De BBC organiseert een feest voor David Attenborough in de Royal Albert Hall. In de bioscopen draaien zijn natuurfilms. Vrienden hebben wekenlang de man en zijn werk geprezen.
Maar ’s werelds beroemdste natuurpresentator zal zich waarschijnlijk niet op zijn gemak voelen met alle aandacht terwijl hij vrijdag zijn 100ste verjaardag viert, zei Alastair Fothergill, de producent van enkele van de bekendste documentaires van Attenborough.
“Hij is altijd heel duidelijk geweest tegen iedereen die met hem samenwerkt: ‘Denk eraan, de dieren zijn de sterren, ik niet”, zei Fothergill tegen The Associated Press. “Dus ja, verrassend genoeg voor een van de beroemdste mannen ter wereld, houdt hij er helemaal niet van om beroemd te zijn.”
Glorieuze gorilla’s
Maar Attenborough heeft deze week de lofbetuigingen moeten aanvaarden toen wetenschappers, politici en natuurbeschermers de man vierden die al meer dan zeventig jaar speelse gorilla’s, walvissen en kleine giftige kikkers in huiskamers over de hele wereld heeft gebracht.
Via BBC-programma’s zoals Leven op aarde, Het privéleven van planten En De blauwe planeet, Attenborough heeft de schoonheid, wreedheid en soms regelrechte vreemdheid van de natuur belicht met een gedempte melodieuze stem die zijn eigen ontzag uitdrukt voor wat hij ziet.
Kijkers die hun geboortestad misschien nooit zouden verlaten, werden getransporteerd naar de Himalaya, de Amazone en de onontdekte bossen van Papoea-Nieuw-Guinea. Maar achter de verbluffende beelden schuilde aandacht voor wetenschappelijke nauwkeurigheid, waardoor mensen konden leren over complexe onderwerpen als evolutie, diergedrag en biodiversiteit.
En naarmate het bewijsmateriaal zich opstapelde, begon hij alarm te slaan over klimaatverandering, plastic in de oceanen en andere door de mens veroorzaakte bedreigingen voor de planeet.
Sir David Attenborough omringd door Saguaro Cactussen in de Sonorawoestijn, Arizona, VS.
BBC-studio’s
Dat hielp mensen niet alleen te begrijpen hoe het leven evolueerde, maar, nog belangrijker, waarom we het moeten beschermen, zei professor Ben Garrod, een evolutiebioloog aan de Universiteit van East Anglia en zelf een omroeporganisatie die samen met Attenborough heeft samengewerkt.
Attenborough, meent Garrod, zag zichzelf aanvankelijk als een neutrale waarnemer, maar moest zich uitspreken toen hij zag dat politici, bedrijfsleiders en het publiek de noodsituatie niet serieus namen.
Ontvang dagelijks nationaal nieuws
Ontvang dagelijks Canada-nieuws in uw inbox, zodat u nooit de belangrijkste verhalen van de dag hoeft te missen.
“Hij laat je de majesteit, de wreedheid en de kwetsbaarheid van de natuurlijke wereld zien. Hij had zich nooit tot beleidsvorming en belangenbehartiging moeten wenden”, zei Garrod.
“Ik denk dat het voor veel mensen heel gemakkelijk is om te zeggen: ‘Hij had het eerder moeten doen. Waarom heeft hij twintig, dertig of veertig jaar geleden niet gehandeld?'” Garrod vroeg toen: “Waarom hebben we dat niet gedaan?”
Vanaf het begin dol op fossielen
Geboren in Londen op 8 mei 1926, hetzelfde jaar als wijlen Koningin Elizabeth IIAttenborough groeide op op het terrein van wat nu de Universiteit van Leicester is, waar zijn vader een senior leider was.
Zijn fascinatie voor de natuur ontwikkelde zich toen hij als jonge jongen op zijn fiets het omliggende platteland in reed, waar hij schatten verzamelde zoals verlaten vogelnesten, de afgeworpen huid van een slang en, belangrijker nog, fossielen.
‘Ik vond een fossiel en liet het aan mijn vader zien, en hij zei: ‘Goed, goed, vertel me er alles over.’ Dus ik reageerde en werd mijn eigen expert”, vertelde Attenborough in 1981 aan Smithsonian Magazine.
Vervolgens studeerde hij geologie en zoölogie aan de Universiteit van Cambridge.
