Weinig gebieden van ons leven zijn zo diep verweven met het idee van verandering als mode. Met elk voorbijgaand seizoen verschuiven de silhouetten, verdwijnen trends en ontstaan er nieuwe expressiesystemen. Deelnemen aan de mode betekent een staat van voortdurende transformatie omarmen. Hieruit volgt dus dat de interne raamwerken van de industrie vaak aan het veranderen zijn, waarbij rollen, hiërarchieën en machtsdynamiek voortdurend opnieuw worden onderhandeld.
Maar in het huidige turbulente klimaat dreigt die typisch generatieve kracht in chaos te vervallen. De zwaarbevochten vooruitgang op het gebied van inclusiviteit, representatie en creatieve vrijheid stuit steeds vaker op terugslag, nu rigide en onderdrukkende ideologieën een comeback maken. De vraag is dus niet óf de mode zich zal ontwikkelen, maar hoe? Hoe blijven we de juiste stemmen versterken? Hoe waarborgen we de openheid, het experiment en de pluraliteit die zo positief bepalen wat we doen? Hoe zorgen we er uiteindelijk voor dat we ten goede veranderen? Om de uitdagingen en mogelijkheden van het huidige moment in kaart te brengen, spraken we met figuren die vooroplopen in deze verschuiving en die zowel onze smaak als de bredere structuren en verantwoordelijkheden van de mode-industrie van vandaag vormgeven.
MICHAELA STARK, kunstenaar en ontwerper
Het vrouwelijk lichaam is lange tijd een onderwerp geweest van onderdrukking en fetisjisme. Historisch gezien werden kledingstukken zoals het korset gebruikt om onnatuurlijke vormen aan vrouwen op te dringen, waardoor lichamen tot popachtige proporties werden gevormd. Voor ontwerper Michaela StarkDeze zelfde dwanginstrumenten kunnen echter worden teruggewonnen als instrumenten voor bevrijding. Door te accentueren in plaats van te beperken, benadrukt ze het lichaam zoals het werkelijk is, “met alle bobbels en bobbels, en de buik en oneffenheden”. Het resultaat is een serie sculpturale kledingstukken die het lichaam veranderen om het te vieren. Veel van Starks werk, dat ze uitgebreid online documenteert, bevat naaktheid, hoewel vaak uit praktische noodzaak. “Ik beschouw het lichaam als een vorm van sculptuur, en een naakt onderwerp leent zich beter voor een sculpturale compositie.” Het framen hiervan als puur erotisch frustreert haar “aangezien naaktheid ook aseksueel, zelfs louterend” kan zijn. Met eerdere samenwerkingen, waaronder Beyoncevoor wie ze een op maat gemaakt korset maakte dat werd gedragen Zwart is koningen tentoonstellingen bij instellingen zoals Tate Groot-Brittannië En Stichting Sozzaniheeft Stark een praktijk opgebouwd die grenst aan het artistieke, gebaseerd op rigoureus vakmanschap. “Ik ben een naaister en het geeft me zoveel vrijheid om op elke mogelijke manier voor elk type lichaam te creëren. We zijn klaar met deze oude one-size-standaard van schoonheid, omdat het de creativiteit van de mode doodt.” Hoewel de industrie ooit deze idealen leek te omarmen, met een bredere vertegenwoordiging op zowel creatief als retailniveau, constateert Stark een verschuiving naar achteren. “Het gaat vooral om geld, omdat het goedkoper en gemakkelijker te ontwerpen is voor een mager en ‘standaard’ lichaam.” Haar lingerielabel Panty produceert maten van XXS tot 5XL, waarbij alle sortering in eigen beheer wordt uitgevoerd. Het is het bewijs dat verandering mogelijk is, op voorwaarde dat het begint met een mentaliteitsverandering. Merken die vasthouden aan conservatieve strategieën kunnen de verliezen op de korte termijn beperken, maar lopen het risico hun magie op de lange termijn te verliezen.
Fotografie door Michaela Stark. Afkomstig uit 10 Magazine nummer 76 – CREATIVITEIT, VERANDERING, VRIJHEID – NU verkrijgbaar. Bestel uw exemplaar hier.
