De Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Abbas Araghchi woont op 15 mei een persconferentie bij op de Iraanse ambassade in New Delhi, India, terwijl hij ook deelneemt aan de bijeenkomst van de BRICS-ministers van Buitenlandse Zaken te midden van geopolitieke wrijving rond het aanhoudende conflict in het Midden-Oosten.
Elke Scholiers/Getty Images
- De BRICS slaagden er niet in een gezamenlijke verklaring af te leggen tijdens de tweedaagse bijeenkomst van de ministers van Buitenlandse Zaken in New Delhi, omdat diepe interne verdeeldheid over de oorlog met Iran consensus verhinderde.
- Waar de leden het wel eens waren, riepen de BRICS op tot hervormingen van mondiale instellingen zoals de VN, en steunden ze een toekomstige Palestijnse staat die Gaza en de Westelijke Jordaanoever onder de Palestijnse Autoriteit omvat.
- De top legde de groeiende breuklijnen van het blok bloot en benadrukte hoe het conflict in het Midden-Oosten de ambitie van het bondgenootschap onder druk zet om een verenigd front voor een multipolaire wereldorde te presenteren.
De BRICS-alliantie van grote ontwikkelingseconomieën is er niet in geslaagd een gezamenlijke verklaring uit te brengen na hun tweedaagse bijeenkomst in India, te midden van interne verdeeldheid over de oorlog in Iran, die verschillende leden treft.
India was gastheer van de bijeenkomst van de ministers van Buitenlandse Zaken in New Delhi en is momenteel voorzitter van de alliantie. BRICS brengt kernleden Brazilië, Rusland, India, China en Zuid-Afrika samen, evenals de nieuwere leden Ethiopië, Egypte, Iran, Indonesië en de VAE.
India zei vrijdag dat “er onder sommige leden verschillende opvattingen bestonden” over het conflict in het Midden-Oosten.
De Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Abbas Araghchi heeft er donderdag bij de BRICS-lidstaten op aangedrongen om wat hij omschreef als “schendingen van het internationaal recht door de Verenigde Staten en Israël” te veroordelen.
De oorlog heeft de spanningen tussen Iran en zijn buurlanden aan de Golf vergroot, waaronder Saoedi-Arabië en de Verenigde Arabische Emiraten, een mede-BRICS+-lid. Riyadh moet zich nog formeel bij het blok aansluiten.
Zonder de VAE rechtstreeks te noemen, vertelde Araghchi op een persconferentie dat een BRICS-lid delen van de verklaring van India had geblokkeerd. Iran richtte zich na het uitbreken van de oorlog op 28 februari herhaaldelijk op zijn buurland aan de Golf, waarbij het naar verluidt de VAE meer zou treffen dan enig ander land dat bij het conflict betrokken was, inclusief Israël.
LEES | BRICS worstelen om consensus te vinden over de oorlog met Iran
“We hebben geen problemen met dat bepaalde land, ze zijn niet ons doelwit geweest in de huidige oorlog. We treffen alleen Amerikaanse militaire bases en Amerikaanse militaire installaties, die zich helaas op hun grondgebied bevinden”, zei Araghchi.
De vertegenwoordiger van de VAE, minister van Buitenlandse Zaken, Khalifa bin Shaheen Al Marar, verwierp de opmerkingen van Araghchi en beschuldigde hem ervan te proberen “terroristische aanslagen” tegen de VAE en andere Golfstaten te rechtvaardigen. Al Marar zei dat Iran ongeveer 3.000 aanvallen op de VAE heeft uitgevoerd met behulp van ballistische raketten, kruisraketten en drones.
Multipolaire wereld
In de verklaring van India werden punten van consensus onder de BRICS-leden benadrukt, waaronder oproepen tot hervormingen van instellingen voor mondiaal bestuur, zoals de Verenigde Naties en de Veiligheidsraad. Het blok herhaalde zijn al lang bestaande vraag naar een grotere vertegenwoordiging van de landen van het Zuiden in internationale instellingen, als weerspiegeling van zijn bredere drang naar een multipolaire wereldorde.
De ministers van Buitenlandse Zaken bespraken ook de genocidale oorlog van Israël tegen Gaza. Zij waren het erover eens dat Gaza een “onlosmakelijk onderdeel” was van elke toekomstige onafhankelijke Palestijnse staat, en benadrukten het belang van het verenigen van de enclave met de bezette Westelijke Jordaanoever onder het bestuur van de Palestijnse Autoriteit. In de verklaring werd echter opgemerkt dat een niet bij naam genoemd land bedenkingen had geuit over bepaalde aspecten van het gedeelte over Gaza.
Deelnemers aan de bijeenkomst van de BRICS-ministers van Buitenlandse Zaken 2026 in Bharat Mandapam, New Delhi op 14 mei.
Persinformatiebureau (PIB)/Anadolu via Getty Images
De groep riep verder alle partijen op om het staakt-het-vuren in Libanon te respecteren, dat door critici slechts in naam als een stopzetting van de vijandelijkheden wordt bestempeld. Zonder een specifiek land te noemen, veroordeelden de ministers het gebruik van economische sancties als vorm van dwang.
Soedan stond ook op de agenda. Het Afrikaanse land blijft in de greep van wat de VN heeft omschreven als de ergste humanitaire crisis ter wereld. De ministers riepen op tot een onmiddellijk staakt-het-vuren en zeiden dat alleen een vreedzame oplossing door middel van dialoog een duurzaam einde zou kunnen maken aan de burgeroorlog, die meer dan drie jaar geleden begon. Ze waarschuwden ook dat Soedan een vruchtbare voedingsbodem zou kunnen worden voor wat de ministers ‘extremisme’ en ‘terrorisme’ noemden.
Ook werd de situatie in Syrië besproken, dat zich herstelt van de burgeroorlog die in december 2024 effectief eindigde na de omverwerping van de oude heerser Bashar al-Assad.
De verklaring van India riep op tot een vreedzame en inclusieve politieke transitie. De partijen benadrukten verder het belang van het elimineren van wat zij omschrijven als ‘buitenlandse terroristische strijders’ in Syrië, waarbij ze zeiden dat ze een veiligheidsdreiging vormen voor zowel het land als de wijdere regio.
