Wanneer het uitgestrekte buurland van India, de Golf, rustig is, geniet de Indiase economie van een onzichtbare subsidie. Als het spannend is, krijgt India een nieuwe factuur. Dat is de reden waarom de betrokkenheid van de Verenigde Staten en Iran via het kanaal van Oman belangrijk is voor Delhi, ook al is India niet in de zaal. De realistische hoop is niet verzoening. Het is iets zeldzamer in West-Azië: voorspelbaarheid.
Deze onderhandeling wordt gevormd door vier angsten en vier belangen. Elke partij probeert het ene risico te verkleinen zonder voor het andere te betalen.
Washington wil een Iran dat niet naar een bom kan sprinten. De regering-Trump geeft de voorkeur aan diplomatie, maar onderhandelt terwijl escalatie nog steeds op tafel ligt. President Trump laat de gesprekken doorgaan, terwijl hij maximale druk uitoefent en de regionale positie versterkt door een carrier strike group in te zetten. Dit is dwangonderhandelingen: praat serieus, of bereid je voor op druk die niet financieel zal blijven.
Teheran wil dat de sancties worden verlicht en dat de politieke waardigheid van het recht op verrijking wordt erkend. Het is bereid te onderhandelen over plafonds, sequencing en monitoring. Maar het heeft een grens getrokken rond het raketvermogen. Voor Iran zijn raketten geen extraatje. Ze zorgen voor afschrikking in een regio waar vijandige bedoelingen worden verondersteld. Teheran waarschuwt dat elke Amerikaanse aanval zou leiden tot represailles op het hele terrein, ook tegen Amerikaanse bases in de Golf en Israël. Op die manier wordt de afschrikking gewaardeerd en wordt escalatie omgezet in een regionale wet.
Israël concentreert zich op één idee: waarschuwingstijd. Een nucleaire overeenkomst die de verrijking terugdringt en de leveringssystemen en regionale netwerken intact laat, lijkt in Tel Aviv minder op een schikking en meer op een uitstel. Een nauwe nucleaire deal verkleint het ene gevaar terwijl het andere in leven blijft. Israël dringt er daarom op aan dat raketten en het proxy-ecosysteem in beeld worden gebracht, of dat dwang krachtig genoeg is om de capaciteit van Iran terug te dringen.
De Golfstaten bevinden zich het dichtst bij de explosieradius. Ze willen de-escalatie die havens, pijpleidingen, steden en het vertrouwen van investeerders beschermt, zonder dwangmiddelen te belonen. Ze neigen naar diplomatie omdat ze eerst betalen voor escalatie, maar ze geven de voorkeur aan beperkingen die bijten. Ze willen dat de crisis bezworen wordt, en niet dat Iran macht krijgt.
Alles bij elkaar genomen betreft de overlap vooral de uraniumverrijking. Het verdunt snel op raketten en proxy’s. Dat is de reden waarom de Oman-zender wijst op een magere deal: geen groots koopje, geen Armageddon. Die dunheid is geen zwakte; het is het enige koopje dat beschikbaar is. Het alternatief is een scherpere crisis. Zoals president Trump waarschuwde: “Anders zal het zeer traumatisch zijn.”
Verrijking is waar vooruitgang het meest realistisch is, omdat deze meetbaar is. Cap-niveaus, verklein voorraden, neutraliseer het meest gevoelige materiaal, herstel strakke monitoring en volg gedeeltelijke verlichting. Als Washington beperkte verrijking kan tolereren, en Teheran lage plafonds, kleine hoeveelheden en strak toezicht van de IAEA, is een akkoord mogelijk.
Zelfs in het nucleaire dossier is het scharnier niet alleen de verrijking. Het is verificatie. Het IAEA heeft grote aangegeven voorraden en een probleem met de continuïteit van kennis beschreven. Die combinatie, schaal plus onzekerheid, maakt van elke belofte een geloofwaardigheidsprobleem. Verrijkt uranium dat u kunt meten, kan worden afgedekt, vermengd of verzonden. De hoeveelheden waar je geen rekening mee kunt houden, zijn een crisis. Door gaten in de verificatie wordt elk plafond een gissing, en gissingen overleven crises niet. Vraag de deal om elke klacht over te nemen, en deze stort in. Hier gaat het om de keuze tussen een werkbaar compromis en een mooie mislukking.
