PARK CITY, Utah — Sundance is waar ik verdwaal. Tijdens mijn eerste reis naar Park City kende ik niets of niemand, en scoorde ik een stapelbed in een kamer met vier vrouwen door een kennis van een kennis koud te e-mailen en te flappen: “Het maakt me niet zoveel uit naast wie ik slaap, zolang ze het maar niet erg vinden dat mijn vriend zegt dat ik snurk.”
Dat was 16 jaar geleden en ik heb diepgewortelde herinneringen aan het rondcirkelen van de stad in een shuttle van 02.00 uur in de hoop mijn halte te herkennen. Er was ook een middag dat ik een kortere weg door een paar bomen nam en tot aan mijn schenen vast kwam te zitten in de sneeuw. (Toen leerde ik ook dat goedkope laarzen onder dwang verdwijnen.) Maar net zo levendig herinner ik me dat ik verdwaald raakte in de films van dat jaar: baanbrekende films van de Safdie-broers, Luca Guadanigno En Taika Waititiplus het sterrenmakende optreden van Jennifer Lawrence in “Winterbot.”
Het kostte tijd om Park City onder de knie te krijgen, de theaterlocaties te leren kennen en vrienden te maken, van wie er één zijn arm brak en zijn laptop slipte op een stuk ijs, terwijl een ander me de pluizige rode wanten gaf die ik hier al tien jaar draag. En ik heb me de afgelopen twee Sundances voorbereid om deze stad te laten gaan als het festival in 2027 vertrekt naar Boulder, Colorado. (Bij mijn tweede vertoning dit jaar verloor ik zelfs de juiste want.) Het Egyptische theater in Main Street vertoont dit jaar geen nieuwe films omdat het festival al stukje bij beetje wordt gesloten, maar het is de plek waar een collega een tiental van ons critici naar toe heeft gesleept. “Erfelijke” vierde niet zo volledige vertoning waarin hij erop stond dat we het moesten zien, en hij zei net zo goed als iedereen Arie Aster op de kaart. (Hij is nu ook mijn redacteur – hallo, Josh Rothkopf!)
God, ik ga deze plek missen. Bij God, laten we voor de indie-provocateur gaan Gregg Araki’s conceptie van hem: Robert Redford, een titan die een onafhankelijk filmfestival uit zijn hoofd heeft voortgebracht alsof hij Zeus was en in september overleed.
“Hoe is hij ooit op dat concept gekomen?” Araki vroeg op het podium wat volgens hem zijn elfde Sundance-première was. “Bedankt, Robert Redford. Je bent een god voor mij, je bent onsterfelijk.” De twintigjarige fan die naast me zat, had hetzelfde gevoel over Araki en juichte zo veel toe voor zijn favoriete filmmaker dat hij zich verontschuldigde.
Cooper Hoffman en Olivia Wilde in de film ‘I Want Your Sex’.
(Lacey Terrell / Sundance Instituut)
Araki is hier met de onbezonnen en spetterende erotische komedie ‘Ik wil je seks’ welke sterren Olivia Wilde als een bondage-liefhebbende, anti-wakkere moderne kunstenaar genaamd Erika wiens laatste poging om te shockeren een gigantische vagina is gemaakt van kauwgom. “Kunst heeft aandacht nodig”, benadrukt ze. Dat geldt ook voor Erika, die haar veel jongere nieuwe assistent Elliot bestelt (Kuiper Hofman), in bed en in een openbaar toilethokje en in een set roze lingerie met ruches.
Erika’s werk is niet erg goed. Maar Wilde is fantastisch. Haar hooghartige lijnleveringen en heerszuchtige botstructuur sneden als een mes door het scherm. (En je zou de outfits moeten zien die klanten hebben Arianne Philips en Monica Chamberlain bindt haar vast.) Een moordmysterie sluipt het script binnen dat te raar is om serieus te worden genomen. Maar als Erika’s sluwe minnaar wordt Hoffman de baas en vernederd en is hij vooral dol op zijn kinky tegenslag. Ik ook.
