De Verenigde Staten hebben de Transitional Presidential Council van Haïti gewaarschuwd en geschreven dat zij actie zullen overwegen als het tijdelijke bestuursorgaan de veiligheid van het Caribische land in gevaar brengt.
In een streng geformuleerde post op sociale media hield de Amerikaanse ambassade in Haïti donderdag vol dat haar doel het “vestigen van basisveiligheid en stabiliteit” was.
Aanbevolen verhalen
lijst van 3 artikeleneinde van de lijst
“De VS zouden elke poging om de samenstelling van de regering te veranderen door de niet-gekozen Transitional Presidential Council in dit late stadium van haar ambtstermijn (die op 7 februari afloopt) beschouwen als een poging om dat doel te ondermijnen”, aldus vice-minister van Buitenlandse Zaken Christopher Landau. schreef.
Hij voegde eraan toe dat de VS zouden reageren als dergelijke wijzigingen in de raad zouden plaatsvinden. Zijn verklaring slaagde er echter niet in de precieze omstandigheden te identificeren die aanleiding gaven tot de waarschuwing.
“De VS beschouwen iedereen die een dergelijke ontwrichtende stap ten gunste van de bendes steunt als handelend in strijd met de belangen van de Verenigde Staten, de regio en het Haïtiaanse volk en zullen dienovereenkomstig handelen”, zei Landau.
Haïti kampt nog steeds met de verwoestingen van wijdverbreid bendegeweld, instabiliteit en corruptie binnen de regering.
Maar de Amerikaanse dreiging zal waarschijnlijk de hele regio doen huiveren, vooral in de nasleep van de aanval van 3 januari op Venezuela.
De regering van president Donald Trump heeft herhaaldelijk het idee naar voren gebracht dat het hele westelijk halfrond onder haar invloedssfeer valt, als onderdeel van een beleid dat zij de ‘Donroe-doctrine’ noemde, een variant op de 19e-eeuwse Monroe-doctrine.
Trump heeft naar dit uitgangspunt verwezen om het gebruik van Amerikaans militair geweld te rechtvaardigen om de Venezolaanse president Nicolas Maduro te ontvoeren, en om te beweren dat de VS Groenland moeten controleren.
Een politieke crisis
Haïti ligt ongeveer 11.000 kilometer ten zuidoosten van de VS en kampt al lange tijd met instabiliteit. Het wordt beschouwd als het armste land op het westelijk halfrond, omdat het nog steeds lijdt onder de erfenis van buitenlandse interventie, dictatuur en natuurrampen.
Maar in 2021 kreeg het land te maken met een nieuwe crisis toen president Jovenel Moise werd vermoord in zijn huis in de hoofdstad Port-au-Prince.
Sindsdien zijn er geen federale verkiezingen meer gehouden, wat heeft geleid tot een vertrouwenscrisis in de regering. De laatste federaal gekozen functionarissen zagen hun ambtstermijn in 2023 aflopen.
Experts zeggen dat het gebrek aan leiderschap ervoor heeft gezorgd dat de bendes van Haïti kunnen floreren, en dat ze sinds de moord op Moise de controle hebben overgenomen over grote delen van het grondgebied, waaronder tot wel 90 procent van de hoofdstad.
Het resulterende geweld heeft meer dan 1,4 miljoen Haïtianen uit hun huizen verdreven. Miljoenen anderen lijden onder voedselonzekerheid, omdat de doorgangen vaak worden beperkt door door bendes geleide wegversperringen.
Deze week bleek uit een rapport van de Verenigde Naties dat tussen januari en november vorig jaar naar schatting 8.100 mensen omkwamen bij het geweld. Dat markeert een escalatie vanaf 2024, toen het jaartotaal 5.600 bedroeg.
Maar er zijn pogingen ondernomen om de stabiliteit van het land te herstellen. De Transitional Presidential Council is ontworpen als een tijdelijke bestuursstructuur om het kader te bepalen voor nieuwe federale verkiezingen. Het werd opgericht in 2024 en heeft negen leden die rouleren als voorzitter.
Al snel kreeg de raad echter te maken met kritiek vanwege zijn lidmaatschap – grotendeels gekozen uit de zaken- en politieke elite van het land – en de beschuldigingen van corruptie deden de ronde. Ook onder de leden is een onderlinge strijd uitgebroken.
Ook de VS hebben de spanningen in de raad vergroot. In november is het aangekondigde visumbeperkingen tegen een niet bij naam genoemde overheidsfunctionaris, later in de media geïdentificeerd als een van de leden van de raad, econoom Fritz Alphonse Jean.
Hoewel het de bedoeling was dat de raad vanaf november gefaseerde verkiezingen zou houden, voldeed zij niet aan die norm en is de eerste stemming uitgesteld tot augustus.
Intussen loopt het mandaat van de raad op 7 februari af en blijft de toekomst van het panel onduidelijk.
De VN roept op tot actie
In het rapport van deze week over Haïti koppelt VN-secretaris-generaal Antonio Guterres de aanhoudende humanitaire crisis in Haïti aan het vacuüm in de regering.
“Het geweld is geografisch geïntensiveerd en uitgebreid, waardoor de voedselonzekerheid en instabiliteit zijn verergerd, omdat overgangsregelingen voor het bestuur bijna aflopen en achterstallige verkiezingen urgent blijven”, aldus Guterres.
Een andere VN-vertegenwoordiger – Carlos Ruiz-Massieu, die leiding geeft aan het VN-geïntegreerde bureau in Haïti (BINUH) – benadrukte ook de onmiddellijke behoefte aan transparante democratische processen en verenigd bestuur.
“Laten we duidelijk zijn: het land heeft geen tijd meer te verspillen aan langdurige interne strijd”, zei hij.
Toch voegde Ruiz-Massieu er woensdag in een toespraak voor de VN-Veiligheidsraad aan toe dat er “bemoedigende” signalen waren in de aanloop naar de geplande verkiezingen van dit jaar. Hij juichte de inspanningen toe om de kiezersregistratie te vergroten, ook in de diaspora van Haïti, en om de politieke participatie van vrouwen aan te moedigen.
Maar Ruiz-Massieu onderstreepte dat veiligheidsproblemen, waaronder bendegeweld, het democratische proces zouden kunnen belemmeren, en dat er nog meer werk moest worden verzet voordat er verkiezingen konden worden gehouden.
“Het bereiken van dit doel vereist duurzame coördinatie tussen relevante instellingen, een voorspelbare financiering van het verkiezingsproces en veiligheidsomstandigheden die alle kiezers en kandidaten in staat stellen zonder angst deel te nemen”, zei hij.
De VN gaven ook aan dat ze later dit jaar hun multinationale veiligheidsondersteuningsmissie in Haïti met meer troepen zouden versterken.
