Het is 2026 en de pestkoppen hebben de school overgenomen, maar er wordt nog steeds recht gedaan op televisie. Om welke psychologische redenen ik ook niet kan uitleggen, het gaat meestal om moord. En zo beginnen we het nieuwe jaar in een vlaag van mysteries.
De naam van de internationaal bestverkochte mysteriemachine Harlan Coben is aan twee hiervan gekoppeld: één fictie, één niet. Coben zelf verschijnt als presentator op het scherm “Harlan Coben’s laatste wending,” een documentaire serie over waargebeurde misdaden, die woensdag begon op CBS (deze wordt ook gestreamd op Paramount+). Net als zijn tientallen romans – de laatste a samenwerking met Reese Witherspoon – het brengt een, wacht erop, laatste wending met zich mee, hoewel hij als schrijver nooit zulke weinig glamoureuze personages zou creëren. De eerste aflevering, “Billy & Billie Jean”, beschrijft een dubbele moord uit 2012 in Mountain City, Tennessee, ongebruikelijk gemaakt door een reeks onvoorspelbare misleidingen en manipulaties; Ik zal niet in details treden, maar het is raar.
Mensen eten deze shows net als snoep, en hoewel snoep je tanden kan laten rotten en kilo’s kan aankomen, kan het ook een schok van schuldig genot veroorzaken en een suikerverslaving voeden. Voor zover ik weet, omdat ik geen kenner van het genre ben maar er wel enige ervaring mee heb, is “Final Twist” vrijwel iets in zijn soort, niet wezenlijk anders dan “Dateline” of “48 Hours”, en met die woorden weet je misschien al of je het leuk zult vinden. Voor mij zijn het beste aan zulke shows de (eerlijke) rechercheurs en (bekwame) advocaten die graag praten over een oude, succesvol afgeronde zaak, en hoe weinig daarvan lijkt op wat misdaadfictie je te bieden heeft.
James Nesbitt en Minnie Driver in Netflix’s ‘Harlan Coben’s Run Away’.
(Ben Blackall/Netflix)
‘Harlan Coben is weggelopen,” nu gestreamd vanaf Netflix, dat een vijfjarige deal van miljoenen dollars heeft om Coben-romans aan te passen – deze uit 2019 – betreft een vader die op zoek is naar zijn dochter (zoals “Genomen,” hoor ik je zeggen). Net als in de eerdere Netflix-producties ‘Harlan Coben’s Missing You’, ‘Harlan Coben’s Stay Close’ en ‘Harlan Coben’s Fool Me Once’ is de locatie verplaatst van de Verenigde Staten naar het noorden van Engeland, wat de paradoxale kwaliteit heeft dat het realistischer lijkt, alleen al omdat het minder bekend is. (De Netflix-deal heeft ook Coben-series opgeleverd in Spanje, Polen en Frankrijk, die ook in eigen land kunnen worden bekeken.)
Drie smaken rechercheurs komen hier samen: de burgerdetective, de privédetective en de politiedetective. De eerste is Simon Greene (James Nesbitt, die ook als een ander personage speelde in “Stay Close” uit 2021), wiens dochter Paige (Ellie de Lange) naar de universiteit ging en verslaafd raakte aan heroïne; Wanneer de persoon van wie hij denkt dat het haar dealer/vriend is, slordig dood eindigt, wordt Simon, die eerder op video werd betrapt terwijl hij hem in elkaar sloeg, een hoofdverdachte. (Zijn opvliegende karakter doet hem geen goed.) Als welgestelde werker in de financiële wereld is hij bereid veel geld te verspreiden en een aantal onbetrouwbare connecties te maken om haar te vinden.
De tweede is privédetective Elena Ravenscroft (Ruth Jones), die aan een andere zaak van vermist kind werkt voor een andere vader. (Annette Badland, de medische onderzoeker van ‘Midsomer Murders’, speelt haar technisch genie Lou.) En ten derde zijn de rechercheurs Isaac Fagbenle (Alfred Enoch) en Ruby Todd (Amy Gledhill) van Mutt en Jeff, die die moord onderzoeken en een reeks moorden zonder duidelijk verband, waarvan we sommige zullen zien gepleegd door de knappe jonge psychopaat Dee Dee (Maeve Courtier-Lilley) en Ash (Jon Pointing), en niet alleen voor weinig geld. spanning. Al deze draden zijn uiteraard gebonden voor een enkele knoop.