Eerlijk gezegd heeft kunst aandacht nodig. Iedereen bij Sundance komt hier niet alleen om zichzelf te verliezen door te giechelen als Hoffman een pak slaag krijgt, maar ook om de volgende Araki, Aster of Safdie te vinden – en, als je een distributeur bent, ze voor een goede prijs te pakken te krijgen. Er is geld nodig om een indiefilm bij het grote publiek te lanceren, en een van de meest lastige hindernissen van vandaag is dat niemand er genoeg van lijkt te hebben om een niche-sensatie op de markt te brengen voor een overweldigd en afgeleid publiek.
‘Het is tijd voor verandering,’ zei mijn chauffeur terwijl we door het verkeer kropen en uitlegde waarom ze zich kandidaat stelde voor de senaat. Ze kon niet doorgronden waarom Utah had niet meer gevochten om Sundance in de stad te houden, omdat het haar leek dat het een fiscaal voordeel was geweest. Ik antwoordde dat ik geruchten had gehoord dat Park City had berekend dat er meer geld zat in de catering voor het chique skipubliek dan bijvoorbeeld filmcritici.
Mijn Sundance is nooit glamoureus geweest. Ik heb zelden tijd om naar een feestje te gaan en als ik dat doe, sta ik met mijn sokken op een nat tapijt in de hoop een bolletje chili te eten. De enige uitzondering was het jaar waarin ik deel uitmaakte van een kortefilmjury met onder meer acteurs Keegan-Michael Keydie ik vrijdagochtend tegenkwam tijdens interviews Casper Kelly’s kleurrijke en eigenzinnige middernachtfilm “Vriend,” wat lijkt op een heel speciale spree-killer-aflevering van ‘Barney.’ Key speelt een gigantische oranje eenhoorn die presentator is van een kinderprogramma op tv en de kinderen dwingt hem te omhelzen of te sterven. Het is een beetje mager vergeleken met Kelly’s andere verbluffend bizarre projecten (“Te veel koks,” “Jourlelog voor zwemmen voor volwassenen”) die altijd weer een destabiliserende wending toevoegen. Maar je voelt ondergrondse niveaus van vreemdheid die erop wijzen dat hij al ideeën heeft voor een vervolg.
Sundance is waar uitgehongerde artiesten een niveau hoger komen. Nog maar negen jaar geleden maakte de documentaire grappenmaker Johannes Wilson lag hier op een bank neer te ploffen en een snauwende korte call te schieten “Ontsnap uit Parkstad” over zijn ongemak met het sterrenkijken en het geklets. Die reis deed een dominosteen omvallen die, via een omweg, leidde tot zijn briljante HBO-tv-serie ‘How to With John Wilson’, en nu is hij terug om zijn eerste lange speelfilm in première te brengen, “De geschiedenis van beton.” (Hij zei dat niemand van het festival dat nog kort in zijn gezicht had gezegd.)
In wezen een lange aflevering van zijn show, ‘The History of Concrete’, volgt Wilsons zigzaggende nieuwsgierigheid naar wat zich onder onze voeten bevindt, van een analyse van kauwgompatronen op het trottoir tot een pelgrimstocht naar de kortste straat van Amerika. Ondanks de alomtegenwoordigheid van beton, constateert hij dat het nog niet zo lang bestaat, en toch is het, tot ons eigen risico, al om ons heen aan het afbrokkelen.
Onderweg neemt Wilson Zoom-bijeenkomsten bij, waarbij hij deze metadoc zonder succes aan financiers pitcht, en uit sardonische wanhoop onderzoekt hoe hij een succesvolle Hallmark-film kan schrijven. Het algemene idee is dat onze burgerlijke en artistieke infrastructuur uiteenvalt. Geniaal als hij is het onkruid dat door de kieren kronkelt.
Charli XCX in de film ‘The Moment’.
(Sundance Instituut)
Veel van de films van dit jaar worden geconfronteerd met de relatie tussen contant geld en creativiteit, zoals videoregisseur Aidan Zamiri’s flitsende en opzettelijk verstikkende films. “Het Moment,” die ik volgende week volledig zal beoordelen als hij uitkomt. De feestelijke Britse popster Charli XCX speelt een weinig vleiende versie van zichzelf die worstelt met het afweren van een falanx van producers, managers en platenbaasjes. Structureel gezien is het een mockumentary. Toneel gezien is het een horrorfilm over de dood van de ziel van een kunstenaar. Alexander Skarsgard is vooral grappig als een New Age-spuitende regisseur van concertdocumentaires die zich opzuigt tegen de bedrijfsopperheren en Charli’s geest in elke scène een beetje meer breekt. Hij is zo Puzzel met een manbun: een slechterik die zelfbekrachtiging predikt terwijl hij haar in stukken verbrijzelt.
