De crisis in de Straat van Hormuz stimuleert de diversificatie van de mondiale energieroutes

Een nieuw, door de VS gesteund voorstel om een ​​netwerk van energiepijpleidingen over land aan te leggen die de Straat van Hormuz omzeilen, krijgt aandacht nu de spanningen in de regio een kritieke kwetsbaarheid in het mondiale energiesysteem blootleggen.

Een door Fox News Digital beoordeelde beleidsmemo schetst het concept, bekend als ‘ARAM Express’, een voorgesteld consortium tussen de Verenigde Staten en Golfpartners om een ​​multidirectioneel overlandnetwerk voor olie, gas en petrochemicaliën te ontwikkelen, afkomstig van Richard Goldberg van de Foundation for Defense of Democracies.

Het plan voorziet in pijpleidingen die zich westwaarts uitstrekken naar de Rode Zee en de Middellandse Zee, evenals zuidelijke routes richting de Arabische Zee, waardoor meerdere exportroutes ontstaan ​​die de afhankelijkheid van de zeestraat, waar momenteel ongeveer een derde van de overzeese olie in de wereld doorheen stroomt, zouden verminderen.

TRUMP OPENT HORMUZ ONDER VUUR MET ‘PROJECTVRIJHEID’ TERWIJL IRAN WAARSCHUWT VOOR AANVALLEN

Het voorstel zou steunen op een brede internationale deelname, waarbij Europese en Aziatische kopers investeren in infrastructuur en leveringsovereenkomsten voor de lange termijn veiligstellen.

“Europese kopers zijn wanhopig op zoek naar aanbodveerkracht op de lange termijn, en Aziatische klanten zijn net zo kwetsbaar”, aldus Goldberg. “Zelfs China kan het risico van een aanhoudende ontwrichting niet tolereren.”

Deze druk komt op een moment dat de Iraanse bedreigingen voor de commerciële scheepvaart en de voortdurende inspanningen van de VS om de waterweg veilig te stellen onder het ‘Project Freedom’ van president Donald Trump de risico’s benadrukken die een enkel knelpunt voor de mondiale energiestromen met zich meebrengt.

Ruwweg een derde van de olie uit zee in de wereld stroomt door de smalle waterweg, waardoor het een cruciale verkeersader is voor de mondiale markten. Nu Iran de scheepvaart bedreigt en Amerikaanse troepen onder president schepen door de zeestraat loodsen Donald Trump‘Project Vrijheid’, de Witte Huis kadert de crisis in mondiale termen.

“De president zal niet toestaan ​​dat Iran de wereldeconomie gijzelt en de vrije stroom van energie ondermijnt”, zei woordvoerster Taylor Rogers van het Witte Huis, die de lancering van “Project Freedom” omschreef als een humanitaire poging om de navigatie door de zeestraat te herstellen.

Dat kader sluit aan bij de groeiende opvatting onder Amerikaanse functionarissen en analisten dat het risico niet alleen onmiddellijk maar ook structureel is.

Amerikaanse ambassadeur bij de Verenigde Naties Mike Waltz gaf aan dat de partners van Washington al verder kijken dan de zeestraat zelf.

‘Ik ken onze Golfpartners en bondgenoten we denken daar serieus over na”, vertelde Waltz maandag aan Fox News Digital toen hem werd gevraagd naar alternatieven voor de lange termijn tijdens een telefonische vergadering met verslaggevers.

‘Ik weet dat ze naar aanvullende alternatieven kijken om eerlijk gezegd hun trajecten te diversifiëren en hun economieën te diversifiëren’, voegde hij eraan toe.

MIKE WALTZ DUWERT VN-RESOLUTIE OM DE MIJNBOUW VAN IRAN BELANGRIJKE WERELDSCHEEPVAARTROUTE TE STOPPEN

De toename van het regionale risico op piraterij wordt nog verergerd door de volatiliteit van de Straat van Hormuz, nu de door Iran gesteunde dreigingen in de Perzische Golf voortduren en de mondiale energiestromen aan het verschuiven zijn. (Masscommunicatiespecialist 1e klas Cassandra Thompson/US Navy via Getty Images)

Een kwetsbaarheid die al jaren in de maak is

Het idee dat Hormuz een structurele zwakte vertegenwoordigt is niet nieuw. Maar tot nu toe werd dit grotendeels getolereerd, waarbij de mondiale markten afhankelijk waren van de stabiliteit in de Golf om de energiestroom in stand te houden.