Ook in de mix zijn vrouw Ingrid (Minnie Driver), een dokter die een deel van de serie in een medisch geïnduceerde coma zal doorbrengen; hun andere kinderen, Sam (Adrian Greensmith), ook weg op school, en jongste dochter Anya (Ellie Henry); en James’ schoonzus en zakenpartner Yvonne (Ingrid Oliver). Lucian Msamati speelt Cornelius, een soort beschermengel voor Paige, zijn vroegere buurman.
Nesbitt, oververhit, paranoïde, jaloers – het kan voor de kijker net zo vermoeiend worden als voor de mensen om hem heen – zal veel dingen verkeerd doen voordat iemand hem gelijk geeft. Dit is natuurlijk een vast onderdeel van mysteries, anders zouden ze binnen vijf minuten allemaal voorbij zijn, maar er is hier sprake van een bijzonder hoog niveau van vergissingen en misleiding. Het Grote Idee dat eraan ten grondslag ligt is nieuw genoeg, maar ook al heeft het precedenten uit de echte wereld, het overschrijdt de grens tussen slim en maf. (Er is een sekte.) De oplossing die onderweg misschien in je opkomt, zal je zijn ontglipt tegen de tijd dat de show, met meer wendingen dan een complete set Chubby Checker LP’s, eraan toekomt om deze te bevestigen. Het einde zal je natuurlijk verrassen; Dat is zeker het geval Simon.
Er zijn veel goede uitvoeringen, maar ik was vooral dol op Jones (co-creator en co-ster, samen met James Corden, van het geliefde “Gavin & Stacey”), wiens no-nonsense sjamaan een eigen show kon ondersteunen, en Gledhill, als het enige personage dat enige vorm van vrolijkheid mocht tonen – een noodzakelijk rijsmiddel gedurende acht duistere afleveringen.
Jon Bernthal als detective. Jack Harper en Tessa Thompson als Anna in Netflix’s ‘His & Hers’.
(Netflix)
Integendeel, “Van hem en van haar,” Donderdag gaat de roman van de Britse auteur Alice Feeney, die donderdag ook op Netflix in première gaat, transatlantisch getransplanteerd naar een klein stadje op een rit van Atlanta (Feeney, die sinds 2018 acht romans heeft geschreven, lijkt op weg om een nieuwe Coben te worden, die haar flapt.) Vergeleken met het naturalistische ‘Run Away’, rustig weergegeven afgezien van Simons zweterige uitbarstingen, is het iets van een potboiler met een hoog volume, inclusief een een vleugje (ingetogen afgebeelde) seks, meestal van de hete en betekenisloze variant.
Jon Bernthal speelt Det. Jack Harper, die weer in zijn geboorteplaats werkt nadat hij ergens anders is uitgevallen, leeft als de verantwoordelijke volwassene met een schattig klein nichtje en haar depressieve, alcoholische moeder, Zoe (Marin Ireland). (‘Wodka is goedkoper dan Ambien,’ zegt Zoe.) Hij heeft een schoonmoeder, Alice (Crystal Fox), die misschien haar geheugen aan het verliezen is en bij wie hij behulpzaam op bezoek komt, en een slimme nieuwe partner, Priya (Sunita Mani), die hij ‘Boston’ noemt, zoals personages in fictie mensen vaak een bijnaam geven op basis van waar ze vandaan komen.
Tessa Thompson speelt Anna Andrews, een voormalige presentatrice uit Atlanta die na een jaar afwezigheid haar stoel wil terugwinnen, momenteel bezet door de blonde Lexy (rijmt op sexy) Jones (Rebecca Rittenhouse). (Anna, die zwart is, vraagt haar baas, die dat niet is: “Hoe maak je van die vrouw ineens het gezicht van het station… in Atlanta?”) Omdat ze zichzelf niet meer in haar oude baan kan praten, wordt ze uitgezonden als veldreporter om verslag uit te brengen over een moord in wat toevallig haar oude geboorteplaats is. Het is toevallig ook die van haar vervreemde echtgenoot, die toevallig Det. Harper, met wie ze toevallig een familietrauma deelt.
