Net als de ‘Saw’-films zijn er moraliteitsspelletjes die de personages lessen leren diep verontrustende moordvallenis Stephen King gespecialiseerd in het gebruik van horrorstijlen om sombere gelijkenissen te maken over onderwerpen als de destructieve kracht van verslaving of de manieren waarop samenlevingen hun meest kwetsbare leden in de steek laten. Met dat in het achterhoofd kun je er meestal wel achter komen waarom een bepaald kunstwerk wel of niet iets voor hem doet. Het is bijvoorbeeld niet verrassend dat een verhalenverteller die het hart op de mouw draagt net als King zou niets geven om Quentin Tarantino’s ultrahippe vechtkunsten/wraakpastiche ‘Kill Bill’. Op dezelfde manier is het logisch dat een komedie die donkere lach combineert met serieuze boodschappen, zoals ‘Groundhog Day’ dat doet‘ zou zijn grappige bot kietelen.
“Sling Blade”, dat bij de release in 1996 diende als het speelfilmdebuut van Billy Bob Thornton, vertelt op dezelfde manier een verhaal dat even intens is als wat King uit zijn eigen brein had kunnen plukken. De film, een drama in de Zuid-gotische traditie (die Thornton ook schreef), gaat expliciet over huiselijk geweld, alcoholisme, moord, aanranding en verschillende vormen van emotioneel geweld, waarvan een groot deel wordt gepleegd tegen burgers van kleine steden die al zijn gemarginaliseerd door de wereld om hen heen. Voeg wat geesten of een moordende clown toe en je hebt een klassiek Stephen King-verhaal.
Het is geen wonder dat ‘Sling Blade’ een diepgaand effect op King zelf had. “Deze levensveranderende filmervaringen kwamen minder vaak voor naarmate ik ouder werd, en een tijdje had ik het idee dat Billy Bob Thorntons briljante parabel ‘Sling Blade’ misschien wel de laatste keer zou zijn dat ik er ooit een zou hebben”, zoals hij het verwoordde in een stuk uit 2007 dat hij schreef waarin hij zijn favoriete films beschreef. Amusement wekelijks. Het hielp zeker dat King een nieuwe fase van zijn artistieke productie inging toen de film in de bioscoop verscheen.
Sling Blade spreekt tot de ziel van het latere werk van Stephen King
Hoewel ‘Sling Blade’ gedeeltelijk gebaseerd is op de door Billy Bob Thornton geschreven korte film ‘Some Folks Call It a Sling Blade’ uit 1994, vertelde Thornton aan de Los Angeles Times uit 1997 dat het voornamelijk is gebaseerd op zijn originele eenmanstoneelstuk, “Swine Before Pearls.” Hoe dan ook, het plot betreft Karl (Thornton), een geestelijk gehandicapte man uit Arkansas die zijn moeder en haar minnaar vermoordde toen hij 12 jaar oud was. Als Karl niet langer als een bedreiging wordt beschouwd, wordt hij vrijgelaten uit het psychiatrisch ziekenhuis waar hij sindsdien wordt vastgehouden. Hij wordt echter al snel op de proef gesteld als hij bevriend raakt met Frank (Lucas Black), een jonge jongen wiens moeder Linda (Natalie Canerday) een relatie heeft met Doyle (Dwight Yoakam), een kerel wiens drankgebruik met de dag erger wordt.
Een onderzoek naar de duisternis die op de loer ligt onder de schilderachtige façade van een kleine gemeenschap rond een moreel gecompliceerde hoofdrolspeler, ‘Sling Blade’, heeft in grote lijnen veel gemeen met latere Stephen King-werken als ‘Dolores Claiborne’. De auteur had die roman eigenlijk pas een paar jaar voordat de film van Thornton uitkwam, gepubliceerd, dus je kunt zien hoe deze aansprak op waar hij op dat moment mee bezig was. Sindsdien is hij doorgegaan met het schrijven van volwassen en doordachte verhalen over aanverwante onderwerpen, of dat nu betekent dat hij alcoholverslaving met nuance weergeeft in zijn vervolgboek ‘Shining’, ‘Doctor Sleep’, of dat hij een mei-december-vriendschap onderzoekt die vergelijkbaar is met die van Karl en Frank met zijn novelle ‘Mr. Harrigan’s Phone’.
“Sling Blade” is subtieler en gegronder dan de meeste King-werken. Het is volledig verstoken van bovennatuurlijke elementen, en het geweld ervan wordt alleen buiten het scherm beschreven of vindt plaats, waardoor we niets anders overhouden dan de spirituele gevolgen ervan. Maar als je de fantastische aspecten en bloedvergieten van laatstgenoemde weghaalt, zul je merken dat de film en King’s schrijven een onrustige ziel delen.
