De stijgende waarderingen van AI-bedrijven zijn niet alleen een weddenschap op betere software.
Ze zijn een weddenschap over wie in de toekomst de menselijke arbeid zal controleren, volgens Roman Yampolskiy, hoogleraar computerwetenschappen aan de Universiteit van Louisville en een van de eerste academici die waarschuwde voor de risico’s van AI.
Naarmate kunstmatige intelligentie zich verplaatst van tools naar steeds meer autonome agentenYampolskiy zei dat de markten een radicale verschuiving inprijzen: machines die ‘gratis arbeid’ op grote schaal leveren.
“Je gaat van het hebben van gereedschap naar het hebben van agenten menselijk vermogen dat vertegenwoordigt werkelijk vrije arbeid”, vertelde Yampolskiy onlangs aan het Britse LBC-radiostation. “Vrije arbeid – cognitieve vrije arbeid, fysieke arbeid.”
Die dynamiek, zegt hij, helpt verklaren waarom investeerders bereid zijn hoge waarderingen te betalen voor AI-bedrijven, zelfs voordat velen van hen duidelijke bedrijfsmodellen hebben opgesteld.
“Als de waardering van een bedrijf vandaag de dag honderd miljard bedraagt, is het eigenlijk een kleine gok op toegang tot die gratis arbeid”, zei hij tegen LBC.
In een later commentaar tegen Business Insider zei hij dat “als een model eenmaal is getraind en ingezet, het kopiëren van de mogelijkheden ervan over miljoenen taken vooral rekenkracht is, en geen salaris.”
Markten, zo voegde hij eraan toe, hebben de neiging te onderschatten hoe abrupt verandering kan komen.
“Wanneer kwaliteit een bruikbaarheidsdrempel overschrijdt, kan vervanging abrupt zijn”, zei hij. “De loonwaarde kan sneller instorten dan instellingen zich kunnen aanpassen.”
Banen staan op het spel – en waarom deze keer anders is
Yampolskiy vertelde LBC dat elke taak die volledig op een computer wordt uitgevoerd, kwetsbaar is voor automatisering; hij noemde programmeren, boekhouden, belastingaangifte en webdesign als voorbeelden.
Hoewel automatisering aanvankelijk alleen de meest vervelende taken kan wegnemen, kunnen in de loop van de tijd hele rollen verdwijnen, zegt hij.
“Over vijf jaar zullen we in staat zijn om alle cognitieve arbeid en veel fysieke arbeid te automatiseren”, zei hij tijdens het interview, wijzend op de snelle vooruitgang in de robotica.
Wat deze technologische golf anders maakt, zegt Yampolskiy tegen Business Insider, is dat AI zich richt op ‘het algemene substraat van cognitief werk zelf’, in plaats van op specifieke taken.
Technologieën uit het verleden hebben nieuwe banen gecreëerd waarvoor unieke menselijke vaardigheden nodig zijn; deze keer, zei hij, blijft de grens in beweging.
“De nieuwe categorieën worden kort nadat ze verschijnen automatiseerbaar”, zei hij.
Hij verwacht dat de adoptie zal worden afgeremd door regelgeving, aansprakelijkheid en organisatorische traagheid, maar uiteindelijk zal worden gedreven door concurrentiedruk en kostenbesparingen.
“Bedrijven adopteren alles wat de kosten verlaagt en de snelheid verhoogt zodra de betrouwbaarheid goed genoeg is”, zei hij.
Een verdeeld debat over AI en banen
Yampolskiy, die eerder heeft gezegd dat AI zou kunnen vertrekken 99% van de werknemers is werkloos sluit zich aan bij een groeiend koor van AI-experts en technologieleiders die voorspellen dat de technologie grote delen van het werk kan wegvagen.
Geoffrey Hinton, de computerwetenschapper die bekend staat als ‘de peetvader van AI”, heeft gezegd dat AI al in 2026 “vele, vele banen” zou kunnen vervangen, terwijl AI pioniert Stuart Russell heeft gewaarschuwd dat samenlevingen te maken kunnen krijgen met een werkloosheid van wel 80%.
Maar anderen zijn het daar niet mee eens.
Dat hebben Nvidia-CEO Jensen Huang en voormalig Meta AI-chef Yann LeCun gezegd AI zal van baan veranderen in plaats van ze te elimineren, terwijl leidinggevenden als Jamie Dimon van JPMorgan en Eric Yuan van Zoom hebben voorspeld dat de technologie het werk zou kunnen hervormen en de werkweek zou kunnen verkorten in plaats van de werkgelegenheid uit te wissen.
Yampolskiy ziet een groter risico. Zodra samenlevingen afhankelijk worden van AI als cruciale infrastructuur, is vertragen misschien niet langer een reële optie, zegt hij.
“Afhankelijkheid zorgt voor lock-in”, vertelde hij aan Business Insider.
“Zodra AI een kritieke infrastructuur wordt”, zei hij, “neemt de risicotolerantie toe door noodzaak in plaats van door keuze. In die toestand worden controlefouten waarschijnlijker, juist omdat de optie om te pauzeren, te controleren of terug te draaien niet langer haalbaar is.”
