De Wereldgezondheidsorganisatie verklaarde de Ebola ziekte-uitbraak veroorzaakt door een zeldzaam virus in Congo en Oeganda a Een noodsituatie op het gebied van de volksgezondheid van internationaal belang op zondagmet minstens 131 vermoedelijke sterfgevallen en meer dan 500 vermoedelijke gevallen.
Het virus verspreidde zich wekenlang onopgemerkt na de eerste bekende dood, toen de autoriteiten testten op een meer algemeen type Ebola en negatief uitkwamen, zeiden gezondheidsexperts en hulpverleners.
Voor dit Bundibugyo-virus zijn geen goedgekeurde medicijnen of vaccins beschikbaar.
WHO-directeur-generaal Tedros Adhanom Ghebreyesus zei dinsdag dat hij “diep bezorgd is over de omvang en verspreiding” van de uitbraak.
Hij zei dat de gezondheidsorganisatie van de Verenigde Naties later dinsdag haar noodcommissie zal bijeenroepen om de uitbraak te bespreken. Hij wees op de opkomst van gevallen in stedelijke gebieden, de dood van gezondheidswerkers en aanzienlijke bevolkingsbewegingen.
“Dit is de eerste keer dat een directeur-generaal een PHEIC (noodsituatie op het gebied van de volksgezondheid van internationaal belang) heeft afgekondigd voordat hij een noodcommissie bijeenriep. Ik heb dit niet lichtvaardig gedaan”, voegde hij eraan toe.
Laboratoriumtests hebben 30 gevallen in verband gebracht met de virusuitbraak, zei Ghebreyesus tijdens een bijeenkomst in Genève. Hij voegde eraan toe dat er één Amerikaanse staatsburger positief is bevestigd en naar Duitsland is overgebracht.
De Amerikaanse staatsburger is een Amerikaanse arts, Peter Stafford, die patiënten behandelde in een ziekenhuis in Bunia toen hij symptomen kreeg. Serge, de organisatie waarvoor hij werkt, zegt in een verklaring.
Drie andere medewerkers van Serge werkten in hetzelfde ziekenhuis – waaronder de vrouw van Stafford – maar vertonen geen symptomen.
Gezondheidsautoriteiten zeggen dat de huidige uitbraak, die vrijdag voor het eerst werd bevestigd, wordt veroorzaakt door het Bundibugyo-virus, een zeldzame variant van de Ebola-ziekte waarvoor geen goedgekeurde therapieën of vaccins bestaan.
Hoewel er in Congo en Oeganda ruim twintig ebola-uitbraken hebben plaatsgevonden, is dit pas de derde keer dat het Bundibugyo-virus wordt gedetecteerd.
De Ebola-ziekte is een ernstige, vaak dodelijke ziekte die mensen en andere primaten treft. Volgens de WHO.
Het virus wordt overgedragen op mensen door wilde dieren, zoals fruitvleermuizen, stekelvarkens en niet-menselijke primaten, waaronder gorilla’s, apen en chimpansees, en verspreidt zich vervolgens onder de menselijke bevolking door direct contact met bloed, organen of andere lichaamsvloeistoffen van geïnfecteerde mensen en met oppervlakken en materialen, zoals kleding en beddengoed, die besmet zijn met de vloeistoffen.
De WHO zegt dat het gemiddelde sterftecijfer bij de ziekte van Ebola ongeveer 50 procent bedraagt, terwijl het sterftecijfer bij eerdere uitbraken varieerde van 25 tot 90 procent.
Volgens de WHO vonden de eerste uitbraken van de Ebola-ziekte plaats in afgelegen dorpen in Centraal-Afrika, in de buurt van tropische regenwouden. De uitbraak van de Ebola-virusziekte in West-Afrika in 2014-2016 was de grootste en meest complexe Ebola-uitbraak sinds de eerste ontdekking van het virus in 1976, aldus de organisatie.
De incubatietijd bedraagt twee tot 21 dagen. Een besmette persoon kan de ziekte niet verspreiden totdat hij symptomen ontwikkelt.
Symptomen van de Ebola-ziekte kunnen koorts, vermoeidheid, koude rillingen, spierpijn, hoofdpijn en keelpijn zijn. De eerste symptomen worden gevolgd door braken, diarree, buikpijn, huiduitslag en symptomen van verminderde nier- en leverfuncties.
De WHO zegt dat vroege intensieve ondersteunende zorg, inclusief rehydratatie met orale of intraveneuze vloeistoffen en behandeling van specifieke symptomen, de overleving kan helpen verbeteren. Momenteel wordt een reeks mogelijke behandelingen geëvalueerd.
Ontvang wekelijks gezondheidsnieuws
Ontvang elke zondag het laatste medische nieuws en gezondheidsinformatie.
Er is momenteel geen goedgekeurde behandeling voor de ziekte Ebola in Canada. Patiënten kunnen op aangewezen behandelplaatsen zuurstof, intraveneuze vloeistoffen en andere medicijnen krijgen om de symptomen te helpen verlichten. aldus de Canadese regering.
Een vaccin genaamd Ervebo is in Canada goedgekeurd om de ziekte Ebola veroorzaakt door het Ebola-virus te voorkomen, maar het maakt geen deel uit van de aanbevolen routinematige immunisaties of vaccinaties vóór reizen. In plaats daarvan zou het kunnen worden gebruikt om een uitbraak in Canada onder controle te houden.
In Canada is het risico om de ziekte Ebola te krijgen erg laag, omdat de virussen die de ziekte kunnen veroorzaken van nature voorkomen bij bepaalde dieren in Afrika, aldus de Canadese regering.
Er zijn geen gevallen van de Ebola-ziekte geweest in Canada en er zijn geen dieren in Canada gevonden die op natuurlijke wijze besmet zijn met een virus dat de Ebola-ziekte kan veroorzaken, merkt de regering op.
Hoe het Bundibugyo-virus wordt verspreid
Bundibugyo heeft veroorzaakt nog twee uitbraken in dezelfde regio van het stroomgebied van de Congo, zei dr. Tom Ksiazek, viroloog en dierenarts van de University of Texas Medical Branch. Hij gaf leiding aan de Special Pathogens Branch van de Amerikaanse Centers for Disease Control and Prevention.
Het Bundibugyo-virus werd voor het eerst ontdekt in het Bundibugyo-district in Oeganda tijdens een uitbraak van 2007-2008, waarbij 149 mensen besmet raakten en 37 mensen om het leven kwamen. De tweede keer was in 2012, tijdens een uitbraak in Isiro, Congo, waar 57 gevallen en 29 doden werden gemeld.
Het virus wordt op dezelfde manier verspreid als andere Ebola-virussen: door nauw contact met de lichaamsvloeistoffen van zieke of overleden patiënten, zoals zweet, bloed, ontlasting of braaksel. Gezondheidswerkers en familieleden die voor zieke patiënten zorgen, lopen het grootste risico, zeggen experts.
“We zien dus heel vaak dat artsen en verpleegsters tot de eersten behoren die besmet raken en sterven”, zegt Célin Gounder, hoofdredacteur volksgezondheid bij KFF Health News.
Uit de weinige uitbraken die gezondheidsexperts hebben gezien, zou Bundibugyo iets minder dodelijk kunnen zijn dan wat vaak het Zaïre-virus wordt genoemd, de meest voorkomende soort.
“Ik denk dat een sterftecijfer van meer dan 30 procent nog steeds behoorlijk beangstigend is, maar het is moeilijk om met veel precisie te zeggen omdat we niet veel ervaring hebben,” zei Gounder.
Bij de andere twee uitbraken in Bundibugyo werden de eerste gevallen vroegtijdig geïdentificeerd, zei Ksiazek, waardoor een snelle reactie op de volksgezondheid mogelijk was: zorgpersoneel de juiste beschermende uitrusting krijgen, mensen opsporen en isoleren die werden blootgesteld en ondersteunende medische zorg bieden aan patiënten. Goede medische zorg ‘vermindert de sterfte aanzienlijk’, zei hij.
Dat omvat het geven van veel IV- of orale vloeistoffen aan patiënten, zei Gounder.
“Deze epidemie wordt veroorzaakt door het Bundibugyo-virus, een soort Ebola-virus waarvoor geen vaccins of therapieën bestaan”, zei Ghebreyesus. “Bij gebrek aan een vaccin zijn er veel andere maatregelen die landen kunnen nemen om de verspreiding van dit virus te stoppen en levens te redden, zelfs zonder medische tegenmaatregelen, waaronder risicocommunicatie en betrokkenheid van de gemeenschap.”
WIE is dr. Anne Ancia zei dat Bundibugyo-virus is er één waarvan “er geen erkende vaccins of behandelingen bestaan.”
“Ik denk niet dat we voorlopig de ‘patiënt nul’ hebben. Wat we weten is dat er op (de) vijfde mei een persoon stierf in Bunia. Het lichaam werd teruggebracht in Mongbwalu. Dat lichaam werd in een kist gestopt en toen besloot de familie dat de kist de persoon niet waard was, en daarom veranderden ze de kist, wat ze deden, “zei Ancia.
“Toen was er de begrafenis en daar begon het. Dat weten we zeker. Nu hebben we de diagnose gesteld en moeten we echt snel handelen om de verspreiding van de ziekte verder te stoppen”, voegde ze eraan toe.
Hoe volksgezondheidswerkers de uitbraak proberen te beheersen
Gezondheidswerkers zijn nu bezig om gevallen te vinden en te isoleren, hun contacten te traceren en mensen voor te lichten over hoe ze het virus kunnen vermijden.
Tijdens de West-Afrikaanse epidemie was het garanderen van veilige begrafenismethoden de sleutel tot het stoppen van de verspreiding, zei Gounder, omdat mensen ziek werden door het voorbereiden van de lichamen van hun dierbaren op begrafenisrituelen. Het is ook van cruciaal belang dat gezondheidswerkers over de juiste beschermende uitrusting beschikken, zeggen experts.
“Natuurlijk is het problematisch omdat vaccins enkele van onze beste instrumenten zijn om infectieziekten te bestrijden”, vertelde Lina Moses, een epidemioloog en ziekte-ecoloog aan de Tulane University, aan The Associated Press. Maar andere instrumenten voor de volksgezondheid – openbaar onderwijs, contactonderzoek en snelle tests – werken nog steeds, zei ze.
“Het is belangrijk om in gedachten te houden dat elke ebola-uitbraak die heeft plaatsgevonden in de (Democratische Republiek Congo) – we zijn nu op onze 17e – is gestopt”, zei ze.
De WHO heeft bijna 12 ton noodvoorraden geleverd ter ondersteuning van de ebola-respons in de Democratische Republiek Congo.
Dr. Richard Kitenge, hoofd operaties van het Centre des Opérations d’Urgence de Santé Publique, onderdeel van Congo’s Nationaal Instituut voor Volksgezondheid, is onlangs aangekomen in Ituri. Hij zei dat Congo, hoewel de risico’s groot kunnen zijn, eerdere uitbraken heeft doorstaan.
“We hebben genoeg epidemieën in het land beheerd zonder behandeling. Het Zaïre-virus, dat we wel hebben beheerd, bleef ook bij verschillende epidemieën onbehandeld, en niet iedereen stierf”, vertelde Kitenge aan The Associated Press.
Vals-negatieve Ebola-tests vertraagden de respons
Congo heeft gezegd dat de eerste persoon op 24 april in Bunia aan het virus stierf en dat het lichaam werd gerepatrieerd naar de gezondheidszone Mongbwalu, een mijngebied met een grote bevolking.
“Dat zorgde ervoor dat de Ebola-uitbraak escaleerde”, zegt de Congolese minister van Volksgezondheid Samuel Roger Kamba.
Toen op 26 april een andere persoon ziek werd, werden volgens de Africa CDC monsters naar de Congolese hoofdstad Kinshasa gestuurd om te testen. Bunia ligt meer dan 1.000 kilometer verderop in een land met de slechtste infrastructuur ter wereld.
Monsters uit Bunia werden aanvankelijk getest op het meest voorkomende type Ebola, zeiden Congolese functionarissen. Ze kwamen negatief terug, zei Dr. Richard Kitenge, de incidentmanager van het ministerie van Volksgezondheid voor Ebola, en de lokale autoriteiten gingen ervan uit dat het niet het virus was.
Alleen laboratoria in Kinshasa en Goma, die nu onder controle staan van de rebellengroep M23, hebben de capaciteit om te testen op het Bundibugyo-virus. Het was niet duidelijk welke maatregelen de door Rwanda gesteunde rebellen namen tijdens de uitbraak.
Op 5 mei werd de WHO gewaarschuwd voor ongeveer 50 sterfgevallen in Mongbwalu, waaronder vier gezondheidswerkers. De eerste bevestiging van Ebola kwam op 14 mei.
“Ons surveillancesysteem werkte niet”, zegt Jean-Jaques Muyembe, viroloog bij het National Institute of Bio-Medical Research.
“Het laboratorium van Bunia… had moeten doorgaan met zoeken en de monsters naar het nationale laboratorium moeten sturen. Daar is iets misgegaan. Daarom zijn we in deze catastrofale situatie beland”, zei hij, en beweerde dat parlementsleden en senatoren zich ervan bewust waren “dat er doden waren en dat er niets werd gezegd.”
—met bestanden van The Associated Press
