De cyberdeck-trend uitgelegd | Mashbaar

Cyberdecks hebben een momentje. Maar ze zijn niet zo origineel als veel van hun Gen Z-makers misschien denken.

Deze eigenzinnige, gepersonaliseerde doe-het-zelfcomputers, vaak met onpraktisch kleine toetsenborden, verschijnen steeds in nieuwe vormen op Instagram en TikTok. Ze omvatten cyberdecks gepropt in Altoids blikkenlezing cyberdecks die op boeken lijkenen koffer cyberdecks voor muziekproductie.

Het meest veelzeggend zijn de zogenaamde girly cyberdecks, veelal gemaakt door vrouwen met opzettelijk over-the-top bling, zoals het gouden clamshell-model met met gouden ringen bedekte muis van TikTok-gebruiker Ube Boobey. De in Londen wonende 22-jarige heeft sinds zijn post meer dan 5 miljoen views verzameld haar eerste cyberdeck, in maart.

“Ik heb geen eerdere ervaring met technologie”, merkte Boobey, echte naam Annike Tan, op in haar eerste bericht. “Dat is geen cyberdeck, het is een hele hoop componenten die in een handtasje zijn gestopt”, zei een commentator. ‘Ja, dat klopt,’ antwoordde Tan met een uitgestreken gezicht.

En toch werkte de lading componenten – zozeer zelfs dat Tan kreeg waar de meeste oprichters van startups een moord voor zouden doen: a Bedraad tijdschriftfunctieslechts een maand later. Dit was niet zomaar een retrotrend; Deze charmante, amateurcomputerconstructies brachten een bepaalde sfeer teweeg, een uitputting van het technologische establishment, een behoefte om in opstand te komen tegen de heersende winden van Silicon Valley.

Eigenlijk net zoals ze dat vijftig jaar geleden deden.

Al het oude is weer nieuw: de oorsprong van het cyberdeck

De naam cyberdeck is terug te voeren op de baanbrekende roman van sciencefictionauteur William Gibson uit 1984 Neuromancerwaar het technisch gezien een ‘cyberspace-deck’ werd genoemd. (Gibson had de term ‘cyberspace’ uitgevonden in een eerder verhaal uit 1982, maar maakte hem hier populair.) In het eerste hoofdstuk wordt onze hoofdpersoon ‘ingeplugd in een aangepast cyberspace-deck dat zijn onstoffelijke bewustzijn projecteerde in de consensuele hallucinatie die de matrix was.’

Het enige deel van die beschrijving dat echt van toepassing is, is ‘op maat’. Nog een Gibson-roman, Idoru (1996), komt dichter bij het moderne cyberdecker-ideaal met zijn beschrijving van ‘sandbenders’: charmante amateurcomputers gemaakt door een gemeente in Oregon, met materialen als koraal, turkoois en een aluminium chassis gemaakt van smeltende oude blikjes die op het strand zijn gevonden.

Voor de historische oorsprong van cyberdecks moet je echter verder naar het zuiden gaan dan een strand in Oregon. Je moet teruggaan naar het oude Silicon Valley, een plek waar bedrijven als Hewlett-Packard dodelijk saaie vroege computers maakten voor zakelijk gebruik.

De Homebrew Computer Club werd in maart 1975 opgericht door ingenieur Gordon French en activist Fred Moore, die beiden geloofden dat ‘personal’ computers, in plaats van boxy IBM-achtige mainframes, de toekomst waren. De mensen die ze aantrokken (door middel van vliegers, bij gebrek aan sociale media) waren hobbyisten en hippies. Eén daarvan was John Draper, die zichzelf berucht had gemaakt door een ‘blauwe doos’ te bouwen waarmee iedereen gratis interlokale telefoongesprekken kon voeren, wat de woede van AT&T opwekte. Nog eens twee waren kinderen die snel winst hadden gemaakt door de dubieuze blauwe dozen van Draper te verkopen aan UC Berkeley: Steve Wozniak En Steve Jobs.

De aanwezigen werden aangemoedigd hun zelfgemaakte computers mee te nemen. Ze koerden over digitale tapedrives die een ongehoorde 500 kilobyte aan gegevens konden bevatten. Ze applaudisseerden toen machines die uit een bouwpakket waren gebouwd, muziek konden afspelen.

“Ik verwacht dat homecomputers op onconventionele manieren zullen worden gebruikt”, schreef Moore in de eerste nieuwsbrief, “waar nog niemand aan heeft gedacht.”

Wozniak nam die belofte aan en ging ermee aan de slag. In 1976 liet hij een machine zien die hij had ontworpen toen hij bij Hewlett-Packard werkte, een machine die zo zelfgebouwd was dat zijn superieuren bij HP hadden geweigerd hem te maken. Er was niet eens een behuizing aanwezig, dus vroege gebruikers moesten hun eigen houten kisten of koffers meenemen. De onderdelen kostten $ 500, maar ze maakten kopieën om tegen kostprijs aan andere leden te verkopen. Zijn vriend Jobs was zo enthousiast dat hij wilde dat het paar een bedrijf zou starten en droeg de naam van het apparaat bij, gebaseerd op een gelukkige zomer van fruit plukken in Oregon. Het heette de Apple Computer A, later omgedoopt tot de Apple I.

Dat was natuurlijk waar het moderne personal computing begon. Je zou kunnen zeggen dat Steve Jobs de Wozniak-machine in cyberdeck-stijl heeft verdraaid toen hij de twee miljonairs maakte, maar je moet ook opmerken dat hij dezelfde les herhaalde toen hij in 1997 terugkeerde naar Apple. Pc’s waren in de jaren negentig niet meer van elkaar te onderscheiden ‘beige dozen’, dus bracht Jobs ons de snoepkleurige iMac – precies wat een cyberdecker zou kunnen maken met de hulp van onconventionele ontwerpers als Jony Ive.

Nu zijn we hier opnieuw in een wereld waarin alle computergebaseerde apparaten saai op elkaar beginnen te lijken. Apple maakt geen beige dozen, maar wel aluminium dozen die, als je geluk hebt, in verschillende kleuren verkrijgbaar zijn. Silicon Valley, met zijn nadruk op AI die consumenten steeds meer wantrouwen, begint er net zo onbereikbaar uit te zien als in de jaren zeventig. Wat is een beter moment voor een rebellie in homebrew-stijl?

De cyberdeckmakers van de 21e eeuw zijn uiteraard afkomstig uit een veel diverser gezelschap dan de uniform blanke en mannelijke leden van de Homebrew Computer Club. Wozniak zou er nooit aan hebben gedacht om zijn onderdelen in een handtas te stoppen en te zien wat er gebeurde. Maar net als zijn voorganger uit de jaren zeventig zal de cyberdeck-beweging computers creëren die op onconventionele manieren worden gebruikt. Waar nog niemand aan heeft gedacht.