Op 10 februari 1985 kreeg een gevangengenomen 66-jarige man die een levenslange gevangenisstraf uitzat, een voorwaardelijke vrijlating aangeboden die hem zou hebben herenigd met zijn vrouw en kinderen, van wie hij 23 jaar gescheiden was geweest.
De gevangene sloeg het aanbod af. Zijn naam was Nelson Mandela.
In een afwijzing die zijn dochter tijdens een bijeenkomst in Soweto publiekelijk aan de Zuid-Afrikaanse regering uitte, weigerde Mandela de voorwaarde dat hij definitief zou weglopen uit de anti-apartheidsbeweging van het land. ‘Ik koester mijn eigen vrijheid heel erg, maar ik geef nog meer om jouw vrijheid’, verklaarde hij, terwijl hij niet bereid was ‘het geboorterecht van de mensen om vrij te zijn’ te verkopen.
Mandela zou nog eens vijf jaar in de gevangenis doorbrengen tot zijn onvoorwaardelijke vrijlating in 1990 op 71-jarige leeftijd. Hoewel vaak gemythologiseerd vanwege zijn buitenaardse status, geeft dit minder bekende verhaal het beste weer wat hem vereerde: zijn moed. Zijn leven is een diepgeworteld, krachtig voorbeeld dat bewijst dat we met deugd kunnen leven, naast angst, en met succes door een compromisloze wereld kunnen navigeren.
Helaas worden verhalen over duurzame modellen van moed – onder andere Abraham Lincoln, Rosa Parks, Amelia Earhart – zo eerbiedig verteld dat moed mystiek begint te klinken. We hebben de neiging om het af te schilderen als een aangeboren eigenschap die door de natuur wordt bezeten, een geboorterecht dat in een zeldzaam aantal is vastgelegd.
Niets is minder waar.
Draaiend naar het vuur
Moed is het vermogen om opzettelijk te handelen in dienst van een deugdzame kernmissie, ondanks de risico’s. Ja, moed wordt voorafschaduwd door angst – een emotie die ons instinct tot vluchten aanzet. Maar moed is wat er gebeurt als we tegen die instincten ingaan en wegrennen richting het vuur. Hoewel sommigen sneller moed verzamelen dan anderen, kunnen we het allemaal als een gewoonte ontwikkelen. Moed vergt werk, tijd en intentie.
Mandela merkte op dat de gevangenis hem de tijd gaf om diep na te denken, en dat de strenge discipline van reflectie zijn gedrag vormde. Hij bracht zijn dagen door met het lezen van biografieën en, volgens de legende, de boeken van Marcus Aurelius. Meditaties. De stoïcijnse filosofie van Aurelius stelt dat een goed leven afhangt van het beheersen van je eigen geest. Mandela’s wereldbeeld begon griezelig veel op elkaar te lijken: beheers jezelf, beheer je ijdelheid en temper je honger naar goedkeuring.
In mijn onderzoek voor mijn boek, MOEDDeze emotionele onafhankelijkheid is de fundamentele basis van een moedig leven. Mandela heeft 27 jaar lang de zijne aangescherpt. Ik kwam tot de conclusie dat moed een doelbewuste vaardigheid is, een vermogen dat wordt ontwikkeld door het trainen van zeven belangrijke spieren, die samen worden beoefend:
- Zet je in voor een doel
- Bezit uw potentieel
- Ontmasker angst
- Weiger afleidende stemmen
- Handel resoluut
- Groei door mislukking
- Belichaam veerkracht
Goede opleiding
Om dit raamwerk te activeren moeten professionals de mentaliteit van een topsporter overnemen. Een atleet traint voor het moment voordat het moment aanbreekt, en oefent de basisprincipes totdat de uitvoering onder druk betrouwbaar wordt. Moed werkt op dezelfde manier. Een leider manifesteert dit niet plotseling tijdens een bedrijfscrisis uit het niets; ze vertrouwen op het ‘spiergeheugen’ dat is gesmeed door dagelijkse herhalingen van micro-moed.
In mijn boek deel ik de geleefde ervaringen van ‘moedige pelgrims’ – meeslepende, alledaagse modellen van moed:
Ali Hassan Mohd Hassan maakte van een kleine startup de meest geliefde sportretailer van Maleisië, terwijl zijn doel geworteld bleef in de dienstverlening aan jonge mensen, en niet alleen in de winst. Roosevelt Giles herrees uit de deelpachtarmoede met een gevoel van eigenwaarde dat zijn omstandigheden te boven ging. Janet King, een alleenstaande moeder in een diep patriarchale omgeving, bleef nee zeggen tegen beperkende veronderstellingen en bouwde veiligheid en waardigheid op voor haar gezin. Gary DeStefano liet zien hoe beslissende moed eruit ziet in het bedrijfsleven door van debat naar actie te gaan en, net zo belangrijk, door moed bij anderen te ontwikkelen. Simidele Adeagbo transformeerde de teleurstelling van het missen van één Olympische droom in het worden van Nigeria’s eerste Olympiër in de winter en de eerste zwarte vrouwelijke Olympiër in skelet. Wendy Lea heeft persoonlijke tragedies en zakelijke tegenslagen omgezet in een leven vol ecosysteemopbouw en veerkrachtig leiderschap.
Geen van hen is beroemd. Maar ze gaan elke dag naar de ‘sportschool’, waarbij ze hun moed opbouwen door moeilijke gesprekken te voeren, voorbij slopende afwijzing te komen en mislukking niet als een stopteken te zien, maar als essentiële coachingfeedback.
We hebben dit soort atletische, geconditioneerde moed vandaag de dag hard nodig. Tussen de snelle versnelling van kunstmatige intelligentieMet de toenemende mondiale polarisatie, het wegvallen van het vertrouwen in instituties en ongekende economische verschuivingen staan we op een kruispunt. De inzet is enigszins vergelijkbaar met de situatie waarmee Zuid-Afrika in 1990 te maken kreeg. Mandela’s gecultiveerde moed leidde een gebroken land naar verzoening, waardoor anarchie werd afgewend. Het kostte een enorme inspanning om te vergeven, om zich te verenigen en om aan te dringen op een gedeelde toekomst.
De arena betreden
Tegenwoordig staan zakelijke professionals en gewone burgers voor een soortgelijke uitdaging. Dit moment vraagt om leiders die bereid zijn hun eigen comfort, populariteit of portemonnee op het spel te zetten om de wereld naar een gemeenschappelijke menselijke verheffing te leiden. We kunnen niet wachten tot er van nature begiftigde verlossers tevoorschijn komen. We moeten allemaal de arena betreden, wetende dat we allemaal de vonk kunnen zijn die nodig is om betekenisvolle verandering te ontketenen. Moed is immers besmettelijk.
Toen Mandela in 1985 de gecompromitteerde vrijheid werd aangeboden, maakte hij zich geen zorgen over de beslissing. Zijn reactie kwam snel omdat hij 23 jaar in het donker had doorgebracht, waarbij hij de zware lasten van reflectie, doelgerichtheid en zelfbeheersing had opgeheven. Tegen de tijd dat de ultieme test arriveerde, was zijn reactie een reflex.
We zijn het aan onszelf verplicht om vandaag met onze eigen training te beginnen. Omdat moed uiteindelijk niet vastligt, maar moet worden getraind als een spier. En moed is wat de wereld tegenwoordig het meest nodig heeft.