In 1952 trad Attenborough toe tot de BBC en werkte hij achter de schermen aan ‘alles, van ballet tot korte verhalen’. Nadat hij daar ongeveer twee maanden was geweest, veroorzaakte de vangst van een ‘levend fossiel’ voor de kust van Oost-Afrika internationale opschudding en werd hem gevraagd een kort stuk over de coelacanth te maken.
De driejarige Susan en haar vader David Attenborough bedekken hun oren terwijl de zwavelkuifkaketoe Georgie een doordringende kreet slaakt. Georgie is vanuit Nieuw-Guinea naar Richmond gebracht, waar David Attenborough bezocht voor zijn ‘Zoo Quest’-serie.
PA-afbeeldingen via Getty Images
Dat verhaal werd in de studio verteld door professor Julian Huxley, een evolutiebioloog, die ingelegde dieren in het wild en een foto van een coelacanth gebruikte om de betekenis van de vis uit te leggen.
Maar Attenborough dacht dat televisie meer kon doen.
“Ik heb altijd al films over dieren over de hele wereld willen maken”, herinnerde hij zich in 1985 in een interview met The Associated Press. “Maar de houding was: ‘We hebben tv-camera’s in de studio. Hoe zit het met geld uitgeven in het buitenland?'”
In 1954 overtuigde hij de BBC uiteindelijk om hem een team van de London Zoo te laten vergezellen dat naar West-Afrika reisde om exemplaren te verzamelen. Dat begon een decennium als gastheer en producer van ‘Zoo Quest’, waarmee zijn carrière in het veld een vliegende start kreeg.
Het voorrecht van zijn leven
Een van de beroemdste momenten uit die lange carrière vond plaats tijdens de serie ‘Life on Earth’ uit 1979, toen Attenborough een familie berggorilla’s tegenkwam in een bos aan de grens van Rwanda en het toenmalige Zaïre (nu Congo).
Tijdens die scène, uitgeroepen tot een van de beste tv-momenten aller tijden in Groot-Brittannië, ligt een jonge gorilla over zijn lichaam terwijl verschillende baby’s zijn schoenen proberen uit te trekken. Attenborough grijnst, lacht en is sprakeloos van vreugde.
“Ik weet eerlijk gezegd niet hoe lang het was”, zei Attenborough later tegen de BBC. “Ik vermoed dat het ongeveer tien minuten was, of zelfs een kwartier. Ik werd gewoon vervoerd.”
“Buitengewoon eigenlijk”, blikte hij terug. “Het was een van de meest bevoorrechte momenten van mijn leven.”
Een personage dat iedereen kon begrijpen
Attenborough heeft zijn kennis van televisie, begrip van zijn publiek en zijn toewijding aan de wetenschap gecombineerd om een personage te creëren dat ingewikkelde kwesties rond natuurbehoud, natuurbehoud en natuurlijke historie aan een groot publiek kan overbrengen, zei Jean-Baptiste Gouyon, hoogleraar wetenschapscommunicatie aan het University College London.
“In feite gaf hij de natuurtelevisie een figuur, een front-of-the-house-persoon … die het televisiediscours over de natuur is gaan belichamen,” zei Gouyon.
En op dit jubileum, zijn honderdste verjaardag, probeerden zijn fans hem te vinden. In een opgenomen audiobericht zei hij dat hij dacht dat hij de dag rustig zou vieren. Alsof.
Voorzitter van Butterfly Conservation Sir David Attenborough met een Zuidoost-Aziatische Grote Mormoonse vlinder en een blad met details over verschillende soorten die veel voorkomen in Groot-Brittannië, toen hij de telling van de grote vlinders lanceerde in de London Zoo in Regent’s Park, Londen.
John Stillwell/PA-afbeeldingen via Getty Images
“Ik ben volledig overweldigd door verjaardagsgroeten van kleutergroepen, bewoners van verzorgingshuizen en talloze individuen en gezinnen van alle leeftijden. Ik kan gewoon niet op ieder van jullie allemaal afzonderlijk reageren, maar ik wil jullie allemaal heel hartelijk bedanken voor jullie vriendelijke berichten.”
En hij is niet van plan om nu te stoppen, zei Fothergill.
“Hij zei onlangs tegen mij dat hij zich ongelooflijk bevoorrecht voelt dat een man van achter in de negentig nog steeds wordt gevraagd om te werken. En weet je, hij zal voor altijd doorgaan. Hij zal sterven in zijn safaribroek.”
