Hoe LA, LACMA’s David Geffen Galleries architect Peter Zumthor veranderden

Tijdens een recent Zoom-interview vanuit zijn studio in Zwitserland gaf Peter Zumthor een openhartige blik op de totstandkoming van de nieuwe David Geffen Galleries van het Los Angeles County Museum of Art.

De Pritzker Prize-winnende architect ging in op langdurige kritiek op het gebouw en beantwoordde vragen over zijn vak. Hij merkte op dat de structuur een afwijzing is van de al te “gladde” architectuur die volgens hem het huidige moment definieert, en licht werpt op de vroege ontwikkeling van het gebouw, waarbij hij een ingeperkt proces beschrijft waarin het concept werd gevormd voordat het aan het publiek werd gepresenteerd.

Ten slotte besprak hij de bredere ambitie van het streven: het oplossen van de traditionele circulatie en het voorrang geven aan emotionele ervaringen boven institutionele orde.

De volgende interviewfragmenten zijn bewerkt en gecomprimeerd voor lengte en duidelijkheid.

Het gaat goed met je–bekend als zowel architect als vakman. Ik denk dat de grootste plaats voor die focus het beton was. Ik ben benieuwd hoe je het gevormd hebt. Het is niet het typische museumbeton.

Ik werk als een kunstenaar in de bouw. Dit betekent dat ik gebouwen op maat maak. Ik kan wel een paar standaard details of producten gebruiken, zoals in de kelder. Maar waar het gebouw een identiteit krijgt, zichtbaar wordt, is het bijna allemaal handgemaakt. Ik heb een beeld van wat ik wil doen, wat het gebouw moet doen, hoe het eruit moet zien. Ik heb dus mensen nodig die mij kunnen helpen bij het maken van producten op maat.

De mensen die de bekisting deden – het betonstorten – (werkten in) groepen van 100 of meer. Ze waren fantastisch. Ze hielden van hun werk. In het begin lekte de bekisting op een deur en het zag er verschrikkelijk uit. Ze zeiden: “Peter, het spijt ons. We hebben een fout gemaakt. We kunnen dit oplossen. Je zult dit achteraf niet meer zien.” Maar als je een fout maakt, kun je die niet herstellen, want wat je hier doet is een betonnen sculptuur. Sculpturen worden nooit hersteld.

Het is geen perfect glad beton. Ik neem aan dat dat met opzet is?

Ik hou van dit soort rauwheid. Dit heb ik met veel plezier geleerd. Michael (Govan) liet me op een zeer vriendelijke, zorgvuldige manier weten dat hij meer ‘Amerikaanse details’ en minder ‘Europese details’ zou willen. Oké, mijn Europese gegevens blijven staan. Dat is wat ik twintig, dertig jaar geleden deed. Mijn achtergrond als meubelmaker laat zien dat ik dit kan. Maar de uitdaging in dit museum is om de juiste “Amerikaanse” ruwheid te krijgen. En ik denk dat ik daar redelijk in geslaagd ben.

Wat ik in Californië heb geleerd (kwam) terug naar Europa, en vaak zeggen we nu op kantoor: “Laten we dit meer in LA-stijl doen.” Omdat we te veel gelikte tijdschriften in de wereld hebben. We hebben een bedrijfsarchitectuur die geen enkele hand wil zien. Geen fouten. Wat we nodig hebben is geen verfijning. We hebben oprechte directheid nodig. Dit is wat ik meeneem uit Amerika. Er is een zekere frisheid. Het is niet overdreven verfijnd. Daar ben ik trots op. De ruwheid heeft te maken met onze tijd. Omdat onze tijd glad en glanzend is, toch? De tijd om verfijnde, strakke architectuur te maken is voorbij.

In een interview uit 2023 met (architectuurcriticus) Christopher Hawthorne zei je dat er geen “Zumthor-details” meer in het gebouw waren. Denk je dat er nu Zumthor-details zijn?

Natuurlijk zijn er Zumthor-details. En ik hou van ze. Het zijn geen Zwitserse details. Ik denk dat Christopher dit verkeerd heeft begrepen. Ik vertelde eigenlijk trots hoe ik een nieuwe manier leerde om naar details te kijken. Het hoeft niet altijd verfijnd te worden.

