Van alle “Star Trek”-films tot nu toe wordt algemeen aanvaard dat Nicholas Meyer’s film “Star Trek II: The Wrath of Khan” uit 1982 de beste is. Dit is uiteraard een kwestie waarover levendig kan worden gedebatteerd, en ik zal me haasten te verklaren dat de film van Robert Wise uit 1979 “Star Trek: The Motion Picture” (wat niet saai is) en die van Meyer Essay uit 1991 over het afbrokkelende idealisme “Star Trek VI: The Undiscovered Country” zijn beide superieur aan “Wrath of Khan.” Maar mijn mening is die van slechts één Trekkie, en is geenszins definitief of onveranderlijk. Ik zal ook heel weinig doen om ‘Wrath of Khan’ in diskrediet te brengen, omdat ik het een solide, dramatische film vind met uitstekend karakterwerk, opvallende thema’s over ouder worden, enkele grote sciencefiction-ideeën en een leuke, slechte antagonist gespeeld door Ricardo Montalbán.
Roger Ebert recenseerde talloze “Star Trek”-films vóór zijn dood in 2013. En het was duidelijk dat hij nooit echt een Trekkie was. Ebert heeft zich nooit verwaardigd een ‘Trek’-film met vier sterren te zegenen, ondanks dat hij een grote fan is van sciencefiction in het algemeen. Hij gaf “Star Trek: The Motion Picture” slechts drie sterrenmet het argument dat epische sciencefictionconcepten het beste werken als we ze niet verkennen met personages die we al meer dan tien jaar kennen. Hij gaf op dezelfde manier drie sterren voor ‘Wrath of Khan’ ik voelde me er vreemd tegenovergesteld over en zei dat het een heel goed karakterstuk was.
Ebert kende echter drie en een halve ster toe aan twee andere “Star Trek”-films, waaronder de film Star Trek: First Contact uit 1996 van Jonathan Frakes. Hij noemde het “een van de beste van de acht ‘Star Trek’-films: zeker de beste qua technische credits, en een van de beste qua vindingrijkheid van de plot.” Veel Trekkies houden echter ook van “First Contact”, dus de mening van Ebert komt overeen met de publieke opinie.
Roger Ebert hield meer van Star Trek: First Contact dan van Wrath of Khan
Voor de goede orde: Roger Ebert gaf ook drie sterren naar ‘Star Trek III: De zoektocht naar Spock’, drie en een half naar ‘Star Trek IV: The Voyage Home’, twee naar ‘Star Trek V: The Final Frontier’, drie naar ‘Onontdekt land’, twee naar ‘Star Trek Generaties’, twee naar ‘Star Trek: Insurrection’, twee die ‘Star Trek: Nemesis’, en twee-en-een-half naar ‘Star Trek’ uit 2009. Na de dood van Ebert gaf criticus Matt Zoller Seitz beide “Star Trek Into Darkness” En “Star Trek voorbij” twee-en-een-halve ster voor RogerEbert.com, terwijl criticus Clint Worthington “Star Trek: Section 31” gaf slechts één ster.
Ebert zou de eerste zijn geweest om je te vertellen dat sterbeoordelingen de vloek van zijn bestaan waren en niet bedoeld waren om in vergelijking te worden genomen. Hij had de neiging om sterbeoordelingen te geven op basis van hoe succesvol een film was op zijn eigen merites en niet op basis van een universele schaal van grootsheid. Ebert schreef er vaak over hoeveel hij het sterrensysteem van beoordelingen verafschuwde. Als zodanig zijn niet alle drie-en-een-half-sterrenfilms noodzakelijkerwijs beter dan alle drie-sterrenfilms. Aangezien we echter te maken hebben met één sciencefictionfranchise, kan het volkomen veilig zijn om de beoordelingen van Ebert als vergelijkend te beschouwen.
En op dat vlak vond Ebert “Star Trek: First Contact” een van de beste in de franchise. Hij bewonderde het tijdreisverhaal en de speciale effecten, wat opmerkelijk is omdat Ebert over het algemeen vond dat de visuele effecten voor de meeste “Star Trek” -films een beetje onhandig zijn. Hij genoot vooral erg van het openingsshot van de film, dat begint in de oogbol van kapitein Picard (Patrick Stewart) en zich naar buiten trekt, waardoor een onvoorstelbaar groot Borg-schip zichtbaar wordt.
Het plot en de schurken van Star Trek: First Contact maakten indruk op Roger Ebert
“Star Trek: First Contact”, voor niet-ingewijden, volgt de Enterprise-E terug in de tijd naar het jaar 2063. Het kwaadaardige ras van cyborgs, de Borg, is daar als eerste naartoe gereisd en heeft tot doel de aarde aan te vallen wanneer deze aan de vooravond staat van het maken van zijn eerste sneller dan lichte ruimtevlucht. Roger Ebert vond het leuk dat deze verhaallijn ingewikkeld maar duidelijk was. Hij voegde eraan toe: “Ik bewonderde ook het interieur van de Borg-sonde, en het eigenaardige make-upwerk waarmee de Borg Queen werd gecreëerd, die eruitziet als geen idee van sexy waar ik ooit van heb gehoord, maar me inspireert om een open geest te houden.”
Ebert merkte op dat:
“Star Trek-films gaan niet zozeer over actie en effecten als wel over ideeën en dialoog. Ik betwijfelde of de oorspronkelijke Enterprise-crew ooit met pensioen zou gaan, omdat ik niet dacht dat ze lang genoeg konden stoppen met praten. Hier geeft het verhaal ons nog een intrigerende test van de verschillen tussen mensen, buitenaardse wezens en kunstmatige intelligentie.”
Dit is een vreemde observatie bij ‘First Contact’, dat een hoger actiequotiënt heeft dan welke ‘Star Trek’-film dan ook die vóór 2009 is geproduceerd. Maar het was intrigerend genoeg om Ebert te interesseren. Zoals gezegd hield hij ook van ‘Star Trek IV: The Voyage Home’, een ander tijdreisverhaal. Misschien vond hij het leuk om ‘Star Trek’-personages uit hun toekomstige setting te zien verdwijnen.
In zijn recensie van ‘Star Trek’ uit 2009 gaf Ebert toe dat hij het ‘Star Trek’-eigendom beu was geworden en er een beetje overheen was. “Zoals zoveel franchises gaat het er meer om een succesvolle formule te herhalen dan om moedig te gaan waar geen enkele ‘Star Trek’ eerder is geweest”, schreef hij. “We kunnen alleen maar postuleren wat hij zou hebben gedacht over “Section 31”, die Jacob Hall van /Film in zijn recensie “B-movie trash (op een goede manier)” noemde.
