Israël en Libanon hebben ingestemd met een door de VS gesteund land staakt-het-vuren bij gevechten tussen Israël en door Iran gesteund HezbollahEen overeenkomst die bedoeld is om bredere onderhandelingen tussen de VS en Iran mogelijk te maken, maar waarbij de Israëlische strijdkrachten hun posities diep in Zuid-Libanon zullen behouden.
Israël en Libanon kwamen overeen om op 16 april om 21.00 uur GMT een “stopzetting van de vijandelijkheden” door te voeren voor een initiële periode van 10 dagen om vredesonderhandelingen tussen de twee landen mogelijk te maken, volgens een tekst van de deal die is vrijgegeven door het ministerie van Buitenlandse Zaken.
In het akkoord staat dat de Libanese regering, met internationale steun, “betekenisvolle stappen” zou ondernemen om te voorkomen dat Hezbollah en andere groepen aanvallen uitvoeren op Israëlische doelen.
Er staat ook dat Israël en Libanon de veiligheidstroepen van het land erkennen “als degenen die de exclusieve verantwoordelijkheid hebben voor de soevereiniteit en de nationale defensie van Libanon”, een verwijzing naar een poging van de regering sinds 2025 om Hezbollah te ontwapenen.
Volgens de overeenkomst “zal Israël zijn recht behouden om op elk moment alle noodzakelijke maatregelen uit zelfverdediging te nemen tegen geplande, dreigende of aanhoudende aanvallen.”
Daarnaast zal “Israël geen enkele offensieve militaire operatie uitvoeren tegen Libanese doelen, inclusief civiele, militaire en andere staatsdoelen, op het grondgebied van Libanon over land, door de lucht of over zee”, aldus de deal.
De periode van tien dagen kan in onderling overleg worden verlengd naarmate de gesprekken vorderen en afhankelijk van de vraag of “Libanon effectief zijn vermogen aantoont om zijn soevereiniteit te doen gelden”, voegt het eraan toe, in een andere verwijzing naar de inspanningen van Libanon om Hezbollah te ontwapenen.
Wat laat de deal onopgelost?
De overeenkomst vereist niet dat Israël zich terugtrekt uit Zuid-Libanon, waar Israëlische troepen dorpen en infrastructuur hebben vernietigd nadat ze de inwoners ten zuiden van de Litani-rivier hadden bevolen te vluchten. Het gebied beslaat ongeveer acht procent van het Libanese grondgebied.
Ontvang dagelijks nationaal nieuws
Ontvang dagelijks Canada-nieuws in uw inbox, zodat u nooit de belangrijkste verhalen van de dag hoeft te missen.
Israëlische defensiefunctionarissen zeggen dat troepen posities tot 10 km binnen Libanon innemen als onderdeel van een “bufferzone” om Hezbollah-aanvallen op Israël te voorkomen, waarbij ze het gebied en veel van zijn dorpen beschouwen als bolwerken voor de door Iran gesteunde groep.
Hoewel de overeenkomst Israël het recht geeft defensieve maatregelen te nemen tegen geplande aanvallen, zijn er geen soortgelijke voorwaarden voor Libanon opgenomen.
Dat staat in schril contrast met een overeenkomst uit 2024 om de strijd tussen Israël en Hezbollah een halt toe te roepen, waarin stond: “(Deze) toezeggingen weerhouden Israël noch Libanon ervan hun inherente recht op zelfverdediging uit te oefenen, in overeenstemming met het internationaal recht.”
Opvallend is dat het akkoord Libanon niet expliciet verplicht om Hezbollah te ontwapenen, hoewel het wel specificeert welke zes Libanese staatsveiligheidstroepen wapens mogen dragen.
De ontwapening van Hezbollah is een belangrijke eis van Israël geweest. De groep wijst oproepen tot ontwapening af en beschouwt haar wapens als een onderdeel van de nationale verdediging tegen Israëlische aanvallen.
De overeenkomst maakt ook geen melding van het lot van honderdduizenden Libanezen die het gebied ten zuiden van de Litani zijn ontvlucht, van wie sommigen al zijn begonnen naar huis terug te keren.
Wat heeft Hezbollah over de deal gezegd?
Hezbollah stopte met het schieten op Israëlische doelen toen het staakt-het-vuren van kracht werd, maar stopte voordat hij de deal publiekelijk onderschreef.
Het zei dat een staakt-het-vuren Israël geen ‘bewegingsvrijheid’ binnen Libanon mag verlenen en dat de voortdurende aanwezigheid van Israëlische troepen op Libanees grondgebied de mensen ‘het recht gaf om zich te verzetten’.
Hoe eindigde het laatste staakt-het-vuren van Libanon?
Na een oorlog die was aangewakkerd door de Israëlische aanval op Gaza, kwamen Israël en Libanon in november 2024 een door de VS bemiddelde wapenstilstand overeen, waarin de Libanese regering werd opgeroepen Hezbollah te ontwapenen.
Dat akkoord verplichtte Libanon er ook toe de wapens te beperken tot specifieke staatstroepen, en bepaalde verder dat het land ongeoorloofde wapens moest confisqueren en herbewapening door niet-statelijke groepen moest voorkomen.
In juni 2025 stelden de VS een routekaart voor aan Libanese functionarissen om Hezbollah volledig te ontwapenen in ruil voor het stopzetten van de aanvallen door Israël en het terugtrekken van zijn troepen uit vijf punten die ze nog steeds in Zuid-Libanon bezetten.
Maar Hezbollah en zijn belangrijkste sjiitische bondgenoot, de Amal-beweging onder leiding van parlementsvoorzitter Nabih Berri, hebben gezegd dat de volgorde moet worden omgekeerd, waarbij Israël zich moet terugtrekken en de aanvallen moet stopzetten voordat er over de wapens van Hezbollah wordt gesproken.
Na de overeenkomst uit 2024 bleef Israël aanvallen uitvoeren op wat naar eigen zeggen Hezbollah-depots en strijders waren, waarbij volgens Artsen Zonder Grenzen 370 mensen in Libanon omkwamen.
Hoe zit het met andere wapenstilstanden waarbij Israël betrokken is?
In Gaza kwamen Israël en Hamas afgelopen oktober een door de VS bemiddeld akkoord overeen om de gevechten te stoppen en hulp aan het gebied te leveren. Het werd gevolgd door een Amerikaans plan gericht op de ontwapening van Hamas in ruil voor de terugtrekking van Israëlische troepen en de wederopbouw van Gaza, waarvan een groot deel werd verwoest door Israëlische bombardementen.
Veel aspecten van dat plan hebben tot nu toe geen vorm gekregen.
Israël heeft de aanvallen op Gaza voortgezet, waarbij sinds het staakt-het-vuren meer dan 750 Palestijnen zijn omgekomen. Israël zegt dat het aanvallen van Hamas en andere militante facties wil dwarsbomen, maar levert zelden verifieerbaar bewijs.
Sinds oktober zijn minstens vier Israëlische soldaten gedood door militanten uit Gaza.
