MEXICO-STAD — De afgelopen dagen heeft de Amerikaanse marine een vliegdekschip gestationeerd voor de kust van Cuba, heeft het Witte Huis de sancties tegen de leiders van Havana en federale aanklagers uitgebreid opgeladen voormalige Cubaanse president Raúl Castro met moord.
Minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio zei in een toespraak tot verslaggevers wat voor velen duidelijk wordt: dat de waarschijnlijkheid van een “onderhandeld en vreedzaam akkoord” met de communistische regering van Cuba “niet groot” is.
Maanden zijn verstreken na een straffende olieblokkade die in werking is getreden wijdverbreide black-outs op het eiland heeft de regering-Trump haar drukcampagne tegen Havana nog verder opgevoerd, waardoor vragen rijzen over de vraag of Cuba het volgende Amerikaanse doelwit zal zijn na Venezuela en Iran. De VS omvergeworpen De Venezolaanse president Nicolás Maduro in januari en een maand later gedood De hoogste leider van Iran, ayatollah Ali Khamenei.
Ambtenaren in Cuba, die de aanklacht tegen Castro bestempelden als ‘een politieke actie’ om de argumenten voor een invasie op te bouwen, zeggen dat ze zich voorbereiden op oorlog.
Carlos Fernández de Cossío, Cuba’s vice-minister van Buitenlandse Zaken, zei dat het land weliswaar hoopt conflicten te voorkomen, maar dat het zijn defensie verhardt.
“We zouden naïef zijn” om dat niet te doen, zei hij.
Wekenlang verspreidt Cuba een pamflet onder zijn burgers – een ‘Gezinsgids voor bescherming tegen militaire agressie’ – waarin staat dat de VS ‘dreigt een militaire aanval te lanceren en onze samenleving te vernietigen met als doel het kapitalisme in stand te houden … en de droom van onze opperbevelhebber, Fidel Castro, te vernietigen.’
Het document draagt gezinnen op om overlevingspakketten in te pakken, onderdak te zoeken als ze sirenes horen en geeft eerstehulpinstructies voor zaken als het vastbinden van een tourniquet. ‘Mocht de vijand aanvallen’, zo staat er, ‘zal onze revolutie zichzelf verdedigen totdat de overwinning is behaald en de agressor is verdreven.’
Cubanen kijken met spanning naar de ontwikkelingen, maar zijn gefocust op de dagelijkse bezigheid van overleven.
Een lading ruwe olie uit april – een van de weinige olieleveranties dit jaar – is op. De Cubaanse minister van Energie en Mijnbouw heeft deze week aangekondigd dat het land geen brandstof meer heeft om zijn verouderde elektriciteitsnet van stroom te voorzien en afhankelijk is van binnenlandse olie en zonnepanelen. ‘We hebben geen reserves meer’, zei hij.
De energiecrisis heeft een groot deel van het land in duisternis gehuld, waarbij veel huizen slechts een paar uur elektriciteit per dag ontvangen. Voedsel is schaars of bederft door gebrek aan koeling. Sommige scholen zijn gesloten. Auto’s en bussen staan stil. Ziekenhuizen hebben geen stroom voor beademingsapparaten.
“Cuba is in een spiraal terechtgekomen”, zegt Michel Fernández Pérez van de in Florida gevestigde niet-gouvernementele organisatie Cuba Próxima. “Het is een land dat op de rand van een terminale crisis staat. Mensen weten niet wat er gaat gebeuren, en de meesten hebben bijna geen hoop dat de zaken daadwerkelijk zullen verbeteren.”
De VS en Cuba zijn al maanden verwikkeld in gesprekken, waarbij Amerikaanse functionarissen een herziening van de staatseconomie en het éénpartijpolitieke systeem van het eiland eisen. Vorige week reisde CIA-directeur John Ratcliffe naar Havana voor gesprekken.
Maar de Cubaanse leiders lijken niet bereid grote concessies te doen. En ze hebben publiekelijk gezegd dat ze niet geloven dat de VS te goeder trouw handelt.
“Het is duidelijk niet bevorderlijk voor een klimaat van dialoog en vertrouwen dat er om de dag uitspraken zijn als: ‘Wij zijn klaar om Cuba over te nemen’”, aldus de Cubaanse ambassadeur bij de Verenigde Naties. verteld de New York Times deze week. “Oorlogszuchtige retoriek helpt niet.”
