Jadallah Masran is 86 jaar oud. Elke ochtend bij zonsopgang verlaat hij zijn tent in een ontheemdenkamp in het oosten van Al-Bureij en sluit zich aan in de rij bij de dichtstbijzijnde bakkerij.
ADVERTENTIE
ADVERTENTIE
Als ouder kreeg hij vroeger brood gebracht, maar nu moet hij ervoor in de rij staan.
“Het enige dat komt zijn pasta, bonen en linzen”, vertelde Masran aan Euronews. “Vroeger brachten ze brood, maar daar zijn ze helemaal mee gestopt.”
“Ik ben een oude man. Elke dag om half vijf ’s ochtends ga ik in de rij staan om een brood te halen in plaats van het bij de tent te laten bezorgen”, zei hij.
Masran is een van de honderdduizenden ontheemden in Gaza die nu afhankelijk zijn van liefdadigheidskeukens – bekend als takaya – als hun voornaamste voedselbron.
Ongeveer 1,6 miljoen mensen in de Gazastrook – ruwweg 77% van de bevolking – worden geconfronteerd met hoge niveaus van acute voedselonzekerheid, volgens de laatste schattingen van het Wereldvoedselprogramma en de Integrated Food Security Phase Classification voor april en mei 2026.
De keukens die mensen in leven houden, zijn in veel gebieden slechts een of twee keer per week actief en serveren maaltijden bestaande uit linzen, pasta en gepureerde bonen. Vlees en verse groenten zijn vrijwel geheel verdwenen.
“De liefdadigheidskeuken brengt misschien één of twee dagen per week rijst en vlees, maar meestal zijn het linzen en bonen”, zei Abdullah Zagout, ontheemd uit het Al-Shati vluchtelingenkamp.
“Als ze twee of drie keer per week zouden komen en het eten schoner zou zijn, zou dat beter zijn. Wat kunnen mensen doen? We zijn de linzen zat”, vertelde hij aan Euronews.
De hulp schiet tekort
Hassan al-Azzazi, ontheemd uit het oosten van Al-Bureij, zei dat de eentonigheid sommige mensen ertoe had aangezet helemaal te stoppen met eten.
“Ze brengen linzen, pasta, bonenpuree en bulgur. Misschien brengen ze eens per week of twee vlees en rijst mee. Mensen worden ziek van peulvruchten, tot het punt waarop voedsel wordt weggegooid.”
Toch zien sommigen linzen als een reddingslijn. “Linzen zijn godzijdank een zegen”, zegt Luay Sahmoud, ontheemd uit Oost-Gaza.
‘Er was een tijd dat we ze niet eens konden vinden, en we riskeerden de dood alleen maar om onze kinderen te voeden. Het is genade voor ons, maar konden ze niet op zijn minst wat vlees bovenop de rijst in de grote pan doen?’
Ooit betaalbaar, is brood nu in prijs verdrievoudigd en moet je uren in de rij staan om het te verkrijgen.
“Als de liefdadigheidskeuken komt, gaat dat gepaard met lijden”, zegt Nasser Farwana van Rafah. “Soms komt het maar één keer per week. Vroeger betaalden we 1 sikkel voor brood. Nu betalen we 3 sikkels en moeten we bij de bakker moeite doen om het te krijgen.”
Wat zeggen de humanitaire organisaties?
De hulpleveringen daalden met 37% tussen de eerste en de tweede periode na het staakt-het-vuren van oktober 2025 – van ruim 167.600 ton in de eerste drie maanden na de wapenstilstand tot minder dan 105.000 ton tussen januari en april van dit jaar.
Het humanitaire coördinatiebureau OCHA van de VN schreef de daling toe aan verminderde oversteekoperaties, toegenomen vrachtretouren, scanstoringen en andere belemmeringen.
In augustus 2025 documenteerde de dienst ook de rol van “gewapende bendes” bij het belemmeren van de distributie in Gaza, waarbij voorraden werden weggeleid voordat ze de pakhuizen bereikten.
Vier maanden na dit jaar is slechts 10% van de benodigde financiering voor cruciale humanitaire operaties dit jaar veiliggesteld.
Volgens het WFP worden er dagelijks ruim 400.000 warme maaltijden geserveerd in gemeenschapskeukens in Gaza.
Het agentschap zegt dat het elke maand meer dan 1 miljoen mensen bereikt via alle voedselkanalen samen – inclusief pakjes, broodbundels en schoolmaaltijden – maar dat blijft nog steeds achter bij de behoeften van een ontheemde bevolking van 1,5 miljoen.
Volgens een gezamenlijke beoordeling van de Voedsel- en Landbouworganisatie van de VN (FAO), UNICEF, het Wereldvoedselprogramma (WFP) en de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO), gepubliceerd in december 2025, zullen naar verwachting in april 2026 ruim 100.000 kinderen onder de vijf jaar aan acute ondervoeding lijden – een stijging ten opzichte van een eerdere schatting van 71.000 uit mei 2025.
Volgens UNICEF krijgt geen enkel kind tussen zes en 23 maanden oud momenteel de minimaal vereiste voedingsdiversiteit. Ongeveer tweederde van de kinderen lijdt aan ernstige voedselarmoede en consumeert voedsel uit twee of minder voedselgroepen, zo bleek uit dezelfde gezamenlijke VN-beoordeling.
Betwiste verantwoordelijkheid
Israël heeft Hamas ervan beschuldigd hulpkonvooien voor burgers te hebben gestolen. Israëlische militaire verklaringen beweren dat Hamas hulp gebruikte om strijders te financieren, heffingen oplegde aan kooplieden en een parallelle distributiemarkt beheerde. Hamas heeft niet publiekelijk gereageerd op deze specifieke beweringen.
De beschuldigingen zijn onafhankelijk en gedeeltelijk bevestigd door niet-Israëlische bronnen. In augustus 2025 meldde de BBC, onder verwijzing naar bronnen uit Gaza, dat aanzienlijke delen van de humanitaire hulp door Hamas waren omgeleid en tegen hoge prijzen waren verkocht of onder loyalisten waren verdeeld.
De leider van de Palestijnse Autoriteit, Mahmoud Abbas, verklaarde ook dat aan Hamas gelieerde bendes “in de eerste plaats verantwoordelijk” waren voor de plunderingen uit hulpopslagplaatsen.
Het beeld is echter niet uniform. Hoge IDF-functionarissen vertelden de New York Times in juli 2025 dat ze geen bewijs hadden gevonden dat Hamas regelmatig had gestolen van VN-operaties, die het grootste deel van de hulp opleverden. USAID vond ook geen bewijs dat Hamas aanzienlijk profiteerde van door de VS gefinancierde leveringen.
Andere getuigenverklaringen zeiden dat criminele bendes en andere concurrerende gewapende groepen ook deelnamen aan de diefstal van hulpgoederen, waaronder enkele van de machtigere families van Gaza. Verdere berichten in de media beweerden dat de families regelmatig door Hamas werden gerekruteerd om te helpen bij hun hulpbeheeroperaties, waarbij werd gewezen op winstbejag te midden van chaos in plaats van op systematische grootschalige diefstal.
De FAO, UNICEF, het WFP en de WHO waarschuwden dat de humanitaire winst die na het staakt-het-vuren wordt geboekt, kwetsbaar blijft, en dat aanhoudende financieringstekorten en toegangsbeperkingen Gaza snel terug in de richting van hongersnood zouden kunnen duwen.
