Van huisvesting tot gezondheidszorg en nutsvoorzieningen tot boodschappen: stijgende prijzen zorgen ervoor dat Amerikanen zich steeds meer belast voelen door de kosten van levensonderhoud.
Tegelijkertijd worden de ultrarijken steeds rijker, waardoor de kloof tussen de rijken en de arbeidersklasse groter wordt.
Die verslechterende gelijkheid is gesteund door de regering-Trump. Federaal beleid zoals zijn ‘One Big Beautiful Bill’ heeft de belastingen voor bedrijven en de ultrarijken verlaagd, terwijl sociale voorzieningen zoals Medicaid zijn teruggeschroefd.
Maar staten zijn begonnen terug te vechten. Alleen al in de zittingsperiode van 2026 hebben wetgevers uit ten minste 19 staten meer dan 100 wetsvoorstellen ingediend die het ongebreidelde oppotten van rijkdom en de op hol geslagen kosten van levensonderhoud willen beteugelen.
En staten bevinden zich in een unieke positie, zeggen de organisatoren, om op dit moment actie te ondernemen, vooral via belastingwetten die de rijkdom zouden kunnen herverdelen.
Wetsvoorstellen die betrekking hebben op het belastingbeleid
Dat aantal van meer dan honderd is niet eens een volledige telling van de inspanningen, zegt Ida Eskamani, senior directeur van het initiatief voor economische rechtvaardigheid van de State Innovation Exchange. State Innovation Exchange, of SiX, werkt samen met staatswetgevers in het hele land om beleid te bevorderen dat de arbeidersklasse ten goede komt.
De wetsvoorstellen die SiX tot nu toe heeft gevolgd, zijn volgens Eskamani een hoogtepunt van de staten waar de organisatie bijzonder praktisch is geweest met wetgevers.
‘Het is pas februari,’ vertelde ze Snel bedrijf vorige week. “We verwachten er nog veel meer, en we blijven momentum zien.”
De voorgestelde wetsvoorstellen zijn allemaal gericht op het belastingbeleid als instrument om de ongelijkheid in welvaart aan te pakken. In sommige gevallen zijn het simpele vermogensbelastingen, vergelijkbaar met de Millionaires Tax die in 2022 in Massachusetts werd ingevoerd – en die een toonaangevend voorbeeld is geworden van hoe progressief belastingbeleid kan inkomsten genereren dat onderwijs, openbaar vervoer en meer financiert.
In WashingtonZo hebben wetgevers bijvoorbeeld een belasting van 9,9% voorgesteld op inkomsten boven de $1 miljoen. In IllinoisDe wetgevers overwegen een resolutie om een extra belasting van 3% te heffen op inkomsten boven de $1 miljoen. A Connecticut Het wetsvoorstel zou een toeslag van 1,75% op de vermogenswinst invoeren voor personen die meer dan $ 1 miljoen verdienen.
In andere gevallen zouden de voorgestelde wetsvoorstellen de belastingwetten aanpassen om andere politieke kwesties aan te pakken, van het afschaffen van belastingvoordelen voor aannemers van immigratie- en douanehandhaving (zoals voorgesteld in Californië), of het intrekken van belastingvrijstellingen voor datacenters (zoals in Maryland).
‘De betaalbaarheidscrisis is geen toeval’
Hoewel ze van elkaar verschillen, hebben al deze wetsvoorstellen gemeen dat ze de macht van staten op het gebied van de belastingwetgeving benutten om een trend te corrigeren die volgens wetgevers, vakbondsleden en andere organisatoren al te lang aanhoudt: dat bedrijven en de superrijken hun ‘eerlijke deel’ niet hebben teruggegeven aan de samenleving.
“De betaalbaarheidscrisis is geen toeval”, zegt Eskamani. “Het is het resultaat van opzettelijke beleidskeuzes die de geconcentreerde rijkdom van werkende gezinnen beschermen. En dus hebben we een systeem van ’trickle down’-economie gezien dat het oppotten van rijkdom beloont en hardwerkende mensen straft.”
