BANGKOK– De regerende conservatieve Bhumjaithai-partij in Thailand is vrijdag dichter bij de vorming van een nieuwe regering gekomen, nadat de Pheu Thai-partij, die op de derde plaats eindigde in de Thaise regering, een nieuwe regering heeft gevormd. algemene verkiezingenstemde ermee in om zich bij een voorgestelde regerende coalitie aan te sluiten.
Bhumjaithai won bij de verkiezingen van zondag 193 zetels in het 500 leden tellende Huis van Afgevaardigden, volgens onofficiële resultaten van de verkiezingscommissie, waardoor deze de zittende premier zou kunnen terugsturen. Anutin Charnviraku Ik ga aan de slag bij een kabinet naar keuze.
De populistische Pheu Thai-partij, gesteund door voormalig premier Thaksin Shinawatraeindigde als derde met 74 zetels. Samen zouden de twee partijen 267 zetels bezitten, meer dan de 251 zetels die nodig zijn voor een meerderheid. Ook verschillende kleinere partijen zegden hun steun toe.
“Bhumjaithai en Pheu Thai zullen in de toekomst kijken. We zijn het erover eens dat onze beide partijen mensen hebben met capaciteiten die groot genoeg zijn om Thailand naar een stabiele en duurzame toekomst te leiden”, zei Anutin op een persconferentie.
Hij werd vergezeld door Pheu Thai-leiders, waaronder Yodchanan Wongsawat, een neef van Thaksin die de partijkandidaat voor premier was geweest.
De twee partijen werkten eerder samen na de verkiezingen van 2023, toen Pheu Thai – destijds de op een na grootste partij – de onderhandelingen leidde als senior partner in hun toekomstige regering.
Die alliantie stortte vorig jaar in na de controverse rond toenmalig premier Paetongtarn Shinawatra, de dochter van Thaksin, over grensspanningen met Cambodja. Anutin kreeg vervolgens in september voldoende parlementaire steun om premier te worden.
Anutin zei vrijdag over hun geschillen uit het verleden: “We moeten alles uitwissen en verder gaan.”
Bhumjaithai heeft aangekondigd dat zes kleinere partijen met samen acht zetels ook hebben toegezegd zich bij de coalitie aan te sluiten.
De progressieve Volkspartijdat als tweede eindigde met 118 zetels, heeft uitgesloten dat het zich zal aansluiten bij een Bhumjaithai-regering.
Het resultaat van Pheu Thai werd beschouwd als de slechtste prestatie in decennia. De electorale politiek werd sinds 2001 gedomineerd door populistische partijen die loyaal waren aan Thaksin, die premier was tot hij in 2006 door een staatsgreep werd afgezet, waardoor een strijd om de macht ontstond tegen het conservatieve royalistisch-militaire establishment van Thailand.
De partij vervreemdde in 2023 enkele pro-democratische aanhangers door haar campagnebelofte te verbreken om zich niet aan te sluiten bij pro-militaire partijen en vormde in plaats daarvan een regering waarin zij ook aanwezig waren.
Vorig jaar maakte het de conservatieven boos toen Paetongtarn in een uitgelekt telefoongesprek te vriendschappelijk bleek te zijn met de Cambodjaanse leider Hun Sen. Dat was zij uit zijn ambt gezet wegens een ethische overtreding, waardoor Anutin de kans kreeg om haar plaats in te nemen.
“Voor de eerste keer in haar geschiedenis zal (Pheu Thai) een middelgrote partij zijn die hooguit de rol kan spelen van een junior coalitiepartner”, zegt Ken Lohatepanont, promovendus aan de Universiteit van Michigan in een online commentaar op de Thaise politiek. Vooral pijnlijk was het verlies van alle zetels die het had bezet in de noordelijke stad Chiang Mai, de geboorteplaats van Thaksin.
Hij en andere verkiezingswaarnemers suggereren dat Bhumjaithai, wil een stabielere regering kunnen vestigen, een andere belangrijke partner zal uitnodigen – ofwel de Kla Tham-partij op de vierde plaats, met 58 zetels, ofwel de Democratische Partij, de oudste van Thailand, met 22.
De Thaise zakengemeenschap juichte de beslissende overwinning van Bhumjaithai toe, in de hoop dat deze voor stabiliteit zou zorgen nu het land worstelt met een achterblijvende economie.
De onderhandelingen over de vorming van een nieuwe regering ontvouwden zich te midden van toenemende beschuldigingen van electorale onregelmatigheden, wat gefrustreerde kiezers ertoe aanzette protesten te organiseren in verschillende delen van het land. Demonstranten riepen op tot hertellingen en, in sommige kiesdistricten, tot nieuwe tussentijdse verkiezingen.
Het Asian Network for Free Elections, een van de waarnemersgroepen in de peilingen, zei dat de stemming over het algemeen vreedzaam en ordelijk verliep. Maar het rapporteerde “procedurele onregelmatigheden in verschillende stembureaus”, waaronder ontoereikende openbare informatie en inconsistente toegang voor verkiezingswaarnemers.
De juridische monitoringgroep iLaw, die ook de verkiezingen observeerde, meldde dat ze meer dan 4.000 klachten had ontvangen. Het ging onder meer om gevallen waarin het aantal stembiljetten groter was dan het aantal kiesgerechtigden, ambtenaren die waarnemers de toegang tot het tellen van de stemmen ontzegden, geschillen over hertellingsverzoeken en onnauwkeurigheden in de registratie van de definitieve tellingen.
De verkiezingsresultaten moeten binnen zestig dagen na de verkiezingen worden gecertificeerd voordat het parlement bijeen kan komen en een nieuwe premier kan kiezen.