De aanklacht tegen Castro, de 94-jarige broer van wijlen revolutionaire leider Fidel, is misschien wel de meest agressieve zet tot nu toe van de Verenigde Staten.
Castro, die in de jaren negentig minister van Defensie was, werd beschuldigd van het neerhalen van twee vliegtuigen boven Cubaans grondgebied in 1996, gevlogen door leden van Brothers to the Rescue, een groep ballingen uit Florida die tegen het Castro-regime waren. Vier mensen stierven. Uit openbare gegevens blijkt dat Cubaanse functionarissen hebben gezegd dat ze de vliegtuigen pas hebben aangevallen nadat ze via diplomatieke achterkanalen hadden geprobeerd de vluchten tegen te houden.
Aankondiging van de aanklacht woensdag in Miami, waarnemend Atty. Generaal Todd Blanche noemde de zaak een belangrijke stap in de richting van gerechtigheid en zei dat hij geloofde dat Castro uiteindelijk voor zijn dag in de rechtbank in de VS zou belanden. “Er was een arrestatiebevel tegen hem uitgevaardigd”, zei hij. “Dus we verwachten dat hij hier zal verschijnen, uit eigen beweging of op een andere manier.”
Maar wat ‘een andere manier’ betekent blijft onduidelijk, en Blanche zei dat dit een kwestie was voor de ministeries van Defensie en Buitenlandse Zaken.
Matt Duss, executive vice-president van het Center for International Policy, een progressieve denktank, zei dat president Trump op oorlogspad lijkt te zijn.
“Opnieuw leidt hij ons zonder goede reden in een conflict,” zei Duss, en met een knipoog naar de operaties in Venezuela en Iran voegde hij eraan toe dat Amerikaanse functionarissen “geen plausibel argument hebben aangevoerd dat Cuba of een van de drie landen een bedreiging vormt.”
In maart had Trump gezegd dat hij “de eer zou hebben Cuba in te nemen”, en voegde eraan toe: “Ik kan er alles mee doen wat ik wil.” Donderdag ontkende hij dat zijn regering Havana probeerde te intimideren toen hem werd gevraagd naar de positionering van de USS Nimitz nabij Cuba.
“Helemaal niet”, zei Trump tegen verslaggevers tijdens een evenement in het Oval Office.
Vervolgens typeerde hij Cuba als een ‘mislukt land’ en zei dat zijn regering om ‘humanitaire redenen’ hen ‘op weg wilde helpen’.
“Andere presidenten hebben hier vijftig, zestig jaar naar gekeken en iets gedaan”, zei hij. “En het lijkt erop dat ik degene zal zijn die het gaat doen.”
Uit een recente opiniepeiling van El Toque, een Cubaanse nieuwssite, bleek dat 56% van de eilandbewoners een Amerikaanse militaire interventie steunt.
“Dat is het niveau van wanhoop dat het Cubaanse volk momenteel in zijn greep houdt”, zegt Fernández, die de gewone Cubanen vergeleek met “gijzelaars die gevangen zitten tussen twee machten: de onwettige en dictatoriale autoriteit van de Cubaanse regering, en de Verenigde Staten – een mondiale macht die haar wil wil opleggen zonder rekening te houden met de mensenrechten.”
Ook donderdag heeft het Hooggerechtshof rechtszaken van Amerikaanse bedrijven wier eigendommen zich bevonden bekrachtigd tijdens de Cubaanse revolutie in beslag genomen. De rechtszaken beogen geen compensatie van Cuba, maar veroorzaken nieuwe kopzorgen voor de regering door druk uit te oefenen op vier cruisemaatschappijen die zijn aangeklaagd omdat ze de haven van Havana hadden gebruikt.
In Cuba groeit de woede jegens de regering vanwege de stroomstoringen en het decennialange wanbeheer van de economie. Maar sporadische protesten werden snel onderdrukt.
De regering organiseert uit machtsvertoon vrijdag een groot protest ter verdediging van Castro op de boulevard van Havana.
Times-stafschrijver Ana Ceballos bijgedragen aan dit rapport uit Washington.