De vermogensongelijkheid is de afgelopen decennia enorm toegenomen. Tussen 1989 en 2022 hebben de Amerikaanse huishoudens in de top 1% minstens 101 keer meer rijkdom verworven dan het gemiddelde huishouden, volgens Oxfam– en minstens 987 keer meer dan huishoudens in de onderste 20%.
Die ongelijkheid is niet kleiner geworden. In Alleen al 2025zijn de vijftien grootste miljardairs van Amerika 1 biljoen dollar rijker geworden, terwijl gewone Amerikanen ermee worstelden toenemende zorgen over de betaalbaarheid.
Trump wel verergeren deze problemenzeggen deskundigen. Zijn ‘One Big Beautiful Bill Act’, of HR1, gaf $1 biljoen in belastingverlagingen voor de rijkste 1% in de afgelopen tien jaar. Het verlaagt de federale Medicaid-financiering in die tijd met ongeveer hetzelfde bedrag.
Dat beleid ‘laat de staten de rekening op zich nemen’, zegt Eskamani. “En dus is het in deze crisis noodzakelijk dat staten het voortouw nemen op het gebied van belastingen.”
Sommige staten hebben al winst geboekt door simpelweg een aantal HR1-belastingverlagingen af te wijzen. Staten kunnen ervoor kiezen bepaalde federale belastingregels niet te volgen via een proces dat ‘ontkoppeling’ wordt genoemd. Idaho heeft geweigerd enkele van de grootste verlagingen van de vennootschapsbelasting in dat wetsvoorstel door te voeren, en Florida’s De staatswetgever heeft aangegeven dat het ook niet met velen zal meegaan.
Een ‘echte betaalbaarheidsagenda’
Door nieuwe welvaarts- en bedrijfsbelastingen door te voeren, kunnen staten de gaten in hun financiering opvullen die uit dit federale beleid voortvloeien.
Maar meer dan dat: ze hebben ook de kans om ‘iets beters op te bouwen’, zegt Eskamani. Ze wijst op de eerste stap van New Mexico om universele gratis kinderopvang aan te bieden als voorbeeld van wat staten kunnen doen om de levens van werkende gezinnen te verbeteren.
Dat is slechts één voorbeeld. Deze week heeft May Day Strong, een coalitie van wetgevers, vakbonden en gemeenschapsactivisten (waaronder SiX), een handleiding uitgebracht voor wat zij noemt “de echte betaalbaarheidsagenda.”
Die handleiding dient als blauwdruk voor het voorstellen en goedkeuren van beleid op staatsniveau dat de betaalbaarheid aanpakt.
Het omvat het aanpassen van de belastingen, maar ook manieren om goedbetaalde banen te garanderen door middel van hogere minimumlonen en betere bescherming van werknemers; hoe we de huisvestingskosten kunnen beheersen, bijvoorbeeld via een verbod op huurverhoging en uitgebreide huurdersrechten; en beleid dat gezinnen biedt wat ze nodig hebben, van kinderopvang tot gezondheidszorg.
Op een persconferentie waarin dat rapport werd gelanceerd, spraken staatswetgevers zoals Jason Lewis, die de belangrijkste sponsor van de Senaat van de staat was voor de Massachusetts Millionaires Tax, samen met vakbondsleiders zoals Jackson Potter, vice-president van de Chicago Teachers Union.
Volgens Eskamani is de handleiding niet alleen bedoeld voor wetgevers. Het biedt ook een kaart voor activisten, vakbonden en gemeenschapsorganisaties om betrokken te raken en te pleiten voor veranderingen.
“We nemen het op tegen enkele van de machtigste bedrijven en miljardairs ter wereld”, zegt ze. “De wetgevers die samenwerken met mensen die organiseren en gewone mensen en hun kiezers zijn hierin de sleutel, omdat de enige manier waarop we deze wetteloze klasse van miljardairs kunnen verslaan is door de macht van het volk op te bouwen.”
