“Er was een tijd boven, een tijd ervoor. Er waren perfecte dingen, absolute diamanten. Maar dingen vallen, dingen op aarde. En wat valt is gevallen. In de droom bracht het me naar het licht. Een mooie leugen.”
Dit zijn de openingsregels van ‘Batman v Superman: Dawn of Justice’ van regisseur Zack Snyder. Zijn superheldenkaskraker begint letterlijk met Bruce Wayne (Ben Affleck) die poëzie voordraagt tijdens een montage van ‘Batman’s Origin Greatest Hits’. Tien jaar later ben ik nog steeds gedwongen door die keuze. Ik ben ook in conflict over veel van wat er gebeurt in de daaropvolgende 2 uur en 31 minuten van Snyder’s altijd verdeeldheid zaaiende superheldenepos.
Toen ik “BvS” voor het eerst zag tijdens het openingsweekend in maart 2016, liep ik de theaterzaal uit en haatte het hartstochtelijk. Schrijven voor /Film destijds, David Chen noemde Snyder’s “Batman v Superman” een “prachtige puinhoop”. Die beschrijving blijft verbazingwekkend treffend. Het verschil (voor mij tenminste) is dat deze film er over tien jaar heel anders uitziet. De tijd is vreemd vriendelijk geweest voor Snyders enorm donkere, ongelijke, visueel indrukwekkende, overvolle kijk op de helden van DC. Tien jaar lang langzaam afnemende opbrengsten op het gebied van superheldencinema hebben deze film in een ander licht gezet.
‘Man of Steel’ uit 2013 vormde de aftrap voor Snyder’s visie voor DC’s rommelige filmische universum. Ik was nooit een grote Superman-fan, maar rommelig of niet, ik hield van de eerste tweederde van ‘MoS’. Het derde bedrijf is niet zo geweldig, maar ik kocht wat Snyder verkocht. Dat maakte de openingsminuten van ‘BvS’ des te intrigerender.
De verschuiving in de openingsminuten naar een POV op straatniveau van Bruce Wayne van Affleck tijdens de climax van “Man of Steel” is fascinerend. Alle vernietiging in naam van heldendom door Henry Cavills Superman brengt kosten met zich mee, kosten die Bruce rechtstreeks raken.
Ondanks zichzelf is er veel om van te houden in Batman v Superman
Zack Snyder biedt ons een unieke manier om deze relatie te betreden. Afgezien van het fundamentele misverstand over de grootste tragedie van Bruce Wayne, waarbij Thomas Wayne (Jeffrey Dean Morgan) een roekeloze stoere kerel is die de impact van die dood verslaat, zuigt de opening je mee. Dat kleine stukje met Thomas Wayne is een voorbode van wat komen gaat. Naast elk geweldig idee dat deze film heeft, is er een even frustrerend idee.
Inderdaad, ondanks alle controverse over de casting van Ben Affleck als Batmanhij engageert zich voor de rol en is opmerkelijk effectief als de Caped Crusader in de film. Het was niet de keuze van Affleck om de karaktermoord gelukkig te maken. Afflecks keuzes? Kus van de chef-kok. Het niet meer krijgen van de acteur in de cape en kap, vooral in een solofilm, blijft een gemiste kans. Zijn optreden valt nu nog meer op dan toen.
Snyder is nooit iemand geweest die dingen op een veilige of voor de hand liggende manier deed. Superman die Zod vermoordt? Michael Shannon heeft de controversiële dood in “Man of Steel” persoonlijk verdedigd. Tot op de dag van vandaag zie ik dat argument nog steeds en begrijp ik de keuze. Batman vermoordt met plezier handlangers alsof ze NPC’s zijn in een videogame? Dat neemt daarentegen een van de belangrijkste dingen weg die Batman interessant maken. Als hij maar al te graag wil doden, wat heeft dat dan voor zin?
Hendrik Cavill, zelf een geweldige Superman die nooit een geweldige Superman-film heeft gekregenheb ook nooit “Man of Steel 2” gekregen. In het geval van “BvS” neemt hij een soort achterbank in plaats van Batman. Toch is het gedurfd om het DC Extended Universe uit te bouwen rond deze twee iconische helden die het met elkaar oneens zijn.
Nogmaals, ik neem hier het goede met het slechte, inclusief de keuzes die voorbestemd zijn om verdeeldheid te zaaien.
De tijd is in veel opzichten gunstig geweest voor Batman v Superman
“Batman v Superman” voelt nu nog steeds gewaagd aan. Onze toegang tot de bredere DCEU was via verdeeldheid. Er is geen andere superheldenfilm zoals deze, zowel ten goede als ten kwade.
Het is onmiskenbaar stijlvol, zelfs als het gekmakend is. Bruce Wayne die het wrak in de opening tegenkomt terwijl alle anderen wegrennen? Dat is krachtig. Lois Lane van Amy Adams gooit de kryptonietspeer in het water om vervolgens bijna te verdrinken en hem kort daarna terug te halen? Absurd.
Zack Snyder heeft mogelijk de nu beruchte “Martha!” scène. Ik kan het niet. Het is klote. Maar dat leidt ertoe dat Ben Affleck in dat pakhuis aan de slag gaat om Ma Kent te redden. Het is misschien wel de beste Batman-reeks die ooit op film is gezet. Voor elk slecht element is er een goed, zo niet geweldig element. Voor elke verbluffende casting (Jessie Eisenberg als Lex Luthor) is er een geïnspireerde casting (Jeremy Irons als Alfred).
“BvS” voelt nog steeds aan als een kunstfilm gemaakt door een man die op een crossmotor naar zijn werk rijdt nadat hij een Monster Energy-drankje heeft gedronken. Snyder’s visie is zowel serieus als een hartaanval en een stripverhaal. Het is logisch dat Snyder de film ‘Son of Sun and Knight of Knight’ wilde noemen. De mysterieuze doos van dit alles is niet helemaal logisch. Het plan van Lex Luthor is op zijn best gebrekkig. Maar er zijn beelden die blijven hangen. Het is visueel groots.
Ondanks al zijn vele waarneembare fouten heeft deze film een duidelijke visie. Het voelt niet alsof het op een lopende band is gemaakt met een andere tint verf. Dat is een deel van de reden waarom het ondanks zichzelf boeiend blijft. Ik word er eindeloos door gedwongen. Ik raak er eindeloos gefrustreerd door. Er zijn films die ik veel leuker vind, maar die ik minder vaak heb gezien. Daar valt iets over te zeggen.
