Wat ‘Dawson’s Creek’ van de WB zo goed maakte, was dat het een tienerdrama was dat tieners serieus nam, terwijl het zich ook vermaakte met het feit dat geen enkele van de vier hoofdpersonages sprak als tieners (of zelfs als de meeste mensen), met hun SAT-kaliber vocabulaire en diepgaande kennis van kunst en cultuur.
‘Dawson’s’ eindigde in 2003 en vormde de afsluiting van een serie van zes seizoenen die hielp een golf van slimmere, strakkere tienerprogramma’s in te luiden, zoals ‘Gossip Girl’ van de CW en een mainstreaming van chatrooms en fanfictie (de grootvader van snauwerige samenvattingssites, Television Without Pity, werd in 1998 speciaal opgericht om de scripts van ‘Dawson’ te ontleden).
Maar naarmate de tijd verstreek, leek niemand de dichotomie van “Dawson’s” beter te begrijpen dan de hoofdrolspeler van de show. James Van Der Beek.
De andere drie sterren van die show vochten hard tegen die trope en typecasting. Joshua Jackson staat net zo bekend om zijn provocerende streaming- en kabeldrama’s, zoals Peacock’s “Dr. Death” en Showtime’s “The Affair”, als om zijn plezier in het komisch absurde medische drama “Doctor Odyssey” van ABC. Het acteerwerk van Katie Holmes werd overschaduwd door de media-aandacht voor haar persoonlijke leven en haar huwelijk met Tom Cruise, zelfs toen ze haar mannetje stond op het podium en als regisseur en acteur in indieprojecten (ze leek veel plezier te hebben in het laatste seizoen van Peacock’s “Poker Face”). De vijfvoudig Oscar-genomineerde Michelle Williams is zo’n gerespecteerd talent dat Steven Spielberg haar vroeg om een versie van zijn moeder te spelen voor zijn film ‘The Fabelmans’.
Van Der Beek, who woensdag overleden na een diagnose van colorectale kanker, leek het ethos te omarmen van meedoen aan ieders plezier, terwijl het geen zin heeft om het te verslaan.
Het beeld dat de meeste mensen waarschijnlijk bij zich opriepen zodra ze van de dood van Van Der Beek hoorden, was van hem, als Dawson, huilend op de kade. In de context komt de afbeelding uit een aflevering van de serie uit 2000 en toont de pijn van een tiener omdat hij de liefde van zijn leven aan zijn beste vriend heeft verloren. Buiten de context ziet het er belachelijk uit. Want afgezien van wanneer je de tiener in kwestie bent, ziet het er bijna altijd belachelijk uit als een kind slechts een overemotionele, theatrale puinhoop van een gebroken hart is.
Het siert Van Der Beek dat hij dit heeft omarmd. In 2011 bracht hij een Funny or Die-video uit waarin hij het achtergrondverhaal van de virale GIF uitlegde en hoe hij naar verluidt van plan was er inkomsten mee te genereren.
“Weet je, hoe meer ik (de afbeelding) zag in commentaarsecties op websites waarin de spot werd gedreven met het verdriet van anderen, hoe meer ik besefte wat het internet echt eiste: intensere, emotionelere close-ups van mijn gezicht,” zei hij met een uitgestreken gezicht.
In feite ging een groot deel van zijn carrière na ‘Dawson’ eigenlijk over het vertellen dat hij meedeed aan de grap.
Van Der Beek bracht twee seizoenen door in de ABC-komedie ‘Don’t Trust the B – in Apartment 23′, waarin hij een overdreven versie speelde van hemzelf en de beste vriend/medeplichtige van een huisgenoot uit de hel, gespeeld door Krysten Ritter.
“Ik dacht dat het gevoel voor humor dat ik had in termen van het belachelijk maken van roem en mezelf en zo, wat ondankbaar zou hebben geleken toen ik op het hoogtepunt ervan was, nu iets was waar mensen ook in konden delen,” vertelde Van Der Beek journalisten over “Don’t Trust the B—” tijdens de persreis van de Television Critics Association in de zomer van 2017, waar hij een nog meer metaproject promootte: Viceland’s “What Would Diplo Do?” (Hij speelde een domme versie van de dansmuziek-dj en producer.)
Het leven imiteerde kunst toen Van Der Beek in 2019 de profetie vervulde die was voorspeld in de verhaallijn ‘Don’t Trust the B…’ en deelnemer werd aan ‘Dancing With the Stars’. Hij verscheen ook in de op beroemdheden gerichte Fox-wedstrijdseries ‘The Masked Singer’ en ‘The Real Full Monty’, waarvan hij de laatste deed om geld in te zamelen voor liefdadigheidsinstellingen tegen kanker. En hij gaf de millennials die afgestudeerd waren om samen met hun kinderen kindertelevisie te kijken, een gevoel van zij-oog toen hij de vader uitte in ‘Vampirina’ van Disney Channel (toepasselijk, ‘Gilmore Girls” Lauren Graham sprak de moeder uit).
Van Der Beek speelde serieuze tv-rollen; hij was een vaste gast in de CBS-procedure ‘CSI: Cyber’ en verscheen in het eerste seizoen van FX’s veelgeprezen ‘Pose’. Maar hij liet je nooit vergeten dat hij wist wat je van hem wilde. In een van zijn laatste tv-rollen speelde Van Der Beek een gastrol in Prime Video’s universiteitsdrama ‘Overcompensating’. Op een soort moment waarop de fakkel werd doorgegeven aan de maker en ster van de serie, Benito Skinner, speelde Van Der Beek Charlie, een voormalige studentenjongen van middelbare leeftijd die voelt dat zijn gloriedagen achter hem liggen.
‘Geniet van de dag,’ zegt Charlie tegen Peter, de laatstejaarsstudent van Adam DiMarco, voordat hij de kamer verlaat om te genieten van de losbandigheid die hij te pakken kan krijgen, voordat hij zich maandagochtend op zijn werk meldt.
De kindertijd gaat voorbij. De herinneringen van de mensen die er een integraal onderdeel van waren, doen dat niet.