Er is altijd spanning bij elk gebouw als het gaat om waarde-engineering. Waren er nog andere plaatsen waar je (David Geffen Galleries) anders zou willen zijn?

In principe zeg ik nee. Ik ben erg trots op dit gebouw. Dit is wat ik wilde doen, en dit is waar Michael mij bij heeft geholpen. Dit is het precies. Het is een van mijn kinderen en ik ben er dol op.

Zie jij deze aanpak als een evolutie in jouw werk? Of is het specifieker voor LA?

LA heeft mij veranderd. En het is op een goede manier. Zonder LA zou ik (niet) op dezelfde manier op onze gelikte tijden hebben gereageerd

Er waren klachten dat het project en het proces niet zo openbaar waren als sommige mensen dachten dat ze zouden moeten zijn. Wat is uw reactie op die kritiek?

Ik denk dat ik dit kan zeggen: Michael zei: “We kunnen geen competitie of iets dergelijks maken, omdat competities in de VS altijd eindigen met een winnaar die niet opbouwt, omdat hij zijn eigen manier heeft ontdekt om deze hele procedure te organiseren. Het eerste en belangrijkste is dat we met een klein budget beginnen, alleen wij tweeën.” Dat is wat wij deden. Dus toen we over dit museum begonnen te praten, waren het eigenlijk hij en ik, en hij gaf me een beetje geld. En hij zei: “Er komt een tijd dat we iets aan het publiek moeten laten zien. Laten we eens kijken of mensen ja zeggen.” Ze hadden nee kunnen zeggen, maar ik denk dat wat ze toen zagen al te overtuigend was.

Architect Peter Zumthor spreekt tijdens de perspreview voor de David Geffen Galleries in het Los Angeles County Museum of Art.

(LACMA/ Museum Associates / Gary Leonard)

Omdat het museum niet op een traditionele manier is georganiseerd, kan het voor sommige mensen lastiger zijn om te navigeren. Het kan een beetje verwarrend zijn. Wat zegt u over die zorg?

Het zal enige tijd duren voordat we de voordelen van dit nieuwe type museum zullen zien. Ik denk dat als je dit gebouw in de ene of de andere hoek leuk begint te vinden, of als je verdwaalt, je begint te begrijpen waar het allemaal over gaat. Als er iets nieuws komt, moet je leren, toch? Maar ik hoop dat je kunt zien dat dit gebouw nooit op je neerkijkt. Dit gebouw is in zekere zin diepmenselijk. En het geeft u de mogelijkheid uw mening te geven.

Er zijn mensen die heel luid hebben gezegd: deze ruimte had geen vierkante meters mogen verliezen. Wat is uw reactie daarop?

Kleine musea zijn prachtig, grote musea zijn vaak erg moeilijk. En hoe groter het museum wordt, hoe moeilijker het wordt om het goed toegankelijk te maken. Ik ben dus erg blij dat dit niet groter is. Maar het voelt groter.

Wat is dit met grootheid? Wat is dit voor een ophanging? Je hoeft niet groot te zijn. Het heeft de juiste schaal. Vaak werd ons gevraagd: “Kun jij dit gebouw en deze collectie op één dag ervaren?” En we zeiden: “Misschien. Maar misschien is het beter om terug te komen.” Begin vanaf het andere uiteinde. Je hebt je eigen persoonlijke pad. En dan onderzoek je nog een beetje verder. Ik denk dat dit de mooie ideeën zijn om het gebouw te ervaren. En ik denk dat het eindeloos is.

Het interieur van LACMA’s nieuwe David Geffen Galleries moedigt gasten aan om rond te dwalen en hun eigen verbindingen te maken in plaats van een lineair pad te volgen.

(Eric Thayer/Los Angeles Times)

Kun je teruggaan naar het begin en praten over het kernconcept voor het museum?

Er zijn drie belangrijke dingen die ik altijd moet beantwoorden, wat ik ook doe. Wat doet het gebouw met de plek? Helpt het de plek? Interpreteert het de plaats? En wat is dan de inhoud van het gebouw? Wat moet het gebouw doen? Waarom bouwen we dit?

