Het is mogelijk dat wij een commissie ontvangen over aankopen via links.
Van de grote filmkomieken uit het stille tijdperk was Charlie Chaplin de meest sentimentele. Zijn film ‘City Lights’ uit 1931 werd vaak geprezen als een van Chaplins beste (en een van de beste films van de jaren dertig), wordt beter herinnerd vanwege zijn weemoedige liefdesverhaal en huilerige glimlach dan om zijn fysieke komedie. Meer virtuoze slapstick vind je bij onder meer Buster Keaton en Harold Lloyd. Chaplin wilde je in je hart slaan. Hoewel Chaplin in de eerste plaats een komiek was, was hij ook een emotionele en ambitieuze filmmaker.
Punt om mee te nemen: er was veel vraag naar Chaplin, en aspirant-scenarioschrijvers wilden hem waarschijnlijk allemaal ontmoeten. In september 1929 nodigde Chaplin, een lid van de Hollywood-elite, zo’n aspirant-scenarioschrijver uit voor een feest in Santa Monica, Californië, dat ter ere van Chaplin werd gehouden. Deze aspirant-scenarioschrijver – al ongeveer 55 jaar oud – had een periode in een politieke functie vervuld, maar was net weggestemd en had wat vrije tijd. Deze scenarioschrijver, afkomstig uit Engeland en later uit Amerika, was tevens een ambitieuze biograaf en werkte destijds aan een boek met de titel “Marlborough: zijn leven en tijden.” Het boek was een biografie in meerdere delen van John Churchill, de hertog van Marlborough (een figuur uit de late 17e en vroege 18e eeuw). Je zou op dit moment kunnen vermoeden dat de ambitieuze scenarioschrijver Charlie Chaplin met niemand minder dan sprak Winston Churchill.
Volgens de biografie van Andrew Roberts uit 2018 “Churchill: wandelen met het lot”, de ontmoeting tussen Chaplin en Churchill op dat noodlottige gala leidde tot een mogelijke filmsamenwerking tussen de twee. Het lijkt erop dat Churchill, een uitgesproken cineast, op het idee kwam een biografie over Napoleon te schrijven, waarin Chaplin de beroemde Franse dictator speelde. Van alle onopgemaakte films ter wereld was dit misschien wel de meest fascinerende.
Charlie Chaplin zou de hoofdrol spelen in een komische Napoleon-biopic, geschreven door … Winston Churchill?
Het verhaal gaat dat Winston Churchill graag een galafeest in Hollywood bijwoonde, ook al was de eregast, Charlie Chaplin, een communist; Churchill kon communisten niet uitstaan. Hoe dan ook, Chaplin en Churchill konden het goed met elkaar vinden op het feest, dat werd gehouden in het huis van de bekende Hollywood-ster Marion Davies. Chaplin herinnerde zich dat Churchill, zoals geciteerd in het boek van Andrew Roberts, zich apart van het grootste feestpubliek bevond, ‘als Napoleon, met zijn hand in zijn vest, kijkend naar het dansen.’
Het lijkt erop dat Chaplin en Churchill tijdens het feest en tot diep in de nacht over films praatten. Om drie uur ’s nachts waren ze al grote plannen aan het maken. Churchill zou een Napoleon-script schrijven en Chaplin zou de hoofdrol spelen. Er wordt niet over gerapporteerd, maar je kunt je gemakkelijk voorstellen dat er krachtige cocktails bij het proces betrokken zijn. Churchill werd door Chaplin als volgt geciteerd:
“Denk aan de mogelijkheden voor humor. (…) Napoleon in zijn badkuip ruzie makend met zijn heerszuchtige broer die helemaal verkleed is, gehuld in een gouden vlecht, en deze gelegenheid gebruikt om Napoleon in een minderwaardigheidspositie te plaatsen. Maar Napoleon heeft in zijn woede opzettelijk water over het mooie uniform van zijn broer gespat, en hij moet op schandelijke wijze van hem weggaan. Dit is niet de enige slimme psychologie. Het is actie en plezier.”
Een leuke pitch, denk ik, hoewel een raar iets om op te focussen als je aan een biografie van Napoleon denkt. Chaplin en Churchill bleven echter communiceren, en Chaplin nodigde Churchill zelfs uit om naar vroege beelden van “City Lights” te kijken terwijl deze werd gefilmd. In het boek van Andrew Roberts werd opgemerkt dat Churchill Chaplin ‘een geweldige komiek noemde, brutaal in de politiek en verrukkelijk in gesprekken’. ‘Bolshy’ is een afkorting van ‘bolsjewiek’, dat wil zeggen communistisch.
Wat is er gebeurd met de Chaplin/Churchill Napoleon-film?
Het boek van Andrew Roberts verwijst verder niet naar het lot van de Chaplin/Churchill Napoleon-film. Het is ook onduidelijk of de film bedoeld was als een regelrechte komedie of dat Churchill de film simpelweg omschreef als een komisch potentieel. We kunnen alleen maar speculeren dat Churchills pitch voor Chaplin de filmmaker ertoe bracht om in 1940 ‘The Great Dictator’ te maken.
Opgemerkt moet worden dat Winston Churchill zich zeer goed bewust was van de macht van cinema op het geopolitieke toneel. Volgens museumhoofden (als gerapporteerd door de BBC), merkte Churchill op dat de winnaar van de beste film uit 1942, “Mrs. Miniver”, meer macht had in de geallieerde poging om de Tweede Wereldoorlog te winnen dan vijf slagschepen of vijftig torpedobootjagers. Leuke trivia: leiden ‘Miniver’-actrice Greer Garson hield de langste Oscar-acceptatietoespraak uit de geschiedenis.
Er moet ook worden opgemerkt dat Churchill ook een productief schrijver was, die geschiedenisboeken, biografieën en zelfs enige fictie schreef; Churchill schreef een roman genaamd “Savrola: een verhaal over de revolutie in Laurania.” Churchill schreef zelfs een paar scenario’s. Uiteraard is geen van deze ooit gemaakt.
Meestal kun je gemakkelijk heel veel boeken met toespraken van Winston Churchill vinden. En we kunnen ons altijd tevreden stellen met het lezen van een aantal gedetailleerde biografieën van Churchill. Of we kunnen ‘Darkest Hour’ kijken, een Churchill-biopic uit 2017 met Oscar-winnaar Gary Oldman in de hoofdrol en geregisseerd door Joe Wright. Churchill en de bioscoop waren goede vrienden. Het is echter jammer dat de Napoleon-komedie nooit aan het licht is gekomen.