Raketten zijn de plek waar de dunne deal de realiteit raakt, en waar de overlap verdwijnt. De Verenigde Staten hebben soms aangegeven dat zij de voorkeur zouden geven aan raketten en proxy’s in het frame. Iran weigert. Israël wil de waarschuwingstijd verkorten en staat erop dat raketten en proxy’s binnen bereik zijn. De Golf wil beperkingen omdat het elke dag kwetsbaar is. Dit is waar diplomatie op doctrine stuit.
Het raketvermogen is moeilijker te verifiëren dan centrifuges, omdat het kan worden verspreid en voor tweeërlei gebruik kan worden gebruikt. Bovendien maken raketten deel uit van de afschrikkingslogica en niet van een onderhandelbaar technisch programma. In het beste geval krijgt u informele risicobeperkende maatregelen: meldpunten, meldingsnormen of stilzwijgende terughoudendheid.
Een raketinspectieregime dat sterk genoeg is om Washington en Israël tevreden te stellen zou op strategische naaktheid in Teheran lijken. U kunt onderhandelen over centrifugenummers. Je kunt niet onderhandelen over het gevoel van kwetsbaarheid van een land.
Er zit nog een waarheid ongemakkelijk onder de retoriek. In het westerse verhaal wordt de steun voor het Iraanse volk luidkeels geuit. Bij echte onderhandelingen verdwijnt het snel. Wanneer nucleaire risico’s, raketten en verlichting van de sancties op tafel liggen, wordt het Iraanse volk een secundaire prioriteit in de onderhandelingen over harde macht. Washington mag dan nog steeds spreken van demonstranten en repressie, maar de onderhandelingsprioriteit wordt beheersing en verificatie. Retoriek op het gebied van de mensenrechten klinkt in de oren van Teheran vaak als druk op een regimeverandering met een andere naam. Israël geeft prioriteit aan het verminderen van de dreiging. Golfstaten geven prioriteit aan stabiliteit.
Dit is geen cynisme. Het is de logica van crisisdiplomatie. Hoe groter de veiligheidsinzet, hoe kleiner de ruimte voor morele duidelijkheid.
De interesse van India is duidelijk. Voorkom paniek in de Golf. We mogen een deal niet romantiseren, noch moeten we ons ertegen verzetten. Een dunne, verifieerbare nucleaire stabilisatie is, ook al laat deze de raketten onaangeroerd, nog steeds waardevol. Het verkleint de kans op een regionale angst die de energieprijzen doet stijgen, de scheepvaart ontwricht en de Indiase diaspora aan de andere kant van de Golf ontregelt. De keerzijde van conflicten daar weegt ruimschoots op tegen alle plausibele voordelen.
De gesprekken kunnen voor discretie en gemak naar Genève worden verplaatst, maar de zender uit Oman blijft bestaan. Genève is aardrijkskunde, Oman is het kanaal.
De Oman-zender zal echter geen vertrouwen wekken. Het levert misschien iets nuttigs op: minder verrassingen. Een verifieerbare nucleaire stabilisatie koopt tijd en verlaagt de temperatuur. Op het gebied van raketten en proxy’s is de ruimte voor overeenstemming klein. Sommige bedreigingen kunnen niet worden weggenomen, maar alleen worden beheerd. Daarom is het nucleaire dossier van belang.
Voor India zal het oordeel niet uit een communiqué komen, maar uit de premie voor de scheepvaartverzekering, de olieprijs en de stille veiligheid van de diaspora.
(De schrijver was een permanente vertegenwoordiger van India bij de VN en is nu decaan van de Kautilya School of Public Policy)
Disclaimer: dit zijn de persoonlijke meningen van de auteur
