TOI-correspondent uit Washington: De Amerikaanse late-night televisie, dat unieke, gewaagde instituut waar presidenten worden bespot, beroemdheden worden gevleid en het publiek op het juiste moment applaudisseert, bereidt zich voor op een begrafenis. Na 33 jaar trekt CBS de stekker uit The Late Show Stefanus Colbertwaarbij de gelijknamige presentator deze week zijn laatste buiging maakte – waarmee niet alleen een show werd beëindigd, maar misschien ook een tijdperk waarin cabaretiers als politieke oppositie fungeerden.CBS houdt vol dat de beslissing ‘puur financieel’ is, wat, zoals een grappenmaker opmerkte, op dezelfde manier waar zou kunnen zijn als de Titanic een ‘waterbeheerprobleem’ had. Volgens het netwerk bloedt televisie op de late avond geld in het streamingtijdperk, waarbij een jonger publiek migreert naar memes, clips en podcasts op sociale media die worden gehost door hosts die uitzenden vanuit kelders en bunkers. De reclame-inkomsten voor late-night-tv zijn de afgelopen jaren dramatisch gedaald, terwijl de productiekosten enorm zijn gestegen.Toch geloven maar weinigen in Amerika dat alleen geld de teloorgang van de best beoordeelde late-night-franchise verklaart. De verdenking nam toe nadat Colbert Paramount Global – het moederbedrijf van CBS – had beschuldigd van het schikken van een rechtszaak die was aangespannen door president Trump, waarbij hij de uitbetaling “een dikke smeergeld” noemde. Dagen later kondigde CBS de annulering van de show aan toen Paramount goedkeuring van de regelgevende instanties zocht voor de fusie met Skydance Media, te midden van het besef dat die late night-shows politiek en commercieel radioactief waren geworden.In MAGA USA worden cabaretiers nu minder als grappenmakers en meer als vijandige politieke acteurs behandeld. Trump heeft de nachtelijke presentatoren lange tijd als vijanden beschouwd, waarbij hij regelmatig Colbert, Jimmy Kimmel en Seth Meyers aanviel op sociale media. Alle drie, samen met Jon Stewart en John Oliver, zijn na de opkomst van Trump overgegaan tot politieke satire, waardoor monologen zijn omgezet in nachtelijke vervolgingssommen. Critici noemden het liberale kvetching, maar voor fans was het therapie.Toen het einde deze week naderde, sloot de nachtclub de gelederen met verrassende tederheid. Kimmel en Fallon kozen naar verluidt voor herhalingen in plaats van te concurreren met de afscheidsaflevering van Colbert, en ze verschenen, samen met Meyers en Oliver, in een symbolische groepsknuffel in de ether. Ze grapten dat Jon Stewart, die niet bij hen was, een ‘aangewezen overlevende’ was. Zelfs David Letterman, de patroonheilige van de sardonische late-night-televisie en de voorganger van Colbert, sloot zich onlangs bij hem aan door vrolijk CBS-kantoormeubilair van een dak te gooien in een schijnopstand. Amerikaanse televisiebestuurders kunnen blijkbaar shows annuleren, maar niet hun vertederende theatervoorstellingen.Colbert zelf heeft galgenhumor en zichtbare bitterheid afgewisseld, waarbij hij met enig ongeloof opmerkte dat zijn staf onmiddellijk na de laatste show daadwerkelijk zou worden opgeruimd. En hoe nu verder voor de 62-jarige presentator? Te midden van berichten dat hij samen met zijn zoon Peter een Lord of the Rings-film gaat schrijven, wordt van hem verwacht dat hij ook zal migreren naar streaming en podcasting.Interessant genoeg heeft India vaak een rol gespeeld in Colberts komische universum. Tijdens de outsourcing-angst in het Trump-tijdperk grapte hij ooit dat Amerikaanse banen ‘naar een callcenter in Bangalore werden gestuurd, waar zelfs de oplichtingsoproepen een betere klantenservice hebben.’ Hij bekritiseerde Indiaas-Amerikanen vaak vanwege hun academische kennis, waarbij hij grapjes maakte dat spellingbijkampioenen ‘minder als kinderen klonken en meer als junior belastingadviseurs’. Toen premier Modi de VS bezocht, grapte hij dat Trump en zijn band tijdens grote bijeenkomsten ‘de geopolitieke versie waren van twee dj’s die de omvang van het publiek vergelijken.”Maar de grotere weerklank met India kan elders liggen. Terwijl de politieke polarisatie zich wereldwijd verdiept, ontdekken komieken aan beide kanten van de wereld dat satire nu gepaard gaat met juridische mededelingen, trollenlegers en ideologisch toezicht. Indiase stand-upcomedians kennen deze druk goed door klachten van de politie, geannuleerde locaties en rechtszaken. Amerika’s late nighters ontdekken nu pas wat ze al lang hebben begrepen: de macht lacht het hardst om grappen die naar beneden gericht zijn, niet naar boven. Televisie op de late avond beloofde Amerikanen ooit catharsis voor het slapengaan. Binnenkort zal het de ochtend erna zijn.
