VROUWEN in een afgelegen stam in China beschouwen mannen als ‘niet-essentieel’ en ‘onmisbaar’ omdat hun kinderen zonder vader worden grootgebracht.
Het Mosuo-volk, ook wel het ‘koninkrijk van de vrouwen’ genoemd, heeft kinderen die hun biologische vader niet kennen – en vrouwen worden beschouwd als het ‘hoofd van het huishouden’.
Mannen fungeren bijna als bonusextraatjes, “alleen nuttig voor seks en het vissen op voedsel”, aldus een academicus die de Mosuo heeft bestudeerd.
De 40.000 man sterke stam leeft in een weelderige vallei aan de voet van de Himalaya, tussen de Chinese provincies Yunnan en Sichuan.
De dichtstbijzijnde Chinese stad ligt op zes uur rijden over onverharde wegen door de bergen.
Vrouwen hebben de macht over alle bezittingen en controleren de gezinsfinanciën, waarbij ze naar believen voedsel en geld uitdelen.
Dr. Jose Yong van de James Cook Universiteit in Singapore zei: “Mannen zijn afhankelijk van het vrouwelijke huishouden om de dingen te krijgen die ze nodig hebben.
“De vrouwen hebben alle middelen in handen, de mannen kunnen niet echt beslissen hoe en wanneer ze deze gebruiken.”
De Mosuo-stam is een van de weinige matrilineaire samenlevingen ter wereld waar de familie-erfenis via de vrouwelijke lijn wordt doorgegeven.
“Vrouwen zijn bijna verheven. Het is duidelijk dat de moeder de belangrijkste persoon is en dat vrouwen heel belangrijk zijn voor de samenleving”, zei dr. Yong.
De Mosuo beoefenen ook een traditie die ‘wandelende huwelijken’ wordt genoemd, waarbij mannen bijna functioneren als verheerlijkte spermadonoren, zeggen experts.
Jongens vanaf 13 jaar bezoeken de huizen van meisjes om seks te hebben en mogelijk een kind te verwekken, voordat ze de volgende ochtend vertrekken.
Het arrangement wordt vaak terughoudend onderhandeld tijdens een Jiacuo – een term die ‘goede en mooie dans’ betekent.
Mosuo-liefhebbers kunnen de handen ineenslaan en samen dansen voordat de vrouw de locatie van haar huis onthult, zodat de man hun relatie kan voltooien.
In de Mosuo-cultuur hebben mannen geen verantwoordelijkheid of plicht jegens hun nakomelingen en zijn mannen en vrouwen vrij om zoveel partners te hebben als ze willen.
Er kleeft daarom “geen stigma aan het niet weten wie je vader is”, zei dr. Yong.
Mosuo-kinderen wonen bij hun grootmoeder tot ze op 13-jarige leeftijd meerderjarig worden en verhuizen naar hun eigen ‘bloemenhuis’.
Dertien is de leeftijd waarop kinderen volgens de stam vruchtbaar worden en kinderen kunnen krijgen.
Vrouwen krijgen vaak kinderen in hun tienerjaren – wat betekent dat huishoudens vaak drie of vier generaties vrouwen huisvesten.
Mosuo-jongeren worden vervolgens allemaal samen grootgebracht door de vrouwen van het huishouden.
Sommigen op het vasteland van China veroordelen de manier waarop de stam leeft – maar Mosuo-mensen zeggen dat de grote huishoudens de druk op het individu verlichten om als enige de verantwoordelijkheid voor hun kind op zich te nemen.
Huiselijk geweld is ook opvallend laag in vergelijking met andere samenlevingen.
Voor de Mosuo zijn mannen en vrouwen gelijk en vervullen ze slechts verschillende rollen in de samenleving op basis van biologie.
De kracht van mannen leent zich voor het bouwen van huizen en het gaan jagen, terwijl het vermogen van een vrouw om leven in de wereld te brengen haar beperkt tot het opvoeden van kinderen en het toewijzen van middelen.
Dr. Jose Yong zei: “Mannen kunnen naar buiten gaan en zichzelf in groter gevaar brengen.
“Je kunt het je veroorloven om een paar mannen te verliezen en dat is oké, maar vrouwen vormen de basis van deze samenleving”.
Mosuo-mensen zijn ook verantwoordelijk voor wat zij zien als de ‘onbetrouwbaarheid’ van mannen.
Een man kan een kind verwekken en de moeder in de steek laten voordat het geboren is, waardoor hij middelen voor zichzelf of zelfs voor een andere vrouw kan overhevelen, voegde dr. Yong eraan toe.
De traditie van ‘wandelende huwelijken’ maakt het zelfs nog waarschijnlijker dat mannen hun nakomelingen zullen mijden omdat ze er niet zeker van kunnen zijn dat het kind van hen is, en niet dat van een andere man.
