Marty Hoey maakte deel uit van een Amerikaanse expeditie die de noordwand van de berg beklom toen ze stierf – haar lichaam is nooit teruggevonden
Marty Hoey arriveerde Mount Everest in het voorjaar van 1982 als een van de sterkste klimmers op de hoogste berg ter wereld.
Ze was ook een van de meest gerespecteerde leden van de Amerikaanse expeditie die de North Face probeerde te bereiken. Op 31-jarige leeftijd had ze al een formidabele reputatie opgebouwd onder bergbeklimmers door jaren van stille competentie in sommige van de berggebieden wereld’s zwaarste terrein.
Hoey was een professionele gids bij Rainier Mountaineering Inc en had Mount Rainier meer dan 100 keer beklommen. Dat had ze beklommen Denali, Pik Lenin en Nanda Devi en stond onder medeklimmers bekend om haar standvastigheid onder druk en haar gezonde oordeelsvermogen.
Die kwaliteiten waren van belang aan de noordkant van de Everest, waar de route door het Grote Couloir weinig ruimte voor fouten bood. Half mei ging de expeditie steeds hogerop, vervoerde ladingen en bereidde zich voor op een laatste aanval op de top.
Op 15 mei klom Hoey met Jim Wickwire naar wat kamp VI zou worden, op ongeveer 26.000 voet. De omstandigheden waren veeleisend, maar niet ongebruikelijk voor die hoogte.
De taak was routinematig volgens de normen van de Everest, waarbij hij zich voorzichtig voortbewoog op vaste lijnen, uitrusting sleepte en langzaam omhoog ging in de richting van een positie die binnen enkele dagen een toppoging mogelijk zou maken. Op een gegeven moment deed Hoey een stap opzij om Wickwire te laten passeren.
Op dat korte moment kwam haar veiligheidslijn los. Uit rekeningen bleek later dat een gesp op haar harnas niet goed vastzat. Zonder vastgeklikt te worden aan het vaste touw, gleed ze uit en viel langs de steile, ijskoude kant van het couloir. De val was onmiddellijk en catastrofaal.
Wickwire hoorde een geluid achter zich en draaide zich om en zag Hoey van de helling verdwijnen. Er was niets dat iemand kon doen. Ze viel honderden meters in de diepte van de berg en haar lichaam werd nooit teruggevonden.
Als ze de top had bereikt, zou ze de eerste vrouw uit de VS zijn geweest die de Mount Everest heeft beklommen. Junko Tabei, uit Japan, was de eerste vrouw die zeven jaar eerder, op 16 mei 1975, de berg beklom.
Het verlies deed het team versteld staan. Klimmen op grote hoogte vereist een intense focus, maar is ook sterk afhankelijk van vertrouwen en cohesie. Hoey was niet zomaar een klimmer aan het touw; ze stond centraal in de kracht van de expeditie.
Lou Whittaker, die het team leidde, zei later dat haar dood een van de redenen was waarom de toppoging uiteindelijk werd gestaakt. Hij geloofde dat als ze het had overleefd, de uitkomst anders had kunnen zijn.
Op het moment van haar overlijden werd Hoey algemeen gezien als een waarschijnlijke kandidaat om de eerste Amerikaanse vrouw te worden die de top van de Everest bereikte. Die mijlpaal zou pas in 1988, zes jaar later, worden bereikt. Haar plaats in de geschiedenis van de Everest was echter al veiliggesteld.
Binnen de klimgemeenschap wordt Hoey niet herinnerd vanwege de manier waarop ze stierf, maar vanwege de manier waarop ze in de bergen leefde en werkte. Ze was nauwgezet, bekwaam en zeer toegewijd aan het vak klimmen.
In een andere, afzonderlijke tragedie stierven slechts een paar dagen later ook twee klimmers op de Mount Everest. De Britten Peter Boardman, 31, en Joe Tasker, 33, kwamen om het leven nadat ze probeerden de North-East Ridge te beklimmen – een route die nog nooit eerder was beklommen. Het lichaam van eerstgenoemde werd tien jaar later gevonden, maar dat van laatstgenoemde is helaas nog niet gelokaliseerd.
