De Amerikaanse president Donald Trump heeft een gepland bezoek aan Pakistan van zijn gezanten Steve Witkoff en Jared Kushner geannuleerd. Van hen werd verwacht dat zij indirecte gesprekken zouden onderzoeken, die nog steeds vastzitten over kwesties als de blokkade van de Straat van Hormuz.
“Als ze willen praten, hoeven ze alleen maar te bellen!!!” Trump schreef zaterdag op zijn socialemediaplatform Truth Social en gaf aan dat Washington voorlopig geen onderhandelaars naar Pakistan zou sturen, het land dat bemiddelt tussen de oude tegenstanders.
Aanbevolen verhalen
lijst van 3 artikeleneinde van de lijst
Omdat noch Washington noch Teheran veel bereidheid tonen om hun standpunten te verzachten, blijven de vooruitzichten op een diplomatieke doorbraak in de Amerikaans-Israëlische oorlog tegen Iran en het veiligstellen van een duurzaam staakt-het-vuren beperkt.
Het conflict verspreidde zich naar de grotere regio van het Midden-Oosten, inclusief Libanon, en veroorzaakte de ergste mondiale energiecrisis sinds de jaren zeventig en riskeerde een mondiale recessie.
Dus wat weten we over de gesprekken en waar ze nu staan?
Wat hebben de VS gezegd?
De Amerikaanse president vertelde zaterdag aan verslaggevers in Florida dat hij het bezoek van zijn gezanten schrapte omdat de gesprekken te veel reizen en kosten met zich meebrachten om een ontoereikend aanbod van de Iraniërs te kunnen overwegen.
Nadat de diplomatieke reis was afgeblazen, bood Iran ‘veel, maar niet genoeg’, zei Trump.
Over Truth Social schreef hij dat er “enorme machtsstrijd en verwarring” bestond binnen het Iraanse leiderschap.
“Niemand weet wie de leiding heeft, ook zij niet”, schreef hij. “Ook wij hebben alle kaarten, zij hebben er geen! Als ze willen praten, hoeven ze alleen maar te bellen!”
Wat heeft Iran gezegd?
In Teheran herhaalde de Iraanse president Masoud Pezeshkian dat zijn regering geen onderhandelingen zal aangaan zolang de VS een blokkade van Iraanse havens handhaaft.
In een telefoongesprek met de Pakistaanse premier Shehbaz Sharif zei Pezeshkian zaterdagavond dat Washington “eerst operationele obstakels moet wegnemen, inclusief de blokkade”, voordat er nieuwe gesprekken kunnen beginnen, aldus de persbureaus ISNA en Tasnim.
Ondertussen hield de Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Abbas Araghchi tijdens zijn bezoek aan Islamabad op vrijdag afzonderlijke ontmoetingen met de Pakistaanse legerchef, veldmaarschalk Asim Munir, en Sharif.
In een post op Telegram zei Araghchi dat hun discussies betrekking hadden op de regionale dynamiek en de niet-onderhandelbare posities van Iran, zonder details vrij te geven. Hij voegde eraan toe dat Teheran van plan is deel te nemen aan de Pakistaanse bemiddelingspogingen “totdat er een resultaat is bereikt”.
Nadat hij zaterdag Islamabad had verlaten, reisde Araghchi naar Oman, waar hij volgens staatsmedia manieren besprak om het conflict te beëindigen met sultan Haitham bin Tariq al-Said.
Vervolgens zou hij doorreizen naar Rusland. Het Iraanse persbureau IRNA zei dat Araghchi naar verwachting zondag naar Islamabad zal terugkeren voor aanvullende gesprekken.
Wat heeft Pakistan gezegd?
Ondanks de verharde publieke standpunten vanuit Washington en Teheran blijft de politieke en militaire leiding van Pakistan bemiddelen, zeiden twee Pakistaanse functionarissen zondag, volgens persbureau The Associated Press. Ze werden geciteerd omdat ze de indirecte wapenstilstandscontacten beschreven als nog steeds levend maar kwetsbaar.
Er waren geen onmiddellijke plannen voor Amerikaanse gezanten om terug te keren voor gesprekken, aldus de Pakistaanse functionarissen, die spraken op voorwaarde van anonimiteit omdat ze niet bevoegd waren om met de media te spreken, voegde AP eraan toe.
Kimberly Halkett van Al Jazeera, die rapporteert vanuit Islamabad, zei dat Pakistaanse functionarissen benadrukken dat de verwachte terugkeer van Araghchi naar Islamabad wordt gezien als een “hoopvol teken”.
“Wat ze hopen is dat dit in feite iets zal zijn dat incrementeel kan zijn in het proces en vooruit zal gaan”, meldde ze.
Wat gebeurt er met het staakt-het-vuren?
Het staakt-het-vuren tussen de VS en Iran begon op 8 april na bijna zes weken van Amerikaanse en Israëlische aanvallen op Iran en Iraanse vergeldingsaanvallen op Israël en in de hele Golfregio.
De twee partijen voerden op 11 april gesprekken in Islamabad met als doel een permanente overeenkomst veilig te stellen, maar deze eindigden na 21 uur zonder doorbraak.
Na herhaalde dreigementen om de oorlog te hervatten als Iran geen gehoor zou geven aan de eisen van Washington, verlengde Trump dinsdag het staakt-het-vuren zonder een vaste deadline, waarbij hij zei dat hij geen haast had om een vredesovereenkomst met Iran te sluiten.
Hoewel de wapenstilstand grotendeels stand heeft gehouden, blijven de twee partijen elkaar beschuldigen van schendingen.
Iraanse strijdkrachten, die feitelijk de Straat van Hormuz hebben geblokkeerd, hebben commerciële schepen buitgemaakt, en de VS hebben schepen onderschept of vastgehouden die verdacht werden van het schenden van de zeeblokkade van Iraanse havens, slechts een week nadat het staakt-het-vuren van kracht werd.
De zeeblokkade wordt door Iran gezien als een schending van het staakt-het-vuren. Teheran heeft gewaarschuwd dat het heropenen van de Straat van Hormuz onmogelijk is zolang de blokkade blijft bestaan.
De kritieke waterweg is een centraal geschilpunt in het conflict geworden. Een vijfde van de olie- en vloeibaar aardgasvoorraden in de wereld werd vóór het begin van de oorlog via de zeestraat vervoerd, die de Golf met de Arabische Zee verbindt.
Iran dringt aan op soevereiniteit over de waterweg, die binnen de territoriale wateren van Iran en Oman ligt. Het heeft ook het idee geopperd om tol te heffen, terwijl Washington volledige vrijheid van navigatie eist. De Golfstaten, die het grootste deel van hun aardolie via de zeestraat exporteren, hebben zich verzet tegen het Iraanse plan om tol te heffen.
Een ander belangrijk onderwerp is het debat over de Iraanse voorraad verrijkt uranium.
De VS en Israël dringen aan op een nulverrijking van uranium en hebben Iran ervan beschuldigd te werken aan de ontwikkeling van een kernwapen, zonder daarbij enig bewijs te leveren voor hun beweringen.
Iran heeft volgehouden dat zijn verrijkingsinspanningen uitsluitend voor civiele doeleinden bestemd zijn. Het is een ondertekenaar van de 1970 Verdrag inzake de non-proliferatie van kernwapensen Teheran zegt dat het het recht heeft een civiel nucleair programma na te streven. Maar volgens het Internationaal Atoomagentschap, de mondiale nucleaire waakhond, heeft Iran uranium tot 60 procent verrijkt, een niveau dat veel hoger is dan wat nodig is voor civiel gebruik.