De oplossing van Mosuo voor dit probleem is dat mannen volledig buiten beeld worden gehouden.
Mosuo-vrouwen, die de traditionele manier van leven volgen, hebben geen verwachtingen van hun seksuele partners en vertrouwen in plaats daarvan op hun vrouwelijke afkomst om voedsel, onderdak en steun te bieden.
Volgens hun manier van denken is het veiliger om helemaal niet op hen te vertrouwen als mensen niet te vertrouwen zijn.
Dr. Yong legde uit: “Mannen zijn doorgaans overbodiger in zo’n samenleving. In de matrilineaire samenleving zijn mannen doorgaans niet zo essentieel, niet zo belangrijk”.
In plaats daarvan zullen ze helpen de kinderen van hun zussen groot te brengen, “omdat ze er zekerder van zijn dat hun zussen familie van hen zijn”, aldus dr. Yong.
“Als mannen voor de kinderen in het huishouden zorgen, is dat een pluspunt”, voegde hij eraan toe.
Omdat mannen geen verantwoordelijkheid voor hun kinderen hebben, kiezen vrouwen hun partners niet op basis van hun financiële status of hun vermogen om in hun levensonderhoud te voorzien, maar louter op basis van uiterlijk en persoonlijkheid.
Er wordt gezegd dat de Mosuo-mensen er daarom erg knap uitzien.
Toewijding aan één partner wordt niet hoog gewaardeerd, en vrouwen negeren kenmerken als geld en banen met een hoge status, omdat ze de man niet nodig hebben om veiligheid voor hun kinderen te bieden.
In plaats daarvan zoeken paren naar compatibiliteit, en als deze vervaagt, beëindigen ze eenvoudigweg de relatie.
Uit enquêtes onder de Mosuo-bevolking bleek dat ze een zeer laag niveau van seksuele jaloezie hebben en dat de traditie van wandelende huwelijken hun relaties ‘fris’ houdt.
Toen Dr. Yong met de mensen van de stam sprak, legden ze uit dat “elke keer dat je ze ontmoet, je ziet of je trek in ze hebt”.
“Je komt niet samen uit verantwoordelijkheid, je komt samen omdat je samen wilt zijn”, voegde hij eraan toe.
Dr. Jose Yong zegt dat “niemand echt weet” hoe lang de stam rond het Lugu-meer heeft gewoond.
Maar er wordt aangenomen dat de Mosuo afstammen van Tibetanen die zuidwaarts migreerden naar de Minjiang-rivier en zich vertakten in verschillende etnische groepen.
Ergens tussen de 1e en 8e eeuw na Christus – ten tijde van het Romeinse Rijk – geloven genetici dat de Mosuo is getransformeerd in een matrilineaire samenleving.
Antropologen weten niet zeker waarom de Mosuo een door vrouwen geleide bevolking werd.
Eén theorie is dat mannen te vaak afwezig waren van huis of hun leven in gevaar brachten door gevaarlijke taken uit te voeren, zoals jagen of vechten tegen naburige volkeren.
Een ander idee stelt dat schaarse middelen leiden tot minder concurrentie, wat betekent dat mannen niet gedwongen werden om voor status te vechten om vrouwen voor zich te winnen.
Hoewel het leven onder de Mosuo “zeer veilig en zeer vredig” is, erodeert het toenemende contact met toeristen en andere levenswijzen het traditionele Mosuo-matriarchaat.
Tegenwoordig is de kloof tussen mensen die monogamie en banen in het toerisme nastreven en mensen die de traditionele manier van leven volgen door middel van boeren- en wandelhuwelijken “ongeveer de helft, of misschien iets meer landelijk”, zegt dr. Yong.
Dr. Jose Yong zei dat de stam gelooft dat hoe dichter men bij het meer is, hoe verder men verwijderd is van de ware Mosuo-manier van leven.
Het meer is de “voorwaarts gerichte” kant van de Mosuo-bevolking, maar dieper landinwaarts bloeien nog steeds traditionele dorpen van de Mosuo-bevolking.
Ondanks wat sommigen misschien zien als een ‘idyllische’ manier van leven, ‘fantaseren sommige Mosuo’ over een leven dat verder gaat dan wat ze hebben’, zei dr. Yong.
Sommige vrouwen willen in hun tienerjaren geen kinderen krijgen, maar liever een carrière nastreven en de wereld rondreizen.
Maar anderen willen graag hun historische manier van leven behouden, inclusief wandelhuwelijken.
Dr. Yong zei: “Gebaseerd op wat ik heb gezien, zouden oudere kinderen meestal het gevoel hebben dat zij meer verantwoordelijk zijn voor het in stand houden van de tradities”