Toevallig kent ze het slachtoffer ook – net als Jack – de vrouw van een plaatselijke, oudere rijke man (Chris Bauer), een bekend personage in deze dingen. En de cameraman die ze meeneemt, Richard (Pablo Schreiber), is toevallig getrouwd met Lexy. (Zoveel toevalligheden.) Ze is een soort verslaggever die het verhaal voorop stelt en de mensen op de tweede plaats – je kent het type wel – maar Feeney, die jarenlang als producer en journalist bij de BBC heeft gewerkt, werkt in ieder geval niet vanuit een positie van onwetendheid.
De serie begint met regels uit de roman: “Elk verhaal heeft minstens twee kanten. De jouwe en de mijne. De onze en die van hen. Zijn en haar. Wat betekent dat er altijd iemand liegt.” Dit is niet waar: je kunt ongelijk hebben zonder te liegen, en de herinnering is kneedbaar. Maar hoe veel standpunten, onwaarheden en afleiding je ook krijgt in de films, en hoezeer de personages het er ook niet mee eens zijn, uiteindelijk is er meestal maar één kant: de ‘feiten’ die zich op het scherm hebben afgespeeld. Feeney’s boek bevat meerdere vertellers, maar relativiteit is geen idee dat de serie de moeite neemt om te ontwikkelen. (Het is niet “Rashomon.”) Toch liegen deze mensen – veel – wat hen niet beter van pas komt dan Pinocchio.
Naarmate er zich steeds meer moorden voordoen, die schijnbaar gericht zijn tegen Anna’s oude middelbareschoolkliek, lopen de emoties overal hoog op. Jack is zo luidruchtig, zo luid en snel afwijzend tegenover Priya’s goede ideeën, dat de uitdrukking ‘protesteert te veel’ in me opkomt. (Net als: ‘Sudderen, Jon Bernthal.’) Sommige aanwijzingen die onderweg worden geplant, kunnen de kijker naar de juiste oplossing leiden – ik ben niet een van hen – die vreemd genoeg lijkt op die van ‘Run Away’. Beide series eindigen ook rond een eettafel. Toevallig zit het overal.
Mark Gatiss als Gabriel Book in de Britse PBS-import “Bookish.”
(UKTV)
Het meeste is naar mijn smaak “Boekachtig,” een episodische Britse import die zondag begint op PBS. Gemaakt door en met in de hoofdrol Mark Gatiss, een veelgeroemde schrijver en acteur, met wortels in de Britse komedie, sci-fi en mysterie. Samen met Steven Moffat creëerde hij samen “Sherlock,” waarin hij Mycroft Holmes speelde, en is de auteur van negen ‘Doctor Who’-scenario’s. Het is een traditioneel soort Britse serie, een goedgekleed stuk uit de naoorlogse periode met een excentrieke detective in het midden. Gatiss speelt Gabriel Book, een antiquair met een ‘hobby’ in het oplossen van misdaden, die zich aansluit bij de gelederen van advies- en amateur-speurneuzen die de Britse misdaadfictie zo dierbaar zijn – Marple, Wimsey, Holmes, Paul Temple, Father Brown, et al.
Zachtaardig, vriendelijk en literair – er worden veel citaten in zijn dialogen verwerkt – hij heeft een kleine ploeg om zich heen verzameld: een vrouw genaamd Trottie (Polly Walker, die heeft bijgedragen aan het schrijven), die een behangwinkel runt naast zijn boekwinkel aan een geplaveide straat in Londen; een hond genaamd Hond; Nora (Buket Kömür), een meisje van de overkant van de straat die rondhangt en helpt; en een nieuwe assistent, Jack (Connor Finch), die vers uit de gevangenis komt zonder enig idee waarom hij daar is opgeroepen. (Hij blijkