Er zijn genoeg redenen om enthousiast te zijn dat Michelle Pfeiffer momenteel het kleine scherm verlicht in niet één maar twee shows: die van Paramount+ “De Madison” en Apple TV’s “Margo heeft geldproblemen.” Wie houdt er niet van Pfeiffer? En om zowel persoonlijke redenen (zij haar carrièrekeuzes aangepast nadat ze kinderen kreeg) en professioneel (de filmindustrie heeft nog steeds moeite om toe te geven dat vrouwen boven de 40 een hoofdrol hebben), we hebben haar al een tijdje niet meer zoveel gezien.
Nu is ze terug in al haar glorie met blonde manen en het is niet alleen spannend op een ‘altijd van haar gehouden’ manier; het is opwindend omdat Pfeiffer niet alleen terugkeert naar de televisie, ze bestormt ook de culturele kantelen.
In elk van die shows geeft Pfeiffer een nieuwe betekenis aan een figuur die historisch gezien een nauw gedefinieerd, vaak karikaturaal lid van de ondersteunende cast is geweest: de grootmoeder.
Pfeiffer brengt niets weer tot leven; ze brengt er een revolutie in.
Traditioneel gebruikt als Grieks refrein voor hoofdrolspelers, zijn televisiegrootmoeders in verschillende vormen verschenen, waaronder de scherpzinnige en inzichtelijke (Maggie Smit’s Violet Crawley in ‘Downton Abbey’ Jenifer Lewis’ Ruby op “zwart-achtig”), de onbezonnen en bemoeizuchtige (Doris Roberts’ Marie Barone over “Everybody Loves Raymond”), de vrolijke en onvoorspelbare (van Rita Moreno Lydia in ‘One Day at a Time’, de waarlijk slechte mensen (Nancy Marchands Livia in ‘The Sopranos’) en de I’ve-still-got-it (Martha van Susan Sullivan in ‘Castle’, Evelyn van Holland Taylor in ‘Two and a Half Men’.)
Zoals de details op deze lijst bewijzen, kan oma een heel belangrijk en geliefd personage zijn dat vaak het laatst lacht, al was het maar omdat ze de beste regels krijgt. Maar heel weinig grootmoeders worden op een andere manier gedefinieerd dan hun plaats in het gezin en, op een paar opmerkelijke uitzonderingen na – Bonnie (Allison Janney) over “Mama‘ en Jane Fonda en Lily Tomlin erin “Grace en Frankie” – ze zijn bijna nooit de hoofdrolspelers.
In ‘The Madison’ speelt Michelle Pfeiffer Stacy Clyburn, een rijke man uit Manhattan die naar Montana vertrekt nadat haar man is overleden.
(Emerson Miller / Paramount+)
Op 67-jarige leeftijd is Pfeiffer, die in het echte leven ook grootmoeder is, de hoofdrol in ‘The Madison’, waarin ze de onlangs weduwe Stacy speelt die haar Manhattan-familie, inclusief twee kleindochters, naar Montana sleept om haar onlangs overleden echtgenoot Preston (Kurt Russell) te eren, te rouwen en beter te begrijpen.
Als moeder van de Margo (Elle Fanning) uit ‘Margo’s Got Money Troubles’ is Pfeiffer technisch gezien een ondersteunende speler, maar haar Shyanne is ook een volledig gerealiseerd, complex personage op haar eigen reis.
De twee series zijn tonaal verschillend: ‘The Madison’, een drama van Taylor Sheridan, ‘Margo’, een bewerking van Rufi Thorpe’s grappige, hartverwarmende roman – en Stacy en Shyanne zijn in veel opzichten tegenpolen.
Wanneer de Architectural Digest-perfectie van haar welgestelde en emotioneel zelfverzekerde leven wordt verstoord door een tragisch verlies, weet Stacy letterlijk niet wat ze met zichzelf moet doen. Ze vindt troost op de laatste plaats waar een zelfbenoemde ‘stadsmuis’ die verwacht te vinden: in de wilde majesteit van Montana, waar haar man zo veel van hield. Maar zelfs op haar laagste niveau heeft de 61-jarige Stacy de leiding over haar gezin (om nog maar te zwijgen van de vele middelen die haar een daadwerkelijke keuze bieden).
Shyanne is een beetje slordiger. Terwijl Stacy de lasten en het gezag van een matriarch accepteert, besteedt Shyanne een groot deel van ‘Margo’s’ eerste seizoen aan het van zich afschudden.
Een voormalige Hooters-serveerster wiens jeugdige samenwerking met de getrouwde professionele worstelaar Jinx (Nick Offerman) Margo voortbracht, Shyanne is een klerk van Bloomingdale met een pittige, onlangs getemde wild-kind-sfeer en een vriend, Kenny (Greg Kinnear). Kenny, een zachtaardige predikant, lijkt de reden voor het temmen te zijn – Shyanne wil hem niet afschrikken door te veel van haar ware zelf te laten zien. (Volgens het verhaal is ze waarschijnlijk in de veertig, wat Pfeiffer zelfs met de diepe V-hals en mouwloze kleerkast absoluut goed doet.) Wanneer Margo zwanger wordt gemaakt door haar professor in de universiteitsliteratuur, is Shyanne gloeiend niet opgewonden, deels omdat ze de gedachte aan zichzelf als oma niet leuk vindt, maar vooral omdat ze de wringer van het financieel onzekere alleenstaande moederschap heeft doorstaan.
Michelle Pfeiffer en Elle Fanning in “Margo’s Got Money Troubles.”
(Allyson Riggs / Met dank aan Apple)
Het vermogen van Pfeiffer om zulke enorm verschillende vrouwen tot leven te brengen (met een leeftijdsverschil van minstens tien jaar tussen hen) verdient al het applaus, maar de staande O moet worden aangewakkerd door het feit dat dit vrouwen zijn die we zelden te zien krijgen, in welke versie dan ook.
Grootmoeders met een eigen leven, zowel innerlijk als uiterlijk. Voorstellen!
Pfeiffer is niet de eerste die zich verzet tegen het idee dat vrouwelijke personages van een bepaalde leeftijd en familiale status de macht moeten uitoefenen die ze op de achtergrond hebben. In zowel ‘Mare of Easttown’ als ‘Happy Valley’ spelen Kate Winslet en Sarah Lancashire politieagenten die ook oma’s zijn; die rol beïnvloedt hen, maar definieert ze niet.
Maar ‘glamour’ was geen woord dat met een van deze personages geassocieerd werd, in tegenstelling tot ‘The Madison’s’ Stacy, die het rommelige opsteekkapsel en stuurde vrouwen op zoek vergulde haarclips en oversized Barbour-jassen, of ‘Margo’s’ Shyanne, met haar voorliefde voor nauwsluitende tops en nepbont.
Het is duidelijk moeilijk voor te stellen dat de meeste gewone sterfelijke vrouwen van 67 jaar zouden leven volgens de Pfeiffer-standaard wat betreft gezicht en figuur, maar daar gaat het niet om. Het punt is dat ze vrouwen speelt die stil zijn vrouwen, die kinderen en kleinkinderen hebben, maar ook externe interesses hebben, waaronder seks. Ze zijn geïnteresseerd in en maken zich zorgen over hun nageslacht, maar zijn net zo, zo niet meer, bezorgd over hun eigen problemen en levens, die zich op zeer reële, gecompliceerde en interessante manieren blijven ontvouwen.
Deze grootmoeders hebben heel veel ervaring en de bijbehorende wijsheid, maar ze blijven niet op de achtergrond wachten op hun signaal om het uit te delen. Ook blijven ze niet rond de hoofdscène hangen, waarbij ze de kritiek laten varen, suggestief over hun martini’s loeren of weemoedig herinneringen ophalen aan het verleden. Shyanne is soms misschien een beetje overdreven, maar wat ze wil, of denkt te willen, is stabiliteit. Stacy haalt veel herinneringen op, maar het gaat niet om haar kinderen; ze zoekt een weg door haar pijn en naar een leven op haar eigen voorwaarden.
Televisie heeft lange tijd geprofiteerd van de minachtende manier waarop film vrouwelijke acteurs ouder dan 40 jaar heeft behandeld; de tv-renaissance van het begin van de 21e eeuw werd gedeeltelijk gedreven doordat vrouwelijke filmsterren grotere en complexere rollen op televisie kregen. En hoewel zowel film als tv, numeriek gezien, gedomineerd blijven door door mannen aangestuurde verhalen, spelen acteurs die ooit beperkt waren tot bijrollen als moeder of gekke tante nu politieagenten, spionnen, advocaten, bedrijfsschurken, rockmuzikanten en een mengelmoes van andere actiegerichte hoofdrolspelers.
Maar we kunnen Michelle Pfeiffer bedanken voor het feit dat ze oma eindelijk uit de hoek en het refrein heeft gesleept en naar het middelpunt van het podium heeft gesleept, waar ze kan paraderen en worstelen als de glorieuze, gecompliceerde, gehavende maar nog steeds groeiende, volledig functionele volwassene die ze is.
