Om voor de hand liggende redenen is Los Angeles een populaire setting voor films. Het wordt meestal afgebeeld als een zonnig paradijs, omzoomd met palmbomen en bevolkt door mooie mensen in bikini’s en zwembroeken. Zelfs LA-nachtmerries houden ervan Die van David Lynch meesterwerk Mulholland Drive vind schoonheid in het felle zonlicht en de bloeiende bloemen. Niet zo veel Punt leeg.
Geregisseerd door een Engelsman – toenmalig nieuwkomer John Boorman – en met in de hoofdrol de stoere Hollywood-première Lee Marvin. Punt leeg ziet LA als een opvallend, maar grimmig landschap van beton en spiegels waarvan de koude, scherpe modernistische lijnen passen bij het gevoel van gewelddadige vervreemding van de burgers. Boorman had wat criticus Mark Harris noemt ‘het scherpe oog van een buitenaards wezen’ voor de stad, waardoor deze wordt weergegeven in saaie tinten van vuil grijsachtig wit en ziekelijk oranje en groen.
Het verhaal is ook zowel bekend als vreemd: hoofdrolspeler Walker (Lee Marvin) is een interpretatie van het personage ‘Parker’ uit de populaire serie pulpromans van Donald E. Westlake. Maar de caleidoscopische regie van Boorman en Marvins stoïcijnse, bijna woordeloze optreden veranderen het normaal gesproken warmbloedige pulpgenre in iets veel vreemders, en volgen Walker op een zoektocht naar wraak op een gezichtsloos misdaadsyndicaat dat bekend staat als ‘The Organization’. Ze hebben zijn leven gestolen en hem voor dood achtergelaten, en nu wil hij wat hem te wachten staat: $93.000. Contant geld. En hij zal iedereen vermoorden die weigert het aan hem te geven.
Hoe was het Punt leeg Ontvangen bij vrijgave?
Punt leeg werd destijds gemengd onthaald. Het bracht fans van Franse auteurs als Jean-Pierre Melville, die begin jaren zestig een misdaadfilm opnieuw maakte, geïnspireerd door dezelfde zwarte films waaruit de tweede speelfilm van regisseur John Boorman voortkwam. Op deze manier Punt leeg is een spiegelzaal, een Britse regisseur die de innovaties van Europese filmmakers meeneemt en terugkaatst naar Hollywood.
Maar hoewel de gestileerde montage en de niet-lineaire verhaalvertelling van de film verre van ongekend waren – beide zijn handtekeningen van de Franse New Wave, die in 1967 redelijk bekend was in Amerika – Punt leeg nog steeds beledigd meer ouderwetse critici als De New Yorkse tijd‘ Bosley Crowther (wat een naam!)
Crowther heeft het niet helemaal bij het verkeerde eind: de onthechting van de film ten opzichte van het grimmige geweld zorgt ervoor dat hij des te brutaler aanvoelt. Maar hij houdt geen rekening met het dromerige surrealisme dat Boorman in het verhaal introduceert, waarbij hij rondspringt in de tijd en vreemde, schijnbaar inconsistente details toevoegt, zodat het publiek zich tegen het einde van de film begint af te vragen wat er werkelijk is gebeurd. De film geniet van het geweld, observeert het eenvoudig en gaat verder.
Waarom is Punt leeg Belangrijk om nu te zien?
De tranceachtige performance van Sharon Acker voelt heel modern aan in het tijdperk van dissociatie.
United Archives/Hulton Archive/Getty Images
Punt leeg’s nihilistische vingerafdrukken zijn overal in films te vinden John Wick, weer een film over een gewelddadige, maar zachtaardige man op een vastberaden zoektocht naar iets dat heel belangrijk voor hem is, om redenen die niemand anders echt begrijpt. Een uitwisseling van dialoog tussen Marvin’s Walker en ‘Organization’-directeur Brewster (Carroll O’Connor) laat in de film speelt alsof het uit de film van Chad Stahelski had kunnen komen:
Brouwster: Wat denk je Echt wil?
Walker: Ik wil echt mijn geld.
Punt leeg’s dromerige, afstandelijke kwaliteit was ook zijn tijd ver vooruit. Gedurende de hele film dwalen personages – vooral vrouwen – verdwaasd rond, hun ogen leeg en ongericht in een versie uit de late jaren zestig van wat De New York Times onlangs de “Gen Z pruilt.” Marvin is ook een steenachtige aanwezigheid, die weinig zegt en geen enkele emotie toont: in een van de beroemdste scènes van de film, co-ster Angie Dickinson snauwt en reageert haar woede op Marvin, slaat hem en slaat hem met haar tas en vuisten totdat ze uitgeput op de grond zakt. Hij reageert niet.
In een tijdperk waarin gecultiveerde onthechting en overdreven dissociatie chic zijn, Punt leeg past er precies in.
Welke nieuwe functies heeft de 4K UHD-schijf van Criterion?
Punt leeg voegt zich in april 2026 bij de Criterion Collection en upgradet van eerdere releases met een nieuwe 4K-restauratie van de film onder toezicht van regisseur John Boorman. De bijzondere kenmerken zijn een combinatie van nieuw en archiefmateriaal, waaronder nieuwe reflecties op de film van Jim Jarmusch (Vader Moeder Zus Broer).
- Nieuwe digitale 4K-restauratie, onder toezicht en goedgekeurd door regisseur John Boorman, met ongecomprimeerde mono-soundtrack
- Eén 4K UHD-schijf van de film gepresenteerd in Dolby Vision HDR en één Blu-ray met de film en speciale features
- Audiocommentaar met Boorman en filmmaker Steven Soderbergh
- Interview met Boorman onder leiding van auteur Geoff Dyer
- Nieuw interview met criticus Mark Harris
- Nieuwe reflecties op Punt leeg van filmmaker Jim Jarmusch
- Nieuw programma over de architectuur uit het midden van de eeuw in Los Angeles, met historicus Alison Martino
- De Rots (1967), een korte documentaire over Alcatraz en het maken van de film
- Interview met Marvin uit een aflevering uit 1970 van De Dick Cavett-show
