Als kind dat opgroeide bij zijn grootmoeder in Haïti, ontwikkelde kunstenaar Wyclef Jean al vroeg waardering voor het idee dat elke waardevolle bezigheid een combinatie van keuzevrijheid en voorbereiding vereist. Op de dag dat ik hem sprak, herinnerde Jean zich een keer dat een zendeling zijn dorp bezocht. “Toen ik vijf jaar oud was, stopte er een auto en stapte er een man uit. Dit was alsof ik voor het eerst ooit een blanke zag. Ik keek naar mijn oma en zei: ‘Weet je wie dit is?’ En mijn oma zei: ‘Dit is Jezus Christus.’”
Later kwam Jean erachter dat deze man een missionaris was, die rijst en bonen naar zijn dorp bracht. “Als hij weggaat, kijk ik naar mijn oma en denk ik: ‘Yo, hoe komt het dat Jezus ons het zaad niet heeft nagelaten?'”
Zelfs op die jonge leeftijd wist Jean dat het bezoek misschien een maaltijd voor één dag betekende, maar zonder de zaden om een landbouwpraktijk op te bouwen, zou er voor hem en zijn gemeenschap weinig kunnen veranderen. Sindsdien zoekt Jean naar mogelijkheden om de zaden, en niet alleen de rijst en bonen, achter te laten als een manier om creativiteit te cultiveren.
Hoewel hij vooral bekend is als oprichter van de iconische hiphopgroep The Fugees, heeft Jean een uitgebreid cv: hij produceerde muziek voor Shakira, Whitney Houston en Santana; componeerde muziek voor films als Rwanda-hotels; won meerdere Grammy’s; runde en verloor een overboekingsbedrijf; lanceerde een muziekuitgeverij in Afrika; en maakte zelfs een run voor het presidentschap van Haïti. Jean is grenzeloos nieuwsgierig en zijn carrière is een mengelmoes van drukte en ingevingen. Hij is niet bang om te benoemen wat hij niet weet, of om te morrelen in het proces om het uit te zoeken.
Hier deelt hij hoe hij zijn relatie met muziek vormgeeft, wanneer hij zich het meest geïnspireerd voelt, en de waarde van nerding.
Als ik aan het creëren ben, creëer ik in twee ruimtes. Soms vind ik het super luid. Ik hou ervan als mensen in en uit lopen terwijl ik aan het vibreren ben. De schepping is als de hartslag van de mens. Mensen horen geen muziek. Ze voelen gewoon muziek. Dat is dus één onderdeel. Het andere deel van mij: als ik moet nerden, wil ik volledige stilte. Mijn innerlijke ik, mijn ingenieur, vraagt: “Hoe kunnen we Shakira oppakken? Weet je, wat missen we?” Om dat te doen, moet het een soort volledige stilte zijn. Het zijn twee delen van de waanzin, weet je?
Ik word wakker en ben een koffiehoofd. Ik moet mijn Bustelo hebben. Als het echt warm is, zou ik gaan wandelen; als het wat koud is, ga ik naar beneden. Ik hou van de loopband. Ik heb de koptelefoon gewoon anderhalf uur op mijn oren gezet en letterlijk gewoon gelopen. Ik doe heel lichte gewichten, gewoon om mijn gymnastiekvaardigheden op peil te houden. Dan neem ik ongeveer 10 of 15 minuten de tijd om op het internet te surfen op wereldnieuws. Tweehonderd dagen per jaar ben ik op reis en ga ik naar alle delen van de wereld. en ik wil altijd de pols weten. Wat is de energie? Wat is de cultuur? Daarna ging ik naar mijn opnamestudio achterin. Ik neem op, schrijf, kijk naar films, weet je, en bouw mijn ecosysteem op.
Ik doe het allemaal tegelijk. Ik zou muziek kunnen maken, maar dan heb ik een idee voor een plek die ik over drie jaar wil openen. En ik denk: hoe wil ik dat die plek eruit ziet? Dus ik zou de muziek kunnen doen, en dan stop ik. En dan begin ik een beetje te schrijven, zet het op Chat GPT, en ga dan terug naar de muziek en blijf boem, boem, boem. Dus dat lijkt een beetje op hoe mijn dagen er meestal uitzien. Ik leef in een ruimte van creativiteit, dag en nacht.
Mijn beste input voor output is wanneer ik reis. Ik ben een lokaal hoofd. Mijn grootste inbreng is de mens; en niet de mens door welke vorm van technologie dan ook – de menselijke maat. Vorige week was ik in Brazilië. Het eerste wat we doen, is naar de plaatselijke plek gaan, en daar doen ze capoeira. Dan gaan we naar een andere plek, weet je, er zijn vier of vijf verschillende lokale likeuren, en ik moet het proeven. Wij gingen winkelen. Ik ging naar de plek waar Michael Jackson deed: “Ze geven niet echt om ons.” Nu had ik dat online kunnen bekijken, maar fysiek daar zijn gaat iets met mijn hersenen doen. Ik noem het een soort culturele valuta, maar het is het idee van de mens. Mijn hele connectie, mijn juju en mijn magie is de menselijke connectie.
Ik kon me niet voorstellen dat iemand niet naar muziek luisterde. Iedereen die mij vertelt dat hij niet naar muziek luistert, moet ik aanraken om te zien of hij een hart heeft.
Ik zeg altijd tegen mensen: “Man, vertel me wat je wilt over Amerika, het is de mooiste plek ter wereld.” Dit is de enige plaats die ik ken waar Wyclef uit een hut zou kunnen komen. Snoop Dogg kan komen waar hij vandaan komt; 50 Cent zou in Queens negen keer kunnen worden neergeschoten. Shakira zou uit Colombia kunnen komen, en voor je het weet, kunnen wij op de voorgrond verschijnen. En op de voorgrond krijgen we deze hulpmiddelen, en zodra we de hulpmiddelen hebben, worden we onoverwinnelijk. Dus of het nu om muziekinstrumenten, economische vrijheidsinstrumenten of cultuurvaluta gaat, deze instrumenten werken samen en wat ze ons helpen is dat ze ons letterlijk helpen een hele nieuwe generatie te inspireren en te verwezenlijken.
Je loopt vast omdat je die pauzetijd nodig hebt. Je zou kunnen schrijven, schrijven, schrijven, schrijven, schrijven, en dan kom je ineens in een staat van dwang terecht. Dus als ik geen zin meer heb, ontspan ik letterlijk gewoon. Ik stress niet, ik zeg niet: “Yo, wanneer komt de volgende bar? Wanneer is het volgende idee?” Ik heb het gevoel dat het het universum is dat zegt: “Rustig maar, kalm aan. Chill een beetje. Je moet opnieuw opstarten.” Het is moeilijk voor mensen om dat te begrijpen, en ik zeg je, we hebben allemaal een writer’s block. Vroeger werd ik er gek van. Dus als ik nu de blokkade heb, chill ik gewoon, rook een joint, ontspan, weet je, speel piano, neem de tijd.
