HAVANA– Op een recente zinderende middag in de Cubaanse hoofdstad verzamelden tientallen pendelaars op fietsen, scooters en elektrische motorfietsen zich in een nette rij bij de ingang van de Havana Baaitunnel. Ze wachtten op de Ciclobús, een bus die speciaal was uitgerust om mensen – en hun ritten – door de onderwatertunnel te brengen die Oud Havana met de oostkant van het eiland verbond.
De dieselaangedreven bus biedt plaats aan ongeveer 60 reizigers en hun voertuigen en maakt voldoende ritten om meer dan 2.000 mensen per dag te vervoeren. Hij beschikt over een zitgedeelte voorin, maar de helft van het metalen frame is een open ruimte voor vracht. Ruiters komen binnen via een gespecialiseerde oprit en blijven de hele reis bij hun voertuig, waarbij ze zich aan de aan de muur gemonteerde handgrepen vasthouden voor hun evenwicht. Fietsen, motorfietsen en scooters zijn niet toegestaan in de tunnel.
Hoewel de Ciclobús niet nieuw is, is hij nog nooit zo populair – en essentieel – geweest als Cuba door de ernstigste energiecrisis in decennia heen moet komen.
De energie blokkade opgelegd door De Amerikaanse president Donald Trump in januari heeft het land gedwongen de benzine te rantsoeneren tot slechts 20 liter (5 gallon) per voertuig via een omslachtig benoemingsproces dat weken of zelfs maanden kan duren, het stopzetten van het openbaar vervoer. Tegenwoordig zijn de straten van Havana bijna leeg van auto’s, maar wemelt het van duizenden fietsen en kleine elektrische motorfietsen die de enige manier zijn geworden om zich te verplaatsen.
“Mijn man heeft een fiets, dus ik rij mee als zijn metgezel”, zei Ingrid Quintana, een inwoner van Oost-Havana, die in het oude gedeelte van Havana werkt, terwijl ze op de tunnelbus wachtte. “Het is een optie die we hebben, omdat er geen openbaar vervoer is en we het ons niet kunnen veroorloven om een privétaxi te betalen, dus rijden we met de Ciclobús.”
De Ciclobús is de kortste openbaarvervoerroute op het eiland en legt in ongeveer 15 minuten 3 kilometer af.
Nadat ze aan boord zijn gegaan bij de Havana Bay Tunnel in Oud Havana, ondergaan passagiers een ratelende reis door de duisternis van de onderwaterpassage. Ze duiken op in het oosten van Havana, een uitgestrekte woonwijk waar honderdduizenden wonen. De alternatieve landroute daarentegen moet langs de enorme baai lopen, een tocht van 16 kilometer door dunbevolkte en slecht geplaveide industriële havengebieden.
Het instaptarief varieert van 2 tot 5 Cubaanse pesos (een kleine fractie van een Amerikaanse dollar op de informele markt), afhankelijk van of u een fiets of een motorfiets vervoert.
Ter vergelijking: een ritje in een gedeelde taxi vanuit de oostelijke wijken – door de tunnel – kost 1.000 Cubaanse pesos (ongeveer $ 2). Een Cubaanse arbeider kan geld verdienen een maandsalaris van 7.000 Cubaanse pesos (ongeveer $ 14).
De Ciclobús, eigendom van Havana’s staatstransportbedrijf, ontstonden in de jaren negentig tijdens de zogenaamde ‘Speciale Periode’, de crisis die werd veroorzaakt door de ineenstorting van de Sovjet-Unie, waardoor het eiland geïsoleerd raakte, wat de toenmalige president ertoe aanzette Fidel Castro om fietsen van Chinese makelij onder de bevolking te verdelen.
Na verloop van tijd verloor de dienst een deel van zijn aantrekkingskracht toen bewoners zich wendden tot reguliere bussen of gedeelde taxi’s. Maar het ziet nu een heropleving brandstof tekorten dwingen meer Cubanen om voor hun dagelijkse woon-werkverkeer te vertrouwen op fietsen, elektrische driewielers, scooters en motorfietsen.
“De meeste banen bevinden zich aan de andere kant, in de stad, en daarom moeten we ermee rijden om de overkant te bereiken”, zei de 32-jarige gymleraar Bárbaro Cabral, terwijl hij zijn fiets stevig vasthield toen de Ciclobús zich met passagiers begonnen te vullen.
___
Volg AP’s berichtgeving over Latijns-Amerika en het Caribisch gebied op https://apnews.com/hub/latin-america
