Door Robert Scucci
| Gepubliceerd
Een van de moeilijkste dingen bij het genieten van dystopische sciencefiction is hoe de tijd vooruit blijft gaan en we plotseling terugkijken naar de jaren 1995. Vreemde dagen in het jaar 2026, terwijl we heel goed wisten dat de aanvankelijke dreiging van de millenniumwisseling nooit in de buurt kwam van het waarmaken van de verwachtingen. Het is gemakkelijk om films als Vreemde dagen alleen al om deze reden, omdat we allemaal nog een dag meemaakten, ondanks de vele kernen van waarheid die in het uitgangspunt van de film te vinden waren. Het is echter de moeite waard om op te merken dat de film lang niet zo gedateerd is als je zou denken, omdat hij inspeelt op hedendaagse kwesties als politiegeweld, overdreven bereik van de overheid, apparaatverslaving en een algemeen gevoel van door technologie gedreven apathie en malaise.
Een van de ongelukkige realiteiten over Vreemde dagen is dat het bijna onmogelijk is om online te kijken. Dit is echter niet te wijten aan een grootse Orwelliaanse samenzwering als je naar de cijfers kijkt. Ook al gaf Roger Ebert Vreemde dagen een perfecte viersterrenwaardering, en de film heeft momenteel een kritische score van 71 procent Rotte TomatenHet simpele feit is dat de film slechts 17 miljoen dollar opbracht aan de kassa, terwijl het productiebudget naar verluidt 42 miljoen dollar bedroeg.
Met andere woorden, Vreemde dagenstaat, ondanks zijn lovende kritieken, nog steeds erg in de rode cijfers, en als je de ingewikkelde, al lang bestaande rechtenkwesties in verband met de film in ogenschouw neemt, is het niet bepaald een wenselijk IP-adres voor streamen platforms om op te halen.
Eén inktvis om ze allemaal te regeren
Vreemde dagen opent met een letterlijke knal als we getuige zijn van een Chinees restaurant dat onder schot wordt opgehouden. De film is opgenomen vanuit een hectisch first-person-perspectief, en de overval loopt al snel uit de rails. Het gebouw is omsingeld door de politie, er vindt een hectische achtervolging plaats, en nadat hij van het ene dak van de stad naar het andere probeert te springen, verliest de persoon in wiens hoofd we leven zijn grip en valt hij dood, wat ons kennis laat maken met onze hoofdpersoon, Lenny Nero (Ralph Fiennes).
Lenny is een voormalige LAPD-officier die op de zwarte markt leverancier is geworden van de zeer illegale, zeer verslavende SQUID (Superconducting Quantum Interference Device), een soort virtual reality-technologie waarmee gebruikers de herinneringen van iemand anders kunnen beleven alsof het hun eigen herinneringen zijn. Lenny krijgt er een kick van om naar de herinneringen te kijken, die op kleine cd-roms zijn opgeslagen, wanneer hij ze ophaalt bij zijn aansluiting, Tick (Richard Edson), voordat hij ze met winst verkoopt. Hij is in wezen een drugsdealer omdat mensen verslaafd raken aan de dopaminestoot die ontstaat als je plaatsvervangend door de herinneringen van iemand anders leeft en elke sensatie ervaart alsof die van henzelf is.
Tussen zijn zakelijke activiteiten op de zwarte markt door, gooit Lenny vaak cd’s op met herinneringen aan zijn rockband als frontman van ex-vriendin Faith (Juliette Lewis), terwijl hij zijn obsessie bagatelliseert wanneer hij in de buurt is van Mace (Angela Bassett), een limousinechauffeur en lijfwacht die het niet leuk vindt hoe diep hij in de SQUID-technologie verdiept. Ze wil hem niet het diepe in zien gaan, want toen hij politieagent was, fungeerde hij als vaderfiguur voor haar jonge zoon nadat haar gewelddadige vriend was gearresteerd en Lenny de agent ter plaatse was.
Wanneer een SQUID-schijf met een afbeelding van een moord door het schuifdak van Lenny’s auto wordt gedropt door een bange prostituee genaamd Iris (Brigitte Bako), Lenny, Mace en een privédetective Max (Tom Sizemore) Probeer erachter te komen wat er precies aan de hand is. Terwijl dit eerste moordonderzoek aan de gang is, ontstaat er een veel sinister complot waarbij Faith’s nieuwe platenbaas Philo Gant (Michael Wincott) betrokken is, en de onlangs vermoorde rapper en activist die hij leidde, Jeriko One (Glenn Plummer).
Wanneer cyberpunk en neo-noir-esthetiek botsen
Zoals de meeste dystopische films ziet alles er tegelijkertijd modern en vervallen uit, en de LA-achtergrond doet zoveel zwaar werk Vreemde dagen. Eigenlijk heb je alleen maar natte straten en veel neon nodig om de beelden te laten opvallen, en aan beide is geen gebrek. Voeg daar de chaos van de politiestaat en een moordmysterie aan toe dat zich langzaam ontvouwt via de voyeuristische SQUID-technologie terwijl Lenny meer schijven vindt die hem in de goede richting wijzen, en je hebt een solide neo-noir-plot waarin niemand te vertrouwen is omdat iedereen iets van plan is.
Lenny en Mace houden de hele film met beide benen op de grond omdat ze elkaar vertrouwen, maar terwijl alle anderen in hun oren fluisteren, doen ze het echt alleen, wat angstaanjagend wordt als je bedenkt dat Lenny steeds afhankelijker wordt van SQUID en Mace’s onwil om iemand van wie ze houdt zichzelf te zien vernietigen.
Alles over Vreemde dagen houdt vandaag de dag nog steeds stand als je de hele Y2K-invalshoek negeert, maar in mijn gedachten maakt dat het gewoon tot een tijdcapsule van een heel specifiek moment in de geschiedenis. De SQUID-technologie is relevanter dan ooit omdat het verwijst naar het soort mediaverslaving waarmee we vandaag de dag leven. De verhaallijn van Jeriko One wijst op veel grotere systemische kwesties zoals racisme en de verschrikkingen van het leven in een politiestaat waar elke agent corrupt is en een soort bijbedoelingen nastreeft. Maar wat maakt Vreemde dagen een echt tijdloos stukje filmische kunst is de rauwe esthetiek, de verschuivingen in perspectief en de bereidheid om grote onthullingen achter te houden totdat het absoluut noodzakelijk is, waardoor het mysterie laag na laag ontstaat die meerdere bezichtigingen beloont.
Vreemde dagen is ongemakkelijk, verslavend en, in de kern, een spannend mysterie dat zich langzaam ontrafelt gedurende 145 minuten zonder ooit te beknibbelen op stijl of de voorkeur te geven aan inhoud. James Cameron had gelijk toen ze het scenario schreef met regisseur Kathryn Bigelow in gedachten, omdat ze de opdracht duidelijk begreep.
Op het moment van schrijven is Vreemde dagen is niet beschikbaar op streaming of op aanvraag. De beste manier om de film te bekijken, is door een fysiek exemplaar op te sporen Amazone of houd je ogen open de volgende keer dat je in de kringloopwinkel bent. Zelfs dan kan het moeilijk zijn om het te vinden, omdat het al een tijdje niet meer gedrukt wordt.
