Taipei, Taiwan – Verwacht wordt dat de Chinese president Xi Jinping concessies zal doen op het gebied van Taiwanese en Amerikaanse tarieven wanneer hij de Amerikaanse president Donald Trump ontmoet voor een topconferentie met hoge inzet die plaatsvindt in de schaduw van de oorlog tegen Iran.
Trump arriveert woensdagavond in China voor een driedaags bezoek dat de eerste reis van een Amerikaanse leider naar het land zal markeren sinds 2017, toen Trump het land bezocht in de begindagen van zijn eerste termijn.
Aanbevolen verhalen
lijst van 4 artikeleneinde van de lijst
In tegenstelling tot Trump, die bekend staat om zijn grillige beleidsvorming, wordt Xi algemeen gezien als voorspelbaar in zijn doelstellingen voor de top, vooral omdat deze betrekking hebben op de al lang bestaande “kernbelangen” van Peking op het gebied van de nationale veiligheid en territoriale integriteit.
Bovenaan die lijst staat Taiwan.
Terwijl de Taiwanese regering zichzelf beschouwt als het hoofd van een de facto soevereine staat, beschouwt Peking het eiland als een onvervreemdbaar deel van zijn grondgebied.
De VS hebben decennia geleden formeel de banden met Taiwan – ook bekend als de Republiek China – verbroken, maar zijn vastbesloten de zelfbesturende democratie te helpen verdedigen op grond van de Taiwan Relations Act uit 1979.
Volgens de wet heeft Washington Taiwan miljarden dollars aan wapens verstrekt en samenwerking nagestreefd op gebieden als militaire training en het delen van inlichtingen, die Peking beschouwt als inmenging in zijn binnenlandse aangelegenheden.
De Amerikaanse regering erkent officieel dat China Taiwan als onderdeel van zijn grondgebied beschouwt, maar geeft geen standpunt over de vraag of zij het daarmee eens is.
Washington is ook opzettelijk vaag over de vraag of het zou ingrijpen om Taiwan te verdedigen als China het met geweld zou willen annexeren.
In een telefoongesprek met de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio vorige maand maakte de Chinese minister van Buitenlandse Zaken Wang Yi duidelijk dat Taiwan op de top aan de orde zou komen, waarbij hij de kwestie omschreef als “het grootste risico in de relatie tussen China en de VS”, aldus een Chinese lezing van de oproep.
De Chinese ambassade in Washington DC herhaalde die boodschap na het vertrek van Trump naar de top dinsdag, en noemde Taiwan de eerste van “vier rode lijnen” die “niet mogen worden betwist”.
Terwijl analisten zeggen dat het onwaarschijnlijk is dat de VS zijn standpunt ten aanzien van Taiwan zullen veranderen als gevolg van Chinese druk, zei Trump deze week dat de agenda van de top ook Amerikaanse wapenverkopen aan het eiland zou omvatten, wat vragen oproept over de toekomst van een vastgelopen wapenovereenkomst van miljarden dollars.
Het Amerikaanse Congres keurde eerder dit jaar het wapenpakket goed, dat naar verluidt 14 miljard dollar waard zou zijn, maar voor de verkoop is nog steeds de definitieve goedkeuring van Trump vereist.
Xi zal zijn ontmoetingen met Trump gebruiken om ‘Trump te beïnvloeden en mogelijk te overtuigen om in te stemmen met het terugschroeven of zelfs volledig opschorten van de verkoop aan Taiwan’, vertelde William Yang, een in Taipei gevestigde analist bij de Crisis Group, aan Al Jazeera.
Als Trump concessies zou doen op het gebied van de wapenverkoop aan Taiwan, zou hij breken met een al lang bestaand beleid tegen overleg met Peking, dat teruggaat tot de voormalige Amerikaanse president Ronald Reagan.
Het annuleren of afzwakken van de deal zou een ernstige klap zijn voor de Taiwanese president William Lai Ching-te, die verwikkeld is in een intens gevecht met de oppositie over de defensie-uitgaven, zei Yang.
“Ze hopen eerst de beslissing van Trump over deze kwestie te beïnvloeden en mogelijk een situatie te creëren waarin het voor de regering (Lai) in de toekomst veel moeilijker zal zijn om meer speciale defensieve uitgaven te vragen”, zei Yang.
Herstel van het raamwerk tussen de VS en China
Xi wil ook graag de betrekkingen tussen de VS en China gladstrijken na een tumultueuze achttien maanden waarin Trump volgens analisten een tweede handelsoorlog lanceerde met de op een na grootste economie ter wereld.
Door de impasse voerden beide partijen escalerende tarieftarieven in – kortstondig met invoerrechten van ruim boven de 100 procent – en andere strafmaatregelen, zoals exportcontroles, voordat Washington en Peking in mei tot pauze kwamen.
Tijdens hun laatste ontmoeting in Zuid-Korea in oktober kwamen Xi en Trump overeen om hun handelsoorlog een jaar uit te stellen, terwijl ze enkele handelsmaatregelen van kracht bleven, waaronder bepaalde tarieven en exportcontroles.
