Voor Europa gaat de Trump-Xi-top niet alleen over de betrekkingen tussen de VS en China.
ADVERTENTIE
ADVERTENTIE
Het gaat erom of de Europese Unie bekneld raakt tussen twee supermachten die tactische deals sluiten over handel, technologie, energie en veiligheid – terwijl de Europese belangen als secundair worden behandeld (of helemaal niet).
In feite zou Europa de top vanuit een verlies-verliespositie kunnen bekijken.
De meest directe zorg in Brussel en Berlijn is waarschijnlijk niets minder dan het industriële overleven – en dat komt in de vorm van zeldzame aardmetalen.
China domineert nog steeds de toeleveringsketen voor deze cruciale mineralen die worden gebruikt in een breed scala aan goederen, van elektrische voertuigen tot halfgeleiders, van groene technologieproducten tot defensiesystemen.
Europese functionarissen vrezen dat een overeenkomst tussen de VS en China voorrang zou kunnen geven aan de Amerikaanse toegang tot Chinese zeldzame aardmetalen, terwijl Europa kwetsbaar blijft voor tekorten en exportbeperkingen, waardoor er feitelijk bijkomende schade zou ontstaan.
De Duitse en Japanse industrieën zijn naar verluidt al zwaar getroffen door de Chinese controle op zware zeldzame aardmetalen.
“China lijkt selectief exportlicenties te verlenen, terwijl het de invloed behoudt op toeleveringsketens die als strategisch gevoelig worden beschouwd, vooral als het gaat om defensie- of geavanceerde technologietoepassingen”, zegt Ilya Epikhin van het adviesbureau Arthur Little.
Duitsland en Japan investeren al in alternatieve toeleveringsketens en projecten om zich buiten China te diversifiëren.
Een volledige vervanging van China laat echter nog jaren op zich wachten, aldus David Merriman, onderzoeksdirecteur bij Project Blue, een ander adviesbureau.
“Het lijkt erop dat de situatie eerst nog erger zal worden voordat deze beter wordt”, voegde hij eraan toe.
De Europese inspanningen om zelfs maar een klein beetje economische onafhankelijkheid van Chinese zeldzame aardmetalen te verwerven, lijken traag.
Een rapport van het EU-Instituut voor Veiligheidsstudies (EUISS), de officiële denktank van Brussel, is bot.
“Europa loopt achter. Het heeft misschien ambitieuze lokale productiedoelstellingen gesteld in het kader van de Critical Raw Materials Act in 2023, en zestig strategische projecten aangewezen om deze te verwezenlijken. Het heeft echter niet het beleid aangenomen dat nodig is om deze financieel levensvatbaar te maken in het licht van de door de staat gesponsorde concurrentie van China”, aldus de studie.
Voor Europa is het nachtmerriescenario van de top dat Trump, die onder de donkerste economische wolken van zijn politieke carrière naar Peking reisde, een soort ‘beheerde handelsovereenkomst’ met Peking sluit, waardoor de EU buitenspel wordt gezet en de EU de gevolgen ervan als bijkomende schade moet opvangen.
Als gevolg hiervan zou de Chinese overcapaciteit op het gebied van elektrische auto’s (EV’s), batterijen en industriële goederen de Europese markten kunnen overspoelen en de druk op de EU-industrieën kunnen vergroten.
Chinese elektrische auto’s zijn nu al tussen de 25% en 50% goedkoper te produceren dan Europese modellen.
Ter vergelijking: de Chinese compacte SUV MG4 begint bij zo’n €30.000, terwijl vergelijkbare Europese modellen als de Volkswagen ID.3 rond de €40.000 beginnen.
Deskundigen willen een transactieovereenkomst tussen Trump en Xi met een negatieve uitkomst voor Europa niet uitsluiten.
“Realistisch gezien worden de gesprekken tussen Trump en Xi zeer bilateraal”, zegt Jonas Parello-Plessner, een gastonderzoeker in het Indo-Pacific-programma van het Duitse Marshall Fonds (GMF). “En één ding is zeker: Trump zal alleen voor zichzelf spreken.”
En de Amerikaanse president dreigt nu al nieuwe tarieven in te voeren, onder meer op Chinese goederen, ter vervanging van de heffingen die het Amerikaanse Hooggerechtshof eerder dit jaar heeft afgeschaft.
Na moeite te hebben gehad om de onvoorspelbare Trump tijdens zijn eerste ambtstermijn te ontcijferen, hebben Chinese functionarissen geleerd hun economische invloed uit te oefenen, waarbij ze naar verluidt Amerikaanse bedrijfsleiders onlangs hebben gewaarschuwd dat ze “elke keer” wraak zullen nemen als Washington handelt of investeert.
Het vooruitzicht van verslechterde economische betrekkingen tussen Washington en Peking is ook niet iets waar Brussel blij van wordt.
“Als de Chinezen Trump hard aanpakken, heeft Europa niets te winnen”, aldus Parello-Plessner.
Een hernieuwde handelsoorlog tussen de VS en China of escalaties van sancties zouden de Europese industrieën kunnen treffen als gevolg van een zwakkere mondiale vraag, verstoorde toeleveringsketens en financiële volatiliteit.
Brussel bereidt zich al voor op het ergste.
Handelscommissaris Maroš Šefčovič vertelde vorige maand aan Euronews dat de EU klaar zou staan om het industriebeleid van het blok te versterken.
Hij waarschuwde ook dat de EU niet zal aarzelen om haar industrieën te verdedigen en “met hand en tand zal vechten voor elke Europese baan, voor elk Europees bedrijf, voor elke open sector, als we zien dat ze oneerlijk worden behandeld”.
Maar ondanks deze retoriek herinnert de top in Peking eraan dat veel aspecten van de toekomst van Europa in handen zijn van de twee dominante wereldmachten – die geen van beiden geneigd lijken enige concessies te doen aan het oude continent.
