DEN HAAG, Nederland — De secretaris-generaal van de Verenigde Naties waarschuwde vrijdag tijdens een toespraak ter ere van het 80-jarig jubileum van het Wereldgerechtshof dat het internationaal recht voor de ogen van de wereld aan het eroderen is.
“De kracht van de wet moet altijd prevaleren boven de wet van de kracht”, zei António Guterres tegen hoogwaardigheidsbekleders die bijeen waren in de sierlijke Grote Zaal van het Internationaal Gerechtshof in Den Haag.
De viering bij het hoogste gerechtshof van de Verenigde Naties stond in contrast met de druk op het internationale juridische kader. De Amerikaanse president Donald Trump onlangs dreigde elke brug en elektriciteitscentrale in Iran op te blazeneen actie die zo verstrekkend zou zijn dat sommige deskundigen op het gebied van het militair recht zeiden dat het een oorlogsmisdaad zou kunnen zijn. Soedan gewoon ging zijn vierde oorlogsjaar in tussen de militaire en paramilitaire strijdkrachten en Rusland blijft Oekraïne aanvallen in strijd met een bevel van het Internationaal Gerechtshof.
“Machtige staten hebben het rulebook terzijde geschoven en minachten het internationaal recht”, zegt Janina Dill, een expert in internationaal recht aan de Universiteit van Oxford, tegen The Associated Press.
De rechtbank is de drukste in haar geschiedenis, worstelen met het Gaza-conflictde oorlog in Oekraïne en zelfs klimaatverandering.
In zijn toespraak tot de ceremonie zei president Yuji Iwasawa dat de rechtbank op deze uitdagingen reageert door eenvoudigweg haar functie uit te voeren: “het internationaal recht rigoureus en te goeder trouw interpreteren en toepassen.”
Het ICJ, opgericht in de nasleep van de Tweede Wereldoorlog, beslecht geschillen tussen landen. Bepaalde VN-organen, waaronder de Algemene Vergadering, kunnen advies vragen aan de vijftien rechters van het hof.
Alle 193 VN-lidstaten zijn lid van het Internationaal Gerechtshof, hoewel ze niet allemaal automatisch de jurisdictie ervan erkennen.
Toen het hof in 1946 zijn openingszitting hield, telde het slechts 51 landen als leden. Dat evenement werd bijgewoond door Koningin Juliana der Nederlanden. Haar kleinzoon, koning Willem-Alexander, was vrijdag aanwezig bij de viering van het 80-jarig jubileum.
Een jaar na de opening diende Groot-Brittannië de eerste zaak van de rechtbank in toen het een klacht indiende tegen Albanië wegens schade aan marineschepen op het Kanaal van Corfu.
De rechters onderzoeken momenteel beschuldigingen van genocide Myanmar voor de behandeling van het land van de Rohingya-etnische minderheid en tegen Israël voor zijn militaire acties in Gaza. Beide landen ontkennen de beschuldigingen.
Sommige geschillen over de rol van de rechtbank dateren van vóór het bestaan ervan. Guyana heeft de rechtbank gevraagd om een afweging te maken grensconflict met buurland Venezuelaeen juridische strijd die sinds 1899 wordt gevoerd.