De afgelopen maand hebben de VS verschillende rondes van nieuwe sancties uitgerold tegen Chinese bedrijven, waaronder raffinaderijen die ervan worden beschuldigd Iraanse olie te hebben gekocht en bedrijven die ervan worden beschuldigd Teheran te helpen bij het verkrijgen van materialen om drones en raketten te bouwen.
Eerder deze maand vaardigde Peking een ‘verbodsbevel’ uit waarin bedrijven werden opgedragen de Amerikaanse sancties tegen zijn olieraffinaderijen te negeren.
“Beijing wil voorspelbaarheid en zekerheid voor de rest van Trumps termijn tot en met januari 2029, omdat Peking zijn eigen economisch beleid moet kunnen plannen”, vertelde Feng Chucheng, een van de oprichters van het in Peking gevestigde adviesbureau Hutong Research, aan Al Jazeera.
Deze beleidsoverwegingen omvatten onder meer inzicht in de tariefniveaus die de VS zullen toepassen op China en zijn handelspartners, zei Feng.
Wang Wen, decaan van de school voor mondiaal leiderschap aan de Renmin Universiteit in Peking, zei dat China wil terugkeren naar een relatie gebaseerd op “vreedzaam samenleven, wederzijds respect en win-win-samenwerking”.
“We hopen dat deze bijeenkomst het Amerikaanse beleid ten aanzien van China terug zal brengen naar deze drie principes”, zei Wang tegen Al Jazeera.
De inzet is hoog voor Peking, waar de visie van Trump is verschoven van een “voorspelbare transactionele tegenhanger” naar een “meer actiegerichte en moeilijker in bedwang te houden tegenstander”, vertelde Hung Pu-Chao, adjunct-directeur van het Center for Mainland China and Regional Development Research aan de Taiwanese Tunghai Universiteit, aan Al Jazeera.
Het herstellen van een stabiele relatie tussen de VS en China is één manier om deze risico’s te beperken, zei Hung.
In plaats van concessies te doen, zegt Hung, is de prioriteit van China “het proberen de huidige strategische positie en het onderhandelingstempo die voor China ongunstig zijn, aan te passen en de interacties tussen de VS en China terug te brengen in een raamwerk dat het land beter kan controleren”.
Op de top zal Xi waarschijnlijk instemmen met het verhogen van de aankopen van Amerikaanse landbouwexporten en Boeing-vliegtuigen, zei Feng, en zou hij ook het plan van Trump kunnen steunen om een “Board of Trade” en een “Board of Investment” op te richten om toezicht te houden op de economische banden tussen de VS en China.
Maar het is onwaarschijnlijk dat China compromissen zal sluiten op het gebied van zeldzame aardmetalen – een sector die het domineert – tenzij de VS grote politieke concessies doen, zei Feng.
Oproep tot dialoog over de oorlog tegen Iran
De Amerikaans-Israëlische oorlog tegen Iran zal tijdens de top een grote rol spelen.
Hoewel China geen hoofdrolspeler in het conflict is, is het getroffen door de economische gevolgen van de oorlog en de sluiting van de Straat van Hormuz, waar gewoonlijk een vijfde van de mondiale olie- en aardgasvoorraden doorheen gaat.
Peking heeft sinds het begin van het conflict opgeroepen tot onderhandelingen en een alomvattend staakt-het-vuren, een boodschap die Xi waarschijnlijk zal herhalen in zijn gesprekken met Trump, aldus Jodie Wen, een postdoctoraal onderzoeker bij het Centrum voor Internationale Veiligheid en Strategie van de Tsinghua Universiteit in Peking.
“Xi zal over deze kwestie praten met Donald Trump en zeggen dat we allemaal weten dat de oorlog een enorme impact heeft op de wereld, op Aziatische landen en de VS, dus we moeten een dialoog voeren”, zei Wen tegen Al Jazeera.
Trump zei dinsdag dat hij de “hulp” van China niet nodig heeft bij het oplossen van de oorlog, hoewel het Witte Huis Peking onder druk heeft gezet om op Iran te leunen om de zeestraat te heropenen.
Xi en zijn topdiplomaat Wang hebben sinds het begin van de oorlog meer dan een dozijn wereldleiders en hoge functionarissen ontmoet, waarbij ze achter de schermen een bemiddelende rol speelden.
China heeft sinds 2016 een ‘alomvattend strategisch partnerschap’ met Iran en koopt meer dan 80 procent van zijn olie.
Wen, postdoctoraal onderzoeker aan de Tsinghua Universiteit, zei dat het onwaarschijnlijk is dat Xi instemt met enige betrokkenheid, behalve als bemiddelaar, wat volgens haar consistent is met China’s al lang bestaande benadering van mondiale aangelegenheden.
“Het Chinese beginsel van het buitenlands beleid is non-interventie”, zei ze. “Dit is ons principe.”
