DHAKA, Bangladesh — Kiezers brachten donderdag hun stem uit in heel Bangladesh tijdens parlementsverkiezingen die als een kritische test worden gezien de democratie van het land na jaren van politieke onrust.
Na een langzame start kwamen er halverwege de ochtend massa’s mensen naar de stembureaus in de hoofdstad Dhaka en elders. Het stemmen zal doorgaan tot en met donderdag en de resultaten worden vrijdag verwacht.
Ruim 127 miljoen mensen komen in aanmerking om te stemmen bij de eerste verkiezingen in Bangladesh sinds de vorige Dat van premier Sheikh Hasina De regering stortte in 2024 in na weken van massaprotesten, door velen ook wel een ‘crisis’ genoemd Generatie Z-opstand. Hasina is het land ontvlucht en haar partij is verbannen uit de stembus. Ze leeft in ballingschap in India.
Tariq Rahman van de Bangladesh Nationalist Party is een belangrijke kanshebber om de volgende regering te vormen. Hij is de zoon van voormalig Premier Khaleda Zia en keerde in december terug naar Bangladesh na 17 jaar in zelfverbanning in Londen. Rahman heeft beloofd de democratische instellingen weer op te bouwen, de rechtsstaat te herstellen en de worstelende economie nieuw leven in te blazen.
De BNP wordt uitgedaagd door een alliantie van elf partijen onder leiding van de BNP Jamaat-e-Islamide grootste islamitische partij van het land, die onder Hasina verboden werd, maar sinds haar verwijdering bekendheid heeft gekregen. De groeiende invloed van de conservatieve religieuze groep heeft de bezorgdheid aangewakkerd, vooral onder vrouwen minderheidsgemeenschappendat sociale vrijheden onder druk kunnen komen te staan als zij aan de macht komen. Bangladesh is voor meer dan 90% moslim, terwijl ongeveer 8% hindoe is.
Shafiqur Rahman, hoofd van Jamaat-e-Islami, uitte zijn optimisme nadat hij zijn stem had uitgebracht in een stembureau.
“Het (de verkiezingen) is een keerpunt”, zei hij tegen The Associated Press. “Mensen eisen verandering. Ze verlangen verandering. Wij verlangen ook naar verandering.”
De stemming vindt plaats onder een interim-regering onder leiding van een Nobelprijswinnaar voor de Vrede Mohammed Yunusdat heeft gezegd dat het zich inzet voor geloofwaardige en transparante verkiezingen. Als onderdeel van die inspanning zullen ongeveer 500 internationale waarnemers en buitenlandse journalisten aanwezig zijn, waaronder delegaties van de Europese Unie en het Gemenebest, waartoe Bangladesh behoort.
Het parlement van Bangladesh heeft 350 zetelswaarvan 300 rechtstreeks gekozen uit kiesdistricten met één lid en 50 gereserveerd voor vrouwen. Wetgevers worden gekozen door pluraliteit en het parlement heeft een ambtstermijn van vijf jaar. De verkiezingscommissie heeft onlangs de stemming in één kiesdistrict uitgesteld nadat een kandidaat was overleden.
De verkiezingen volgen op een turbulente periode, gekenmerkt door geweld van de maffia, aanvallen op hindoeminderheden en de pers, de groeiende invloed van islamisten en de verzwakking van de rechtsstaat.
Het zou de binnenlandse stabiliteit van Bangladesh kunnen hervormen, een land waarvan de geschiedenis na 1971 sinds de onafhankelijkheid van Pakistan werd gekenmerkt door diepgewortelde politieke partijen, militaire staatsgrepen en beschuldigingen van verkiezingsfraude. Jonge kiezersvan wie velen een centrale rol speelden in de opstand van 2024, zullen naar verwachting invloedrijk zijn. Ongeveer 5 miljoen nieuwe kiezers komen in aanmerking.
“Ik denk dat het een zeer cruciale verkiezing is, omdat dit de eerste keer is dat we in vrijheid onze mening kunnen laten horen”, zei de 28-jarige kiezer Ikram ul Haque, eraan toevoegend dat de afgelopen verkiezingen verre van eerlijk waren.
“We vieren de verkiezingen. Het is hier net een festival”, zei hij. “Ik hoop dat Bangladesh een exponentiële verandering zal doormaken.”
De verkiezingen van donderdag zijn niet alleen een kritische test van leiderschap, maar ook van vertrouwen in de democratische toekomst van Bangladesh. Kiezers kunnen “Ja” zeggen om de grote hervormingsvoorstellen die hieruit voortkwamen te onderschrijven een nationaal handvest vorig jaar ondertekend door grote politieke partijen.
Als een meerderheid van de kiezers vóór het referendum is, zou het nieuw gekozen parlement binnen 180 werkdagen na de eerste zitting een raad voor constitutionele hervormingen kunnen vormen om de wijzigingen door te voeren. De voorstellen omvatten de oprichting van nieuwe constitutionele organen en de verandering van het Parlement van één orgaan naar een wetgevende macht met twee kamers, met een Hogerhuis dat de bevoegdheid heeft om de grondwet bij meerderheid van stemmen te wijzigen.
De BNP en de Jamaat-e-Islami ondertekenden het document allebei met enkele wijzigingen, nadat ze aanvankelijk enige afwijkende meningen hadden geuit. Hasina’s Awami League-partij, een grote partij, en enkele van haar voormalige bondgenoten werden uitgesloten van de discussie. Het referendum is nog steeds bekritiseerd omdat het de keuzemogelijkheden voor de kiezers beperkt.
