Kiezers kijken naar de kandidaten die op een displaybord staan voordat ze een stembureau betreden voor de algemene verkiezingen in Bangkok, op zondag 8 februari 2026.
Wason Wanicakorn/AP
onderschrift verbergen
bijschrift wisselen
Wason Wanicakorn/AP
BANGKOK – Het tellen van de stemmen was zondag aan de gang tijdens de vervroegde algemene verkiezingen in Thailand. Deze werden gezien als een driewegrace tussen concurrerende visies op progressieve, populistische en ouderwetse patronagepolitiek.
De strijd om de steun van 53 miljoen geregistreerde kiezers vindt plaats tegen een achtergrond van trage economische groei en een verhoogd nationalistisch sentiment. Terwijl meer dan vijftig partijen meedoen aan de verkiezingen, beschikken slechts drie – de Volkspartij, Bhumjaithai en Pheu Thai – over de landelijke organisatie en populariteit om een winnend mandaat te verwerven.
Een gewone meerderheid van de 500 gekozen wetgevers kiest de volgende premier.
Er wordt geen regelrechte winnaar verwacht
Lokale opiniepeilingen voorspellen consequent dat geen enkele partij een meerderheid zal behalen, waardoor de vorming van een coalitieregering noodzakelijk is.
Hoewel de progressieve Volkspartij wordt gezien als de favoriet om een pluraliteit te verwerven, wordt haar reformistische politiek niet gedeeld door haar leidende rivalen, die deze partij zouden kunnen bevriezen door de krachten te bundelen om een regering te vormen.
De Volkspartij, geleid door Natthaphong Ruengpanyawut, is de opvolger van de Move Forward-partij, die in 2023 de meeste zetels in het Huis van Afgevaardigden won, maar door conservatieve wetgevers werd verhinderd een regering te vormen en vervolgens werd gedwongen te ontbinden.
“Ik denk dat we het mandaat van het volk zullen krijgen, en we hebben het volk beloofd dat we een volksregering zullen vormen om een beleid te voeren dat iedereen ten goede komt, en niet enkelen in het land”, zei Natthaphong tegen verslaggevers nadat hij in Bangkok zijn stem had uitgebracht.
De reformistische partij verzacht haar toon
Het platform van zijn partij blijft ingrijpende hervormingen van het leger, de politie en de rechterlijke macht beloven, wat aantrekkelijk is voor jongeren en kiezers in de steden. Juridische beperkingen hebben ertoe geleid dat het land de eisen voor hervorming van een wet terzijde heeft gelegd die zware straffen oplegt aan kritiek op de monarchie, terwijl nieuwe nadruk wordt gelegd op economische kwesties.
Politieagenten en verkiezingsvrijwilligers bereiden zich voor op de algemene verkiezingen in een stembureau in Bangkok, op zondag 8 februari 2026.
Wason Wanicakorn/AP
onderschrift verbergen
bijschrift wisselen
Wason Wanicakorn/AP
Het verzachten van de politiek dreigt de kernsteun te verzwakken, die al in gevaar was omdat de laatste verkiezingen het land regelrecht hadden gepositioneerd als het alternatief voor negen voorgaande jaren van een door militairen geleide regering, een situatie die het deze keer niet vruchtbaar kan uitbuiten.
Tegelijkertijd kunnen zijn kritische standpunten ten aanzien van het leger een politiek risico vormen, gezien de golf van patriottisme die naar voren kwam tijdens de grensconflicten van vorig jaar met Cambodja, zegt Napon Jatusripitak, directeur van het Center for Politics and Geopolitics bij Thailand Future, een in Bangkok gevestigde denktank.
De Bhumjaithai-partij, onder leiding van de zittende premier Anutin Charnvirakul, wordt gezien als de belangrijkste verdediger en voorkeurskeuze van het royalistisch-militaire establishment.
Anutin is pas sinds september vorig jaar premier, nadat hij in het kabinet van zijn directe voorganger, Paetongtarn Shinawatra, had gezeten, die uit zijn ambt werd gedwongen vanwege een ethische schending van de betrekkingen met Cambodja. Hij ontbond in december het parlement om nieuwe verkiezingen uit te schrijven nadat hij met een motie van wantrouwen werd bedreigd.
Daaropvolgende grensconflicten met Cambodja zorgden ervoor dat Anutin zichzelf kon herschikken als leider in oorlogstijd nadat zijn populariteit aanvankelijk afnam vanwege overstromingen en financiële schandalen. Zijn campagne richt zich op de nationale veiligheid en economische stimuleringsmaatregelen.
“We hebben alles gedaan wat we moesten doen, maar we kunnen de geest van het volk niet dwingen. We kunnen alleen onszelf presenteren en hopen dat het volk vertrouwen in ons zal hebben”, zei Anutin na het uitbrengen van de stembiljetten in de noordoostelijke provincie Buriram, het bolwerk van zijn partij.
Bhumjaithai, gezien als de meest waarschijnlijke partij om de volgende regering te vormen, profiteert van een electorale strategie die gebruik maakt van ouderwetse patronagepolitiek en van een machine die bedreven is in het organiseren van grassroots in het stemrijke noordoosten.
Thaksins politieke machine
De Pheu Thai-partij is het nieuwste politieke voertuig voor voormalig premier Thaksin Shinawatra, de miljardair. Door Thaksin gesteunde partijen voerden herhaaldelijk electorale comebacks uit, maar werden vervolgens verdreven door conservatief georiënteerde rechtbanken en staatswaakhondagentschappen.
Bij de verkiezingen van 2023 heeft het zijn politiek voldoende verzacht om weer aan de macht te komen, nadat het door het voorheen vijandige royalistisch-militaire establishment was beoordeeld als een acceptabel alternatief voor de meer progressieve Move Forward-partij.
Het conservatieve rechtssysteem maakte er hoe dan ook een einde aan: twee van zijn premiers werden in twee jaar tijd afgezet en Thaksin werd opgesloten op basis van oude aanklachten. De partij voert nu campagne voor economische heropleving en populistische toezeggingen zoals contant geld, waarbij Thaksins neef, Yodchanan Wongsawat, wordt genomineerd als belangrijkste kandidaat voor het premierschap.
“Ik ben opgewonden, omdat ik denk dat vandaag weer een drukke dag zal worden voor de democratie van het land”, zei Yodchanan na de stemming tegen verslaggevers.
De stemming van zondag omvat een referendum waarin de kiezers worden gevraagd of Thailand de door het leger opgestelde grondwet uit 2017 moet vervangen.
De stemming gaat niet over een voorgesteld ontwerp, maar om te beslissen of het parlement toestemming krijgt om een formeel ontwerpproces te starten, wat nog veel verdere stappen zou vergen voordat het tot wasdom zou komen.
Pro-democratische groepen beschouwen een nieuw handvest als een cruciale stap in de richting van het verminderen van de invloed van niet-gekozen instellingen zoals het leger en de rechterlijke macht, terwijl conservatieven waarschuwen dat dit instabiliteit zou kunnen veroorzaken.
