Meer dan $130 miljard (€111 miljard) aan tarieven en volgens sommige schattingen zelfs $175 miljard (€150 miljard) zouden nu op het spel kunnen staan nadat een Amerikaans hof van beroep de kwestie van de terugbetalingen versneld had afgehandeld na de baanbrekende uitspraak van het Hooggerechtshof tegen de handelsmaatregelen van president Donald Trump.
ADVERTENTIE
ADVERTENTIE
In een beknopt bevel van één pagina heeft het Amerikaanse Hof van Beroep voor het Federal Circuit in Washington de zaak maandag onmiddellijk terugverwezen naar het Amerikaanse Hof voor Internationale Handel (CIT), waarbij het verzoek van het ministerie van Justitie om uitstel van maximaal vier maanden werd afgewezen om de regering de tijd te geven haar opties af te wegen.
In de 6-3 uitspraak van het Hooggerechtshof van 20 februari werd vastgesteld dat de International Emergency Economic Powers Act (IEEPA) van 1977 de president niet de bevoegdheid verleent om tarieven op te leggen, waardoor ingrijpende heffingen die in 2025 waren ingevoerd, ongeldig worden verklaard.
Deze maatregelen omvatten een ‘wederzijds’ basistarief van 10% op goederen van bijna alle Amerikaanse handelspartners, naast hogere tarieven die verband houden met waargenomen handelstekorten en gerichte heffingen zoals 25% op bepaalde importproducten uit Canada en Mexico en 10% op China.
De wederzijdse IEEPA-tarieven werden kort daarna beëindigd en de inningen stopten vanaf 24 februari.
Het Hooggerechtshof gaf echter geen advies over oplossingen en liet de mechanismen van potentieel grote terugbetalingen, inclusief de vraag of er rente verschuldigd was, over aan de CIT.
Bedrijven bereiden zich voor op een complex terugbetalingsproces te midden van een toename van het aantal rechtszaken
De uitspraak heeft een ongekende golf van rechtszaken ontketend.
Op het moment dat we dit schrijven hebben ongeveer 2.000 importeurs al rechtszaken aangespannen bij de CIT om terugbetalingen te eisen, grotendeels gedreven door ’tag-along’-acties waarbij hangende vorderingen tussen rechtbanken worden overgedragen om de rechten te beschermen, waardoor het verstrijken van de wettelijke termijn wordt vermeden.
Volgens de Amerikaanse douaneregels hebben importeurs doorgaans 180 dagen na de liquidatie van de invoer om te protesteren tegen de betaalde rechten. De oorspronkelijke uitdaging werd aangedragen door kleine bedrijven, namelijk het educatief speelgoedbedrijf Learning Resources.
Een groep kleine importeurs drong er bij het Federal Circuit op aan de procedure te bespoedigen, zodat de hulpverlening snel kon beginnen. Grote bedrijven hebben zich sindsdien bij de strijd aangesloten, met rechtszaken aangespannen door FedEx, Revlon, Costco, Reebok en anderen, naast honderden kleinere bedrijven.
Advocaten maken melding van hectische activiteiten terwijl bedrijven zich haasten om claims veilig te stellen, waarbij veel claims al zijn geliquideerd, wat extra lagen van complexiteit toevoegt.
Het CIT moet nu een case-management raamwerk opzetten voor wat de grootste tariefterugbetalingsoperatie in de Amerikaanse geschiedenis zou kunnen worden.
De Amerikaanse regering heeft eerder aangegeven dat zij restituties zou verlenen als de tarieven werden afgeschaft, maar president Trump heeft gewaarschuwd dat dit proces jaren van rechtszaken met zich mee zou kunnen brengen, mogelijk tot wel vijf.
Vertragingen zouden aanzienlijke rentekosten voor het Amerikaanse ministerie van Financiën met zich meebrengen, hoewel het precieze tijdschema onzeker blijft. Voor getroffen bedrijven beloven succesvolle claims een verlichting van de cashflow na heffingen die velen niet volledig aan klanten konden doorgeven.
De verwachting is echter dat de procedure langdurig en controversieel zal zijn, en dat er coördinatie nodig is op alles, van documentatie tot distributie.
EU-exporteurs krijgen indirecte steun, maar geen directe restitutie
Voor de Europese Unie leveren de beslissing van het Amerikaanse Hooggerechtshof en het daaropvolgende bevel van het hof van beroep indirecte voordelen op, maar geen automatische financiële compensatie.
EU-goederen waren onderworpen aan de inmiddels ongeldig verklaarde IEEPA-tarieven, waardoor de kosten voor Amerikaanse kopers van Europese machines, chemicaliën, voertuigen, luxe artikelen en meer toenamen.
Nu deze maatregelen nietig zijn, genieten de EU-exporteurs onmiddellijk verlichting van die specifieke last. Cruciaal is echter dat eventuele restituties uitsluitend naar Amerikaanse importeurs zullen gaan die de invoerrechten hebben betaald, en niet naar EU-bedrijven, overheden of leveranciers.
Europese bedrijven die tijdens de tariefperiode kosten hebben geabsorbeerd of omzet hebben verloren, hebben geen directe juridische aanspraak op terugbetalingen van Amerikaanse staatsobligaties.
Eventuele downstreamvoordelen zouden afhankelijk zijn van de vraag of Amerikaanse importeurs ervoor kiezen hun besparingen door te geven via lagere prijzen of betere voorwaarden.
Over het algemeen heeft de EU tot nu toe voorzichtig maar positief gereageerd.
De woordvoerders van de Europese Commissie hebben de uitspraak van het Amerikaanse Hooggerechtshof omschreven als een welkome bevestiging van checks and balances en de rechtsstaat, terwijl ze de noodzaak van duidelijkheid en stabiliteit in de transatlantische handel benadrukken.
De onderzoeksdienst van het Europees Parlement heeft nota genomen van het stilzwijgen van het arrest over restituties, maar benadrukt tegelijkertijd de bredere betekenis ervan. Toch blijven er nieuwe uitdagingen bestaan.
Binnen enkele uren na de beslissing van het Amerikaanse Hooggerechtshof legde de regering een nieuw tarief van 10% op aan goederen uit alle landen op grond van Sectie 122 van de Handelswet van 1974, wat een mogelijke stijging tot 15% voor een periode van 150 dagen aangeeft.
Bepaalde sectoren, waaronder producten voor de burgerluchtvaart, kregen vrijstellingen. De EU heeft de ratificatie van een onlangs onderhandeld raamwerk voor een handelsovereenkomst tussen de EU en de VS opgeschort in het veranderende landschap, met oproepen tot heronderhandelingen en verduidelijking waar nodig.
Europese handelspartners houden in de gaten hoe terugbetalingsprocedures bij het CIT de Amerikaanse importvraag kunnen beïnvloeden en of nieuwe tariefautoriteiten verdere geschillen veroorzaken.
Hoewel de ongeldig verklaarde IEEPA-maatregelen ademruimte bieden, blijven de algemene vooruitzichten volatiliteit.
Er bestaat geen mechanisme voor directe terugbetalingen aan EU-entiteiten, waardoor Europese exporteurs de aanhoudende beleidsonzekerheid moeten omzeilen via diplomatie en aanpassing.
