Na de publicatie in 1965 trok de sciencefictionroman Dune van Frank Herbert een cultfanbase aan die hield van de verhalende dichtheid en de complexe mythologie. De wereld van “Dune” was zo groot en ingewikkeld dat Herbert een lange woordenlijst van eigennamen en schuine technieken bijvoegde om uit te leggen hoe alles in elkaar zat. Het boek diende als metafoor voor het kolonialisme in de echte wereld en de manier waarop imperialistische landen de neiging hebben andere landen met geweld te bezetten met rijkere natuurlijke hulpbronnen. In Herberts sciencefictionversie krijgen meerdere koninklijke families uit de hele melkweg de leiding – door een corrupte keizer – over een verre planeet genaamd Arrakis, de enige bekende bron van het kruid Melange. De Spice, zoals het ook wel wordt genoemd, is een hallucinogeen, maar het is in staat de hersenen te verbeteren en hen in staat te stellen moeilijke problemen met het in kaart brengen van de ruimtevaart te berekenen. Kortom, het is van vitaal belang voor transport.
De plot van “Dune” houdt in dat machtige huishoudens tegen elkaar samenzweren en/of elkaar verraden, terwijl lokale religies worden gemanipuleerd om gewelddadige macht van anderen te ontnemen. Er zit zelfs een gezonde dosis mystiek bij en, o ja, een sekte van heksen trekt overal aan de touwtjes. Dankzij de diverse “Dune” film- en tv-aanpassingen die door de jaren heen zijn uitgebrachtkennen veel mensen de details van de eerste “Dune” -roman nu vrij goed.
Isaac Asimov werd als het ware rond dezelfde tijd geboren als Herbert, en ook hij schreef een verzameling uitgebreide sciencefictionverhalen die, net als Herberts ‘Dune’-romans, werden ooit als onverfilmbaar beschouwd in de vorm van zijn boekenreeks “Foundation”. (die begon in 1951). In zijn intro voor het vijfde deel van de sci-fi literaire anthologiecollectie “De Hugo-winnaars,” zelf gepubliceerd in 1986, prees Asimov zelfs ‘Dune’, beschreef het als een kind van zijn ‘Foundation’-romans en voerde aan dat Herbert zijn ideeën had verbeterd.
Isaac Asimov was van mening dat Frank Herbert zijn Foundation-ideeën met Dune verbeterde
Let wel, Isaac Asimov noemde “Dune” slechts terloops en gooide het op één hoop met de Childe Cycle, zoals geschreven door Gordon R. Dickson. De Childe-cyclus begon in 1959 met de publicatie van “Dorsai!” en omvatte uiteindelijk in totaal 11 delen. Het is niet zo bekend als ‘Foundation’ of ‘Dune’, maar het is vleiend dat Asimov het vergelijkbaar vond. Op dezelfde manier besprak hij de schijnbare invloed van zijn ‘Foundation’-boeken op de’ Star Wars’-franchise, een eigenschap waarbij Asimov zelf een kleine maar gedenkwaardige rol speelde bij het vormgeven ervan. Zoals hij het zei:
“Het is met vreugde dat ik besef dat de serie ‘Foundation’ op zijn beurt andere schrijvers heeft beïnvloed die op hun beurt mij hebben verbeterd en het veld hebben verrijkt met verhalen als die van ‘Dorsai!’ van Gordy en die van ‘Dune’ van Frank Herbert. Ik denk dat ik zelfs aanzienlijk heb bijgedragen aan het denken dat in de film ‘Star Wars’ en zijn vervolgfilms is verwerkt, waarin ook een Galactisch Imperium voorkomt dat wordt afgebeeld als vechtend om een kleine groep mensen te onderdrukken die proberen een nieuw en beter sterrenstelsel te bouwen.’
Veel van de sciencefiction-opera’s die we tot op de dag van vandaag kennen en waar we van houden, zijn nog steeds geworteld in verhalen, filosofieën en ideeën die hun oorsprong vonden in de jaren vijftig en zestig. Asimov was onfatsoenlijk over zijn bijdragen aan het genre, maar zijn onfatsoenlijkheid werd verdiend; geen enkele criticus zou durven beweren dat hij niet een van de meest invloedrijke figuren in de sciencefictionliteratuurgeschiedenis was.
Het is ook vermeldenswaard dat zowel Asimov als Herbert Hugo Awards wonnen, waarbij Herbert won voor ‘Dune’ en Asimov voor ‘The Gods Themselves’ en ‘Foundation’s Edge’. Dickson werd in 1960 genomineerd voor “Dorsai!” maar verloor van Robert A. Heinleins “Starship Troopers.”
