BESTAND – Bouwvakkers lopen naar een datacentergebouw in aanbouw in Sedenak Tech Park in de staat Johor, Maleisië, 27 september 2024.
Vincent Thian/AP/AP
onderschrift verbergen
onderschrift wisselen
Vincent Thian/AP/AP
BANGKOK, Thailand – Kernenergie krijgt een tweede blik in Zuidoost-Azië nu landen zich voorbereiden op het voldoen aan de stijgende vraag naar energie terwijl ze strijden om op kunstmatige intelligentie gerichte datacenters.
Verschillende Zuidoost-Aziatische landen herleven hun stilgelegde nucleaire plannen en stellen ambitieuze doelen. Bijna de helft van de regio zou, als ze die doelen nastreven, in de jaren dertig over kernenergie kunnen beschikken. Zelfs landen zonder lopende plannen hebben hun interesse getoond.
Zuidoost-Azië heeft nog nooit ook maar één watt kernenergie geproduceerd, ondanks de lang gekoesterde atomaire ambities. Maar dat kan snel veranderen naarmate de druk toeneemt om de uitstoot die bijdraagt aan de klimaatverandering te verminderen en tegelijkertijd aan de groeiende energiebehoefte te voldoen.
De oorlog tegen Iran onderstreept de kwetsbaarheid van de Aziatische energievoorziening, waardoor het gevoel van urgentie toeneemt bij het vinden van alternatieven voor olie en gas in Zuidoost-Azië, zeggen analisten.
De stijging van de prijzen voor ruwe olie, veroorzaakt door het escalerende conflict, heeft de motivatie voor landen vergroot om hun nucleaire inspanningen te versnellen, zegt Alvie Asuncion-Astronomo van het Philippine Nuclear Research Institute.
Vietnam en Rusland hebben deze week een overeenkomst over kernenergie bereikt, omdat de zorgen over de energieveiligheid in de regio steeds groter werden. In Zuid-Azië haast Bangladesh zich om zijn nieuwe kerncentrale van stroom te voorzien, eveneens gesteund door Rusland, om de energietekorten van het land aan te pakken.
Volgens het International Energy Agency (IEA) zal Zuidoost-Azië in 2035 een kwart van de groei van de mondiale energievraag voor zijn rekening nemen. Dat komt deels door de ruim 2.000 datacenters in Indonesië, Maleisië, Singapore, Thailand, Vietnam en de Filipijnen, aldus denktank Ember.
Er zitten nog veel meer datacenters in de pijplijn.
Dat is het duidelijkst zichtbaar in Maleisië, dat ernaar streeft het AI-computercentrum van Zuidoost-Azië te zijn en investeringen en belangstelling heeft getrokken van technologiegiganten als Microsoft, Google en Nvidia.
De heropleving van de nucleaire belangstelling van Zuidoost-Azië weerspiegelt een mondiale trend.
Bijna veertig landen – waaronder de Verenigde Staten, Japan, Zuid-Korea en China – hebben zich aangesloten bij een mondiale poging om de geïnstalleerde kernenergiecapaciteit tegen 2050 te verdrievoudigen. Zuidoost-Azië zal volgens de door de industrie gesteunde World Nuclear Association tegen het midden van de eeuw verantwoordelijk zijn voor bijna een vierde van de 157 gigawatt die verwacht wordt van ‘nieuwkomer-kernenergielanden’.
“Er is een serieuzer, nieuw en groeiend momentum voor de ontwikkeling van kernenergie in Zuidoost-Azië”, zegt King Lee van de vereniging.
Zuidoost-Azië herziet kernenergie
Vijf van de elf leden van de Associatie van Zuidoost-Aziatische Naties – Indonesië, Maleisië, Thailand, Vietnam en de Filippijnen – jagen op kernenergie.
Vietnam bouwt twee kerncentrales, gesteund door het Russische staatsbedrijf Rosatom. Dit zijn “nationaal belangrijke, strategische projecten”, aldus premier Pham Minh Chinh. De herziene atoomenergiewet van Vietnam is in januari van kracht geworden.
Indonesië heeft vorig jaar kernenergie toegevoegd aan zijn nieuwe energieplan, met als doel om tegen 2034 twee kleine modulaire reactoren te bouwen. Ambtenaren daar zeggen dat Canada en Rusland formele samenwerkingsvoorstellen hebben gedaan en dat andere binnenkort zullen volgen.
Thailand heeft zich vorig jaar tot doel gesteld om tegen 2037 600 megawatt aan nucleaire opwekkingscapaciteit toe te voegen. Kernenergie is een “veelbelovende oplossing” voor het leveren van voldoende betaalbare, schone elektriciteit om aan de stijgende vraag te voldoen, vertelden functionarissen van de Thaise Electricity Generating Authority op een conferentie in Bangkok.
Geen enkel Zuidoost-Aziatisch land houdt zich meer bezig met atoomenergie dan de Filipijnen, die in de jaren zeventig een kerncentrale bouwden die deze nooit heeft aangezet.
Een vorig jaar gelanceerde nieuwe regelgevende instantie voor atoomenergie zal volgens Filippijnse functionarissen “de integratie van kernenergie inluiden”. Het land stelde een doel voor 2032 en keurde in februari een routekaart voor potentiële investeerders goed.