Die veronderstelling staat nu onder druk.

Zelfs nu de Amerikaanse zeemacht wordt ingezet om de waterweg veilig te stellen, heeft de huidige crisis duidelijk gemaakt hoe snel ontwrichting, of zelfs de dreiging daarvan, door de mondiale toeleveringsketens kan stromen.

“Dit is niet alleen meer een langetermijnidee”, zegt Rich Goldberg van de denktank Foundation for Defense of Democracies. ‘Er bestaat een reële dreiging voor de Straat van Hormuz, die niet zal verdwijnen zolang de oorlog voortduurt regime in Teheran blijft bestaan.”

NU IRAN VERZWAKKT, GROEIEN DE VRAGEN OVER DE REGIONALE AMBITIES VAN MOHAMMED BIN SALMAN

Het voorstel zou steunen op een brede internationale deelname, waarbij Europese en Aziatische kopers investeren in infrastructuur en leveringsovereenkomsten voor de lange termijn veiligstellen. (Amerikaans centraal commando)

Saoedi-Arabië: bouwen rond het risico

Saoedi-Arabië valt op als het land onder de Golfstaten dat het zwaarst heeft geïnvesteerd in het verminderen van de afhankelijkheid van Hormuz.

Dankzij de oost-westpijpleiding kan ruwe olie van oostelijke velden aan de Golf naar de Rode Zeehaven Yanbu reizen, waarbij de zeestraat volledig wordt omzeild. Van daaruit kunnen zendingen richting EuropaAfrika en Azië zonder het knelpunt te betreden.

“Saoedi-Arabië heeft het risico van de Straat van Hormuz aangepakt met planning en niet met paniek”, zegt Salman Al-Ansari, een Saoedische geopolitieke analist.

‘De Oost-West-pijplijn is een strategische verzekering’, zei hij tegen Fox News Digital. ‘Een sluiting van Hormuz zou ontwrichtend zijn, maar niet verlammend. Saoedi-Arabië heeft jaren besteed aan het verminderen van die kwetsbaarheid, en vandaag de dag bevindt het zich in een unieke positie om schokken op te vangen en de mondiale stromen in beweging te houden.’

Al-Ansari betoogde dat de strategie van het koninkrijk verder gaat dan alleen de energie-export en het land positioneert als een breder logistiek knooppunt.

“Havens, pijpleidingen, landbruggen, opslag en toegang tot de Rode Zee maken allemaal deel uit van één Saoedische noodarchitectuur”, zei hij.

HET HORMUZ-CHOKEPUNT BLIJFT BLIJVEN TERWIJL IRAN HET OLIEVERKEER STOPT ONDANKS TRUMP-STAKSTEST

Het plan voorziet in pijpleidingen die zich westwaarts uitstrekken naar de Rode Zee en de Middellandse Zee, evenals zuidelijke routes richting de Arabische Zee, waardoor meerdere exportroutes ontstaan ​​die de afhankelijkheid van de zeestraat, waar momenteel ongeveer een derde van de overzeese olie in de wereld doorheen stroomt, zouden verminderen. (Fadel Senna / AFP via Getty Images)

VAE en de fragmentatie van het Golfmodel

Saoedi-Arabië is niet de enige speler die zich aanpast.

De Verenigde Arabische Emiraten heeft ook alternatieve exportcapaciteit ontwikkeld via zijn pijpleiding naar Fujairah, buiten de Straat van Hormuz.

Tegelijkertijd beweren sommige analisten dat de recente regionale dynamiek wijst op een diepere verschuiving, een die verder gaat dan de infrastructuur en zich richt op de politieke structuur van de Golf zelf.

Yonatan Adiri, een Israëlische ondernemer en voormalig adviseur van de voormalige Israëlische president Shimon Peres, zei dat het traditionele model van een verenigd energiesysteem in de Golf rond Hormuz begint af te brokkelen.

“De hele regeling … het begint af te lopen,” zei Adiri, verwijzend naar de al lang bestaande afhankelijkheid van de zeestraat als centrale slagader voor de export van de Golf.