Om te beginnen was er hier een museum dat een beetje naar het voorbeeld van Lincoln Center was gemodelleerd. Later raakte het vol met nieuwe gebouwen en herkende je het oorspronkelijke idee niet meer. Deze dingen hebben we meegenomen. Wanneer er een gebouw staat, of het nu mooi of lelijk is, het zal altijd uitgegroeid zijn tot de ziel van iemand. Er zullen altijd mensen zijn die zeggen: “Nee, nee, ik wil het houden.” Dit is een deel van mijn leven. Ik begrijp dat dit soort dingen altijd voorkomen.

De plaats was nogal lastig omdat ik in LALA geen groot stedenbouwkundig concept kon zien (is) niet stedelijk in de Europese zin, met bijvoorbeeld het marktplein.

Er was een masterplan, gemaakt door Renzo Piano. En dit presenteerde een lange as, en ik probeerde die te volgen. Het voelde gewoon niet goed. Dus begon ik op een meer organische manier te reageren, geïnspireerd door de teerputten. Dit hele gebied, dat voor mij het oude deel van de site is, werd het startpunt.

Er was meer: ​​zoals het idee dat zijlicht het meest menselijke licht is. Ja, geen dakramen. En iets anders was dat het museum open moest zijn voor zijn omgeving. Het hedendaagse LA moet dus te allen tijde aanwezig zijn. Het zou binnen moeten komen, zodra je maar naar buiten kunt kijken.

Een ander belangrijk ding… was het creëren of vergroten van de openbare ruimte die Michael (Govan) tussen zijn gebouwen was gaan creëren. Vrijdagavond, zaterdag, je zag daar zoveel gezinnen. Er is hier een verlangen, een wens, naar de openbare ruimte. Dit is niet bepaald de kracht van LA. Ik vind het dan ook geweldig dat we het gebouw mochten optillen en de hele grond vrij hadden voor mensen.

Laten we het museum ook maar op één niveau doen. Klassieke musea hebben een hoofdniveau, daarna een tweede niveau en een derde niveau, een zuidvleugel en een noordvleugel enzovoort. En dan kun je als kunstenaar je werk op het hoofdniveau op de mooiste plek hebben. Maar je kunt als kunstenaar ook linksboven, op het derde niveau, vlakbij de zolder landen. Laten we dus een gebouwtype maken dat iedereen gelijk behandelt.

De David Geffen Galleries van LACMA worden op discrete pieren boven de grond gehesen, waardoor eronder voldoende openbare ruimte ontstaat.

(Eric Thayer/Los Angeles Times)

En toen begonnen we na te denken over hoe we iets wilden dat openstond voor dwalen, ervaren en dromen. Dit is altijd moeilijk uit te leggen – laten we de kennis van de kunst, van de kunstgeschiedenis, op de tweede plaats zetten. Het is niet omdat ik denk dat dit secundair is. Het is gewoon omdat onze ervaring op de eerste plaats moet komen.

Als jongen zag ik het tegenovergestelde. Er is een rondleiding en er is een gids, en de gids begint je te vertellen wat je moet denken. En dit vond ik nooit leuk. We vonden dat we de dingen op een groot vlak moesten neerleggen, waar je kunt wandelen en ronddwalen en je interesse in kunst kunt ontwikkelen. Volg je eigen pad.

Je gooit veel onuitgesproken regels in de kunstwereld omver. En ik neem aan dat dat in veel opzichten het punt is?

Dit is ons punt. Je ziet andere regels. Als je bijvoorbeeld een nieuw museum bouwt, zeggen de conservatoren dat kunst aan minder daglicht kan worden blootgesteld. Bij wijze van grap zei ik tegen hen: ‘Als het zo doorgaat, staat de kunst binnenkort in de kelder, opgesloten.’

We hebben een gebouw dat breed en lang genoeg is zodat je binnen het gebouw sterk daglicht kunt vinden voor bijvoorbeeld porselein of aardewerk, die van daglicht houden. Dan kun je diep het gebouw in gaan waar het donkerder wordt, en kun je stukken die je niet te veel wilt blootstellen aan het licht zetten. En dat allemaal zonder dat u een schakelaar hoeft om te zetten.