“We verwachten niet dat kernenergie in het begin goedkoop zal zijn”, zegt Asuncion-Astronomo. Maar op de lange termijn zal het volgens haar de energiebetrouwbaarheid, de veiligheid, de onafhankelijkheid en uiteindelijk de kosten van de Filipijnen verbeteren.
“Het aanhoudende conflict in het Midden-Oosten laat duidelijk zien hoe volatiel de kosten van fossiele brandstoffen zijn en hoe instabiel het aanbod is”, zei ze. “Nucleair is een alternatieve oplossing die ons meer zelfredzaamheid kan geven op het gebied van energie.”
Zuidoost-Aziatische landen zonder vaste plannen tonen ook interesse.
De nieuwste nationale strategie van Cambodja gaf blijk van openheid voor kernenergie en Singapore schetste vorig jaar plannen om zijn eigen atomaire potentieel te bestuderen.
Zelfs het kleine olie- en gassultanaat Brunei zei tegen het Internationaal Atoomagentschap (IAEA) dat het ‘kernenergie zorgvuldig onderzoekt’.
BESTAND – Demonstranten houden een bord vast tijdens een bijeenkomst tegen de herstart van reactor nr. 6 van de kerncentrale Kashiwazaki-Kariwa, voor het hoofdkantoor van Tokyo Electric Power Company Holdings (TEPCO) in Tokio, 19 januari 2026.
Eugene Hoshiko/AP/AP
onderschrift verbergen
onderschrift wisselen
Eugene Hoshiko/AP/AP
Datacentra blazen de nucleaire plannen van Maleisië nieuw leven in
De op AI gerichte datacenters die bijdragen aan de groeiende vraag naar energie in Zuidoost-Azië bestaan uit grote, raamloze gebouwen gevuld met rijen computers.
Een standaard AI-datacenter verbruikt evenveel elektriciteit als 100.000 huishoudens, zegt het IEA.
Maleisië heeft meer dan 500 operationele datacenters. Er zijn er nog zo’n 300 in aanbouw en volgens Ember staan er ongeveer 1.140 gepland.
Maleisië heeft vorig jaar zijn nucleaire programma nieuw leven ingeblazen en een doel gesteld voor 2031 om atoomenergie online te brengen.
“Er breiden zich veel meer industrieën uit in Maleisië”, zegt Zayana Zaikariah van het in Kuala Lumpur gevestigde Institute of Strategic & International Studies, waarin de groeiende belangstelling voor datacenters, halfgeleiders en mijnbouw wordt vermeld. “Alles kost energie.”
De VS helpen.
Minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio tekende vorig jaar een overeenkomst met Maleisië. Hij noemde het “een signaal aan de wereld dat civiele nucleaire samenwerking mogelijk is.” President Donald Trump ziet kernenergie ook als een manier om aan de eisen van datacenters te voldoen. In 2025 beval hij de verviervoudiging van de Amerikaanse kernenergie binnen de komende 25 jaar.
“Er is meer stimulans om door te zetten vergeleken met eerdere flirten met kernenergie”, zegt Amalina Anuar van het ISEAS-Yusof Institute, een in Singapore gevestigde denktank. Het feit dat de olie- en gasvoorraden van Maleisië eindig zijn, stimuleert de zoektocht naar nieuwe energiebronnen.
Fossiele brandstoffen genereren 81% van de elektriciteit in Maleisië, ontdekte Ember, terwijl zonne- en windenergie slechts 2% leveren.
“De decarbonisatie van Maleisië is zowel urgent als cruciaal omdat er wordt geanticipeerd op de stijgende vraag van AI en datacenters”, zegt Dinita Setyawati van Ember. “Maar de nucleaire optie moet voorzichtig worden benaderd.”
De risico’s voor kernenergie blijven bestaan
Volgens de World Nuclear Association zal de mondiale nucleaire capaciteit tegen 2050 meer dan verdrievoudigen – tot ongeveer 1.446 gigawatt – als de bestaande reactoren blijven functioneren en regeringen hun gestelde doelen halen.
Volgens het Power Reactor Information System van het IAEA genereren ruim 400 kernreactoren, in ongeveer 30 landen, ongeveer 380 gigawatt aan energie. Dit is goed voor tussen de 4,5% en 10% van de energie in de wereld, schatten het IEA en de nucleaire vereniging.
Er blijven zorgen bestaan over de nucleaire veiligheid, het afval en de bevoorrading. Het publieke verzet laaide op na de catastrofale kernsmeltingen van Tsjernobyl in 1986 en Fukushima in 2011. Maar zelfs Japan, dat na die ramp al zijn centrales stillegde, herstart zijn kerncentrales.
Bridget Woodman van de onderzoeksgroep Zero Carbon Analytics zei dat naarmate de wereld verder afdwaalt van haar klimaatdoelstellingen, kernenergie er bedrieglijk aantrekkelijker uit kan zien dan andere, minder risicovolle alternatieven, zoals hernieuwbare energie.
Zuidoost-Aziatische landen die ‘overwegen om een nucleaire industrie helemaal opnieuw op te starten’ moeten rekening houden met ‘de mogelijkheid van ongelukken’, zei ze.
