Recensie ‘Young Mothers’: de gebroeders Dardenne breiden meelevende filmografie uit

Jean-Pierre en Luc Dardenne zijn nu begin zeventig en hebben zich tijdens hun filmcarrière zorgen gemaakt over het lot van de veel jongere en minder fortuinlijke mensen. Te beginnen met de doorbraak van de Belgische broers in 1996 “De belofte,” over een tiener die leert op te komen tegen zijn wrede vader, is hun oeuvre ongeëvenaard in de weergave van jonge mensen die worstelen met armoede of gezinsverwaarlozing. Hoewel ze nu misschien niet zo geroemd zijn als tijdens hun geweldige reeks eind jaren negentig en begin jaren 2000 – toen de spaarzame drama’s “Rosetta” En “Het Kind” beiden wonnen de Palme d’Or in Cannes – de heldere, maar meelevende portretten van de Dardennes blijven unieke items om te koesteren.

Hun nieuwste, ‘Young Mothers’, is niet een van hun beste, maar op dit moment concurreren de broers grotendeels tegen hun eigen hoge normen. En ze blijven experimenteren met hun beproefde narratieve benadering, waarbij ze zich hier concentreren op een ensemble in plaats van hun gebruikelijke nadruk op een onrustige centrale figuur. Maar zoals altijd presenteren deze schrijvers-regisseurs een onverbloemde kijk op het leven in de marge, waarbij ze een groep tienermoeders volgen, waarvan sommigen alleenstaand. De Dardennes worden misschien ouder, maar hun zorg voor de meest kwetsbaren in de samenleving is met de jaren niet afgenomen.

De film draait om een ​​opvangcentrum in Luik, de geboorteplaats van de Dardennes, terwijl hun handcamera vijf tienermoeders observeert. De personages leven weliswaar samen, maar hun situaties zijn verre van vergelijkbaar. Eén van de vrouwen, Perla (Lucie Laruelle), was van plan een abortus te plegen, maar omdat ze ervan overtuigd raakte dat haar vriend Robin (Gunter Duret) van haar hield, besloot ze het kind te houden. Maar nu zij voor het kind zorgt, staat hij te trappelen om weg te rennen. Julie (Elsa Houben) wil haar drugsverslaving overwinnen voordat ze zich veilig kan voelen in haar relatie met haar baby en haar partner Dylan (Jef Jacobs), die zijn eigen strijd had met middelenmisbruik. En dan is er nog de zwangere Jessica (Babette Verbeek), vastbesloten om de vrouw op te sporen die haar ter adoptie heeft afgestaan, op zoek naar enig begrip waarom ze, naar haar mening, in de steek werd gelaten.

Begonnen als documentairemakers, hebben de gebroeders Dardenne hun sociaal-realistische verhalen lange tijd vormgegeven als uitgeklede aangelegenheden, waarbij ze muziekpartituren mijden en de scènes in lange opnames opnemen met een minimum aan gedoe. Maar met ‘Young Mothers’ verminderen de filmmakers de wanhopige inzet die vaak in hun films aanwezig is. (In het verleden sluipt soms een zenuwslopende achtervolging het script binnen.) In plaats daarvan is er een meer reflecterende, maar niet minder geëngageerde toon, aangezien deze personages, en anderen, op zoek zijn naar financiële en emotionele stabiliteit.

De Dardennes zijn meesters in het gedenkwaardig maken van gewone levens, niet door er een opgeblazen betekenis aan te geven, maar eerder door in detail te beschrijven hoe hartverscheurend het dagelijkse leven voelt als je vecht om te overleven, vooral als je buiten de wet om handelt. De vrouwen van “Young Mothers” streven doelstellingen na die zich niet noodzakelijkerwijs lenen voor grote spanningen. En toch zijn hun doelen – schoon worden, een koppel vinden om een ​​pasgeboren baby te adopteren – net zo beladen.

Misschien onvermijdelijk werkt dit ensemblestuk het beste door zijn cumulatieve impact. Met slechts beperkte tijd voor elke verhaallijn, onderzoekt ‘Young Mothers’ een dwarsdoorsnede van de kwalen die deze moeders achtervolgen. Sommige problemen zijn maatschappelijk van aard – gebrek aan geld of positieve rolmodellen, de gemakkelijke toegang tot drugs – terwijl andere inherent zijn aan de vrouwenleeftijd, waarin onzekerheid en onvolwassenheid verlammend kunnen werken. De hoofdrolspelers hebben de neiging een beetje te vervagen, hun collectieve hoop en dromen blijken overtuigender dan welke specifieke draad dan ook.

Wat niet wil zeggen dat de prestaties niet onderscheidend zijn. In haar eerste belangrijke filmrol geeft Laruelle op scherpe wijze de kwetsbare mentale toestand van Perla weer, terwijl ze geleidelijk accepteert dat haar vriend haar heeft geghost. Ondertussen schrijft Verbeek een bekend Dardennes-type – het uitdagend onsympathieke personage in gevaar – terwijl Jessica zich koppig een weg baant in de baan van haar mysterieuze moeder en antwoorden eist waarvan ze denkt dat ze haar kunnen afsluiten. Het is een aangrijpend botte weergave die Verbeek sluw ondermijnt door te wijzen op de kwetsbaarheid die haar hardnekkige zoektocht leidt. (Als Jessica eindelijk de uitleg van haar moeder hoort, wordt die gegeven met een onhandigheid die des te snijdender is.)

Ondanks hun duidelijke genegenheid voor deze vrouwen, verhullen de gebroeders Dardenne nooit de niet benijdenswaardige omstandigheden van hun personages en grijpen ze nooit aan valse bromiden om onze angst te verlichten. En toch bevat ‘Young Mothers’ een portie zoetheid en licht. Naast het vieren van de veerkracht, brengt de film ook hulde aan de sociale diensten die België biedt aan risicomoeders, door een vangnet en gemeenschapsgevoel te bieden aan mensen die nergens anders terecht kunnen. Je gaat je zorgen maken over de gebrekkige maar pijnlijk echte hoofdrolspelers in een Dardennes-film, zenuwachtig over wat er met hen zal gebeuren nadat de aftiteling is verschenen. In ‘Young Mothers’ wordt die bezorgdheid nog groter omdat deze tweeledig is, zowel voor de moeders als voor de volgende generatie die ze in deze onzekere wereld brengen.