In mijn twintiger jaren, terwijl woonachtig in New York CityIk maakte elke week een lange rit met de metro naar het centrum om in een stille kamer vol vreemden te zitten in een Tibetaans-boeddhistisch meditatiecentrum in Chelsea. Ik was op zoek naar een manier om meer rust te voelen in mijn eigen hoofd, dat op dat moment niet de beste buurt was.
Toen ik begin dertig was, werd ik moeder, net toen de pandemie de wereld overspoelde. Mijn dochter Simone werd geboren in april 2020, toen we nog boodschappen aan het spuiten waren, en mijn arts stelde vriendelijk voor dat als ik kon NYC verlaten om de baby te krijgen, zou ik moeten doen.
In die wazige pasgeboren dagen – gelijke delen vreugde, angst en diepe uitputting – deed ik wat zovelen van ons deden: ik pakte mijn telefoon. Doomscrolling was niet alleen een pakkende nieuwe term; het was een manier van leven. Mijn aandacht zakte weg in de kleine, geladen ruimte tussen het zachte hoofd van mijn dochter en het gloeiende scherm in mijn hand.
Vóór kinderen voelde aanwezigheid eenvoudig
Zes jaar later ziet alles er anders uit. Ik heb een zoon, Julius. Wij hebben tweemaal verplaatst – eerst naar New Jersey, daarna naar Chicago. Ik heb apps die me op een gegeven moment uitsluiten van sociale media, een verantwoordingsgroep waar we (veel) praten over aanwezigheid, en een nieuwe, nog steeds onvolmaakte relatie met mijn telefoon.
En toch.
Als mijn kinderen worden ouderze hebben fysiek minder van mij nodig, maar meer van mijn aandacht. “Mama, mama, mama.” “Mama, kijk hiernaar.” Op het klimrek, op het vloerkleed in de woonkamer, denkbeeldig spel. Er wordt van mij verwacht dat ik publiek ben, een scènepartner en soms een costar. Ik heb nu ook regels – op het juiste moment gebracht, met zeer specifieke handgebaren, in Simone’s nieuwste toneelstuk.
En dit is waar het ingewikkeld wordt. Want soms komt ‘Mama, let op’ precies als de kippendijen omgedraaid moeten worden, het pastawater op het punt staat over te koken en er knippert een dringende e-mail bovenaan mijn scherm. Soms voelt aanwezig zijn minder als een bewuste keuze en meer als een logistieke onmogelijkheid.
Ik jongleer met eten, deadlines en de klimrekken
Ik wil omhoog kijken – echt omhoog kijken – en hun ogen ontmoeten. Ik wil niet dat ze mijn gezicht scannen en het ergens anders aantreffen, terwijl mijn aandacht zich verdeelt tussen hen en wat er in mijn hand gloeit. Ik wil niet dat hun jeugd wordt onderbroken door het kleine, constante uitstel van ‘één seconde’. En toch is één seconde soms wat ik heb.
Ik denk aan die versie van mij van in de twintig, die met gekruiste benen in die stille kamer in Chelsea zit, probeert haar ademhaling op te merken en zachtjes haar aandacht terug te brengen als die afdwaalt. Ze geloofde oprecht dat aanwezigheid iets was waar je jezelf in kon oefenen, iets schoons en beheersts, iets waar je beter in kon worden als je maar hard genoeg je best deed.
Ze had geen idee. Want de waarheid is dat mijn leven niet alleen is moederschap. Het zijn werk en deadlines en ambitie en creatieve energie en vriendschappen en hondenwandelingen en de duizend kleine, onzichtbare taken die een huishouden draaiende houden. Mijn kinderen zijn het belangrijkst – maar wat betekent dat eigenlijk in de praktijk? Hoe vertaalt zich dat in tijd, in aandacht, in de vorm van een dag?
Ik heroverweeg wat aanwezigheid voor mij betekent
De laatste tijd voel ik een stille maar aanhoudende druk – vooral vanuit de op ouders gerichte hoeken van sociale media – om niet alleen aanwezig te zijn, maar diep, constant, bijna performatief aanwezig te zijn. Op de vloer. Volledig betrokken. Telefoon weg. Ogen gesloten. Elk moment betekenisvol.
Het klinkt prachtig. Het voelt soms ook als te veel.
Want wat is hier eigenlijk nodig? Hoeveel van het stuk heeft mij nodig als scènepartner, en hoeveel heeft mij alleen maar in de buurt nodig, de kip omdraaiend, luisterend met één oor, erop vertrouwend dat de verbeelding niet verdwijnt zodra ik een halve pas verder stap?
Ik begin me af te vragen of aanwezigheid niet altijd een totale onderdompeling is, maar iets duurzamers. Een paar minuten echte, onverdeelde aandacht. Een uitgebreid, slingerend verhaaltje voor het slapengaan dat langer duurt dan nodig is. Oogcontact dat landt en vasthoudt (soms, als het erop aankomt).
En ook: pauzes. Pauzes. Kippendijen die omgedraaid moeten worden. De show gaat door.
