DoorDenys Glushko, hoofdredacteur van het Oekraïense nieuwskanaal “Apostrof”
Gepubliceerd op
De meningen in dit artikel zijn die van de auteur en vertegenwoordigen op geen enkele manier de redactionele positie van Euronews.
Op 31 maart is het in Oekraïne vier jaar geleden dat de… bevrijding van Buchade buitenwijk van Kiev waarvan de naam synoniem werd met de wreedheid van de Russische bezetting. Voor een groot deel van de wereld is Bus blijft een van de bepalende beelden van de vroege fase van de grootschalige invasie.
ADVERTENTIE
ADVERTENTIE
Voor Oekraïners herinnert het eraan wat Russische controle in de praktijk betekent.
Het huidige diplomatieke proces, als het nog zo mag worden genoemd, heeft Oekraïense, Amerikaanse en Russische vertegenwoordigers in verschillende formaten bijeengebracht zonder een gemeenschappelijk raamwerk of een geloofwaardige route naar het beëindigen van de oorlog te creëren.
Deze bijeenkomsten zijn er steeds minder op gaan lijken onderhandelingen dan parallelle gesprekken zonder bestemming.
Dit zou niemand moeten verbazen: Rusland heeft geen belang bij een echte regeling op voorwaarden die verenigbaar zijn met de Oekraïense soevereiniteit. Toch profiteert het land nog steeds van de schijn van diplomatie. Vastgelopen gesprekken kopen tijd, verlichten de druk en houden de illusie in stand dat de oorlog nog steeds kan worden opgelost door geduldige betrokkenheid.
Oekraïne kan daarentegen niet zomaar weglopen. Kiev begrijpt hoe leeg veel van deze bijeenkomsten zijn, maar weigeren eraan deel te nemen zou Moskou een gemakkelijke propaganda-overwinning opleveren en het risico lopen partners van zich te vervreemden wier steun essentieel blijft.
Eén uitzondering die het vermelden waard is
Gevangenenuitwisselingen en de terugkeer van burgers blijven de enige duidelijk betekenisvolle uitkomsten van dit proces. Sinds begin 2026 zijn, te midden van diplomatieke inspanningen waarbij Oekraïne, Rusland en de Verenigde Staten betrokken waren, 650 militairen en zeven burgers teruggekeerd. Voor Oekraïners en de betrokken families is dat geen kleinigheid.
Maar humanitaire terugkeer bieden geen weg naar het beëindigen van de oorlog.
In werkelijkheid komt een diplomatiek proces met een open einde goed uit voor Rusland: het stelt het Kremlin in staat te blijven vechten, terwijl het tegelijkertijd het idee stimuleert dat er uiteindelijk een oplossing kan komen. De fundamentele voorwaarden van Moskou zijn echter niet veranderd. Er wordt nog steeds verwacht dat Oekraïne grondgebied zal overgeven, grenzen aan zijn soevereiniteit zal accepteren en in de richting zal gaan van een regeling die gebaseerd is op Russische belangen.
Vanuit het perspectief van Kiev is dat capitulatie in slow motion.
De bredere geopolitieke omgeving heeft deze dynamiek alleen maar versterkt. De escalatie rond Iran heeft de aandacht van Washington afgeleid, de energiemarkten in onrust gebracht en precies het soort internationale afleiding gecreëerd waarvan Rusland doorgaans profiteert. Hoe minder politieke bandbreedte het Westen heeft voor Oekraïne, hoe comfortabeler Moskou wordt.
Het Russische momentum kan nog steeds worden verstoord
Dat maakt de interne veerkracht van Oekraïne nog belangrijker. Een land dat een lange uitputtingsoorlog voert, kan zich geen institutionele drift veroorloven. Parlementaire turbulentie en politieke vermoeidheid zijn van belang omdat het uithoudingsvermogen in deze oorlog niet alleen afhangt van wapens en externe financiering, maar ook van het vermogen van de staat om onder druk stand te houden.
Het slagveld ziet er ondertussen minder eenrichtingsverkeer uit dan een jaar geleden. Volgens de opperbevelhebber Oleksandr SyrskyiOekraïense strijdkrachten hebben de controle over ongeveer 470 vierkante kilometer in het zuiden hersteld.
Meer in het algemeen heeft Oekraïne laten zien dat het Russische momentum nog steeds kan worden verstoord.
Een deel van die verschuiving komt voort uit de groeiende aanvalscapaciteiten van Oekraïne. Naast langeafstandsaanvallen op de Russische olie- en militair-industriële infrastructuur heeft Oekraïne zijn gebruik van drones uit het middensegment verbeterd, dankzij de steun van zijn land. Europese partnerswaardoor meer regelmatige aanvallen op doelen 150 tot 200 kilometer binnen Russisch grondgebied mogelijk zijn.
Deze aanvallen produceren niet de onmiddellijke symboliek van een doorbraak in de frontlinie; ze veranderen echter de logica van de oorlog op andere manieren: door de Russische luchtverdediging uit te breiden, de logistiek ingewikkelder te maken en de kosten van agressie te verhogen.
Rusland blijft op zijn beurt ernstige verliezen lijden, terwijl het doorgaat met herhaalde aanvallen in Donetsk en op de nadering van Zaporizja. In het huidige tempo, en zolang Moskou de mankracht en financiële middelen behoudt om de oorlog voort te zetten, is er weinig reden om zelfs maar een tijdelijke stopzetting van de gevechten te verwachten. Het Kremlin lijkt er nog steeds van overtuigd dat het Oekraïne en het Westen kan overleven.
Wat zou vrede op Russische voorwaarden betekenen voor Oekraïne?
Dit brengt ons terug naar Bucha. Vier jaar later beperkt de betekenis ervan zich niet tot de herinnering. Bucha beantwoordt een vraag die door velen in het buitenland nog steeds als abstract wordt beschouwd: wat zou vrede op Russische voorwaarden voor Oekraïne betekenen? De Oekraïners hebben al genoeg gezien om te weten dat de kwestie niet alleen maar territorium betreft. Het gaat om het voortbestaan van de staat, de veiligheid van de mensen in de steden en het recht van het land om te bestaan onder andere voorwaarden dan die opgelegd door Moskou.
Kiev heeft daarom weinig andere keuze dan op twee sporen tegelijk te werken: zich blijven bezighouden met diplomatie, hoe performatief ook, en zich tegelijkertijd voorbereiden op een oorlog die nog steeds in de eerste plaats zal worden beslist door geweld, uithoudingsvermogen en staatscapaciteit.
Voor het internationale publiek dat steeds meer verleid wordt door oorlogsmoeheid zou Bucha nog steeds moeten dienen als een herinnering aan het feit dat Oekraïne in feite wordt gevraagd zijn toekomst toe te vertrouwen aan een macht waarvan de bezetting al heeft laten zien hoe die toekomst eruit zou zien.
Vier jaar na de bevrijding van Bucha moet dat duidelijk genoeg zijn.
Denys Glushko is hoofdredacteur van het Oekraïense nieuwskanaal ‘Apostrof’
