Sinds “volksverschrikking” onderdeel werd van het genrelexicon, vallen drie Britse films op als hun “onheilige drie-eenheid”: Witchfinder-generaal (1968), De rieten man (1973), en Het bloed aan Satans klauw (1971). Maar terwijl de eerste twee religieuze hypocrisie bekritiseren en beslist scherpe grenzen trekken tussen hun helden en schurken, Het bloed aan Satans klauw (deze week 55 jaar geleden uitgebracht in de VS) bevindt zich in een meer surrealistisch, moreel grijs gebied: niemand in het rustieke, rustige dorp waar de film zich afspeelt, is veilig voor de invloed van het demonische – vooral de kinderen, wier corruptie een voorbode was van de aanval van ‘kwaadaardige kinderfilms’ die kort daarna begon.
Alle drie de films zijn op hun eigen manier verontrustend en schokkend – de moderne heidenen van Summerisle in De rieten man beoefen mensenoffers zonder aarzeling, terwijl het titelkarakter van Witchfinder-generaal gebruikt allerlei verdorvenheid in naam van het uitroeien van ‘hekserij’ – maar Het bloed aan Satans klauw is aantoonbaar omzichtiger, verraderlijker en dubbelzinniger. Een deel daarvan is onbedoeld, wat voortkomt uit het nogal onsamenhangende karakter ervan: de film, geregisseerd door Piers Haggard en geschreven door Robert Wynne-Simmons, was oorspronkelijk bedoeld als een bloemlezing van drie korte verhalen, die zich allemaal in hetzelfde dorp afspelen. Maar de studio (Hammer-rivaal Tigon Productions) gaf opdracht dat de film één verhaal vertelde, dus herwerkten Haggard en Wynne-Simmons de trilogie tot één enkel verhaal, zij het dat niet altijd coherent bij elkaar blijft.
Dit zorgt voor een ervaring die zowel frustrerend als vreemd verontrustend is, omdat zowel tijd als ruimte ontheemd lijken te zijn in het geïsoleerde, landelijke 18e-eeuwse gehucht waar kwaadwilligheid zijn oorsprong vindt. De film begint met een plaatselijke boer, Ralph Gower (Barry Andrews), die een half begraven, onmenselijk uitziende schedel in een veld opgraaft. Dat zet een kettingreactie van gebeurtenissen op gang, waarbij verschillende stadsmensen – met name de kinderen – zich steeds alarmerender gaan gedragen, terwijl ze vreemde nieuwe klauwledematen of plekken met harige huid op hun lichaam vertonen. Dit blijken letterlijke stukken van de demon te zijn die in het veld zijn gevonden, die uit de lichamen van hun gastheren moeten worden verwijderd en weer in elkaar moeten worden gezet, zodat de demon zijn volledige fysieke vorm weer kan aannemen.
Hoewel het verhaal niet altijd duidelijk is, is het effect van deze bovennatuurlijke kwaadaardigheid op het dorp maar al te duidelijk, vooral in de jeugd. Een rijke plaatselijke jongen, Peter Edmonton (Simon Williams), hakt zijn eigen hand af nadat hij hallucineert dat er een klauw uit de vloer is gekomen om hem aan te vallen. De leider van de kinderen, de ironisch genaamde Angel Blake (de 17-jarige Linda Hayden, die een uitstekend ensemble aanvoert), verschijnt op een avond in de plaatselijke pastorie om de pastoor (Anthony Ainley) te verleiden, terwijl hij zich voor hem uitkleedt in een volledig frontale scène die werd verduisterd door de Amerikaanse censuur. Hij weigert haar avances, dus beschuldigt ze hem van poging tot mishandeling. Angel leidt later de kindercultus om één jongen af te slachten en vervolgens de maagdelijke, onschuldige Cathy Vespers (Wendy Padbury) seksueel aan te vallen en te vermoorden, de laatste in een rituele scène die zelfs vandaag de dag moeilijk te zien is.
Scènes uit Het bloed aan de klauw van Satan zijn zelfs vandaag de dag moeilijk om naar te kijken.
Filmwinkel/Shutterstock
De corruptie van de jeugd van het dorp door een demon (hier Behemoth genoemd) is het middelpunt van de film en het meest zenuwslopende aspect ervan, dat slechts een paar jaar vóór het reguliere Hollywood-aanbod als De exorcist, Het OmenEn De Ander. Maar het leiderschap van de stad, in de vorm van zijn onbekwame schildknaap (James Hayter) en enkele van de meer goedgelovige dorpelingen, wordt gemakkelijk te slim af door zijn eigen jongeren. In één scène min of meer opgetild Witchfinder-generaalgooit een groep lokale mannen een vrouw in de vijver om te zien of ze zinkt of drijft, waarbij de laatste zou bewijzen dat ze een heks is, maar alleen hun eigen onwetendheid bevestigt. Het meisje wordt gered door de deugdzame Ralph, maar weigert haar trouw aan de demon in te trekken.
En dan is er nog de Judge, die alleen als zodanig wordt genoemd in de aftiteling. Gespeeld door de ervaren Britse acteur Patrick Wymark (in een van de twee films die na zijn overlijden zijn uitgebracht), is de rechter geleerd, maar onbeschaamd preuts en moralistisch. Hij staat ook sceptisch tegenover het bovennatuurlijke, maar wanneer hij het dorp verlaat om terug te keren naar Londen en verder onderzoek te doen, keert hij terug in het derde bedrijf van de film, overtuigd van de aanwezigheid ervan. Enigszins onheilspellend suggereert hij dat het kwaad een bepaalde hoeveelheid ruimte moet krijgen om te etteren en te groeien, waardoor het gemakkelijker wordt om uit te roeien – een theorie die wordt bevestigd wanneer hij terugkomt in de verbrijzelde stad en de demon met een soort ritueel zwaard doorboort voordat hij het in brand steekt, terwijl de dorpelingen hetzelfde met Angel doen.
Het laatste shot van de film is van de ogen van de rechter, fonkelend van bijna religieuze ijver, terwijl ze vanachter de opstijgende vlammen naar buiten turen. De implicatie is dat hij nu zelf bezeten zou kunnen zijn, of het soort fanaticus zou kunnen worden dat de onschuldigen ondergang, marteling en moord brengt. Witchfinder-generaal. Geholpen door zowel de griezelig landelijke, ongerepte locaties als de beklijvende partituur van Marc Wilkinson, Het bloed aan Satans klauw suggereert dat noch onschuld, noch autoriteit de opmars van het kwaad kan weerstaan – en dat beiden het in feite kunnen verwelkomen.