In het echte leven weet Charli zeker dat haar Brat-zomer voorbij is. Ze is naar de winter van Park City verhuisd en speelt in twee andere films op het festijn, waaronder Araki’s ‘I Want Your Sex’. Maar nu is dat seizoen ook aan het veranderen. “Deze film gaat over het einde van een tijdperk – en dit is het einde van een tijdperk”, zei ze, gebarend naar het Eccles-publiek.
“The Moment” harmonieert goed met dat van Joanna Natasegara “De discipel,” die ingaat op het beladen achtergrondverhaal van de Van de Wu-Tang-clan controversieel zevende album, “Once Upon a Time in Shaolin.” Er bestaat slechts één exemplaar, dat in 2015 werd geveild aan de binnenkort in ongenade gevallen oprichter van het hedgefonds en farmaceutisch directeur Martin Shkrelidie zei dat hij er twee miljoen dollar voor had betaald, zodat hij indruk kon maken op zijn andere rijke vrienden. RZA en Wu-filiaal Cilvaringz wilden de waarde van kunst verhogen door een rapalbum als de Mona Lisa te behandelen. In plaats daarvan beschuldigde het internet hen ervan zich aan de duivel te verkopen.
De archiefbeelden van Natasegara zijn adembenemend. Ik keek een hele documentaire op de avond van het luisterfeest van het album dat in de film te zien was, waarbij de mentor van de RZA, een echte Shaolin-monnik, de aanwezigen versteld deed staan door zijn been recht over zijn hoofd te heffen. “Wat een flex”, grapt een van de feestvierders. De documentaire vermeldt niet dat Shkreli in oktober 2016 tweette dat hij het album zou lekken als Donald Trump tot president zou worden gekozen (dat deed hij niet), maar gaat wel in op hoe slechts enkele maanden later Shkreli werd veroordeeld tot zeven jaar gevangenisstraf wegens effectenfraude. De Wu-Tang-plaat werd in beslag genomen door de overheid, die deze voor het dubbele van het geld aan een NFT-groep verkocht.
De nieuwe eigenaren van het album organiseerden de dag na de Sundance-première een luisterfeest voor ons. Met onze mobiele telefoons opgesloten in veiligheidszakjes verzamelden we ons rond twee dure en vreemd uitziende luidsprekers die op geldautomaten leken. hoor ongeveer 20 minuten muziek. Het album begon met rustige wind en veranderde vervolgens in een tornado van donder en sirenes, zwaardvechten en geweervuur over grote hoorns en een funky soul-backbeat. Ik heb vooral het titelnummer uitgegraven, dat aanvoelde als de soundtrack van een held die de strijd in paradeert voordat hij verwoed in een storm van violen terechtkomt. Ergens daarbinnen zong Cher zang (zo werd ons verteld), hoewel ik haar kenmerkende gejank niet herkende.
De meesten van ons stonden doodstil, alsof we bang waren dat we, als we te veel dobberden, de muziek uit ons hoofd zouden schudden. Maar de mensen achter in de zaal hadden de plaat al eerder gehoord en bleven luid praten, waarbij ze het feest als een feest behandelden. Heiligschennis, ja. Maar ook een daad van terugwinning van kunst waar alleen maar van genoten wil worden.
De mensen bleven feesten, maar ik moest op zoek naar het verloren en gevonden station, dat bedachtzaam een foto van mijn want online had gezet. Ironisch genoeg kon ik het kantoor niet vinden – niemand, zelfs de informatiebalie niet, wist waar het was – maar ze waren zo vriendelijk om mijn want naar mij toe te brengen. Godzijdank was het te vroeg om afscheid te nemen. Ik ben er nog niet klaar voor om mijn eigen Park City-wintertijdperk te beëindigen.
