Grote technologiebedrijven zetten rekenclusters met miljoenen GPU’s in om AI-modellen te trainen en uit te voeren. Maar over het hele Afrikaanse continent – dat 54 landen en meer dan 1,5 miljard mensen omvat – zijn minder dan 1.000 GPU’s beschikbaar voor onderzoekers en ontwikkelaars om modellen te trainen op datasets in de lokale taal.
Deze ongelijkheid illustreert wat de belangrijkste digitale gezant van de Verenigde Naties een “enorme concentratie van technologische macht en rijkdom” noemt in een paar postcodes – niet alleen landen of regio’s, maar ook beperkte gebieden, vooral in de VS, waar de bedrijven die AI vormgeven zijn gevestigd.
Hij noemde geen namen, maar het punt kwam dicht bij huis het Seattle-publiek: 98109 voor Amazon, 98052 voor Microsoft.
Het verzorgen van de keynote via Zoom op Ethiek en technologie uit 2026 van de Universiteit van Seattle conferentie op vrijdag, ondersecretaris Amandeep Singh Gill 2026 wordt “bijzonder baanbrekend” genoemd voor AI-beheer, omdat de technologie verschuift van modelmogelijkheden en investeringen in infrastructuur naar systemen die taken in de echte wereld autonoom uitvoeren.
Gill wees naar de mondiale reactie naar het Mythos AI-model van Anthropic – dat het bedrijf niet breed openbaar mocht maken vanwege zorgen over cyberveiligheid – als een voorbeeld van waarom AI-beheer een alomvattende, internationale aanpak vereist.
Hier volgen nog meer kernboodschappen uit zijn toespraak.
AI zou een ‘systeemrisico’ kunnen worden. Gill zei dat de technologie nu een “relatief klein risico” is, maar waarschuwde dat deze binnenkort de cyberbeveiligingsverdediging zou kunnen omzeilen, gewapende conflicten zou kunnen versnellen en het vertrouwen van het publiek zou kunnen ondermijnen door deepfakes en desinformatie. “Als we het verschil niet kunnen zien tussen wat waar en onwaar is, wat realiteit of denkbeeldig is, verliezen we dit gedeelde gevoel van begrip van feiten”, zei hij.
Gewapende conflicten kunnen verergeren. Gill waarschuwde dat AI het risico loopt “de drempel voor conflicten te verlagen, de aansprakelijkheid onder het internationaal humanitair recht te verwarren en ons op escalatieladders te brengen die we niet kunnen beheersen.”
De energiebehoefte van AI bedreigt de klimaatdoelstellingen. De energie die nodig is voor grote taalmodellen, agentische systemen en gevolgtrekkingen bedreigt nu al de nationale netto-nuldoelstellingen, waarschuwde Gill. De uitstoot van datacenters, het waterverbruik voor koeling, de omzet van hardware en de kosten voor de winning van mineralen nemen toe – en vallen onevenredig zwaar op de lage-inkomenslanden.
AI is zowel “een potentiële oplossing als een stressfactor” voor het milieu. Het zou de netwerken voor hernieuwbare energie kunnen optimaliseren en de vooruitgang op het gebied van fusie en batterijen kunnen versnellen, maar de kosten op de korte termijn lopen op. Gill zei dat de VN onderzoekt hoe gelijkheid en rechtvaardige transities ‘gedurende deze tijdshorizon’ kunnen worden gewaarborgd.
De VN bouwt een wetenschappelijk panel voor AI, gemodelleerd naar het Intergouvernementeel Panel over Klimaatverandering. Het panel, dat wordt voorgezeten door journaliste en Nobelprijswinnaar voor de vrede, Maria Ressa en Turing Award-winnende AI-onderzoeker Yoshua Bengio, is met opzet samengesteld uit slechts twee leden uit China en de VS, terwijl de overige 36 uit andere landen komen, waaronder zeven uit Afrika, om ervoor te zorgen dat meer landen worden gehoord. Het eerste rapport wordt in juli 2026 verwacht.
De VN brengt gesprekken over AI-governance onder één dak. Gesprekken over AI vonden voorheen plaats in afzonderlijke instanties met beperkte mandaten. Nu worden ze overgebracht naar wat Gill een “horizontaal platform” noemde, waar beleidsmakers uit alle 193 landen van elkaar kunnen leren en gemeenschappelijke benaderingen kunnen ontwikkelen.
Gill noemde AI-beheer een ‘soevereine beslissing’. De VN zullen landen niet vertellen hoe ze AI moeten reguleren, maar bestuurskaders betekenen weinig als landen niet over de capaciteit beschikken om deel te nemen. Gill riep op tot steun van gemeenschapsgestuurde AI-projecten die investeren in lokale onderzoeks- en innovatie-ecosystemen, waardoor mensen deze tools kunnen gebruiken om hun eigen problemen op te lossen.
Hij erkende dat de VN met beperkte middelen aan een enorme uitdaging werkt, maar zei dat het alternatief erin bestaat het traject van AI over te laten aan marktkrachten en geopolitieke concurrentie.
Het doel, zo zei hij, is een wereld waarin AI democratieën en samenlevingen sterker maakt en niet alleen kansen creëert voor “een paar miljardairs en biljoenairs”, maar voor iedereen.