Hij wees op opkomende economische en geopolitieke herschikkingen, waaronder nieuwe corridors en veranderende alliantiesdie de traditionele energiearchitectuur van de regio versnipperen.

“Het afstappen van de VAE uit de OPEC gaat niet alleen over productiebeleid,” zei Adiri, verwijzend naar het besluit van het land om de Organisatie van Olie-Exporterende Landen met ingang van 1 mei 2026 te verlaten. “Het weerspiegelt een bredere verschuiving naar een onafhankelijke strategie – het opbouwen van eigen routes, partnerschappen en invloed in plaats van te vertrouwen op een collectief systeem.”

Deze veranderingen worden volgens Adiri deels veroorzaakt door de bredere mondiale concurrentie, en met name door de inspanningen van de Verenigde Staten en hun partners om dit tegen te gaan China’s Belt and Road-initiatief.

“Het hele systeem wordt heroverwogen”, zei hij, terwijl hij een verschuiving naar gediversifieerde routes beschreef die de afhankelijkheid van afzonderlijke knelpunten verminderen.

WAAROM GOLFSTATEN NIET DEELNEMEN AAN DE OORLOG TEGEN IRAN – ONDANKS AANVALLEN OP HUN BODEM

Vrachtschepen liggen voor anker in de Golf nabij de Straat van Hormuz, gezien vanuit het noorden van Ras al-Khaimah, Verenigde Arabische Emiraten, 11 maart 2026. (Reuters/Stringer/Bestandsfoto/Bestandsfoto)

Ongelijkmatige blootstelling aan de hele Golf

Ondanks deze ontwikkelingen zijn niet alle Golfstaten even goed voorbereid.

“Als je Koeweit bent, zit je in een wereld van pijn”, zei Goldberg, wijzend op landen die geen betekenisvolle alternatieven hebben voor maritieme export.

Qatar, een van ’s werelds grootste exporteurs van vloeibaar aardgas, blijft sterk afhankelijk van de zeestraat, met beperkte mogelijkheden om de aanvoer om te leiden als de scheepvaart wordt verstoord.

Deze ongelijke blootstelling zou de regionale dynamiek kunnen hervormen, waardoor landen met alternatieve routes meer veerkracht en invloed kunnen uitoefenen op toekomstige crises.

Politieke grenzen en langetermijnvragen

Hoewel de technische argumenten voor alternatieve routes steeds sterker worden, blijven er politieke beperkingen bestaan.

Een van de meest gevoelige kwesties is de vraag of toekomstige corridors Israël kunnen betrekken, zelfs indirect.

“Wat betreft routes waarbij Israël betrokken is, zelfs indirect, is de politiek onder de huidige omstandigheden uiterst moeilijk”, zei Al-Ansari. “Ik zie het nu echt niet gebeuren.”

Tegelijkertijd suggereerde hij dat een dergelijke samenwerking in de toekomst realistischer zou kunnen worden onder verschillende politieke omstandigheden.

Een systeem in transitie

Voorlopig blijven de VS en hun bondgenoten gefocust op het stabiliseren van de onmiddellijke situatie in de Straat van Hormuz, zodat schepen veilig kunnen passeren en de mondiale markten kunnen blijven functioneren.

Maar nu de spanningen aanhouden, dwingt de huidige crisis een bredere herbeoordeling af.

KLIK HIER OM DE FOX NEWS-APP TE DOWNLOADEN

Hoewel de technische argumenten voor alternatieve routes steeds sterker worden, blijven er politieke beperkingen bestaan. (Altaf Qadri/De Associated Press)

De vraag is niet langer alleen hoe de zeestraat veilig te stellen, maar ook of het mondiale energiesysteem het zich kan veroorloven er in de mate van afhankelijk van te zijn, zoals het dat al tientallen jaren doet.

Als het huidige traject zich voortzet, blijft Hormuz misschien wel cruciaal, maar niet langer dominant, zo betogen experts, nu landen investeren in nieuwe routes, nieuwe partnerschappen en een meer gediversifieerde energiekaart.

Fox News Digital nam contact op met Saoedi-Arabië en de VAE voor commentaar, maar ontving niet tijdig een reactie voor publicatie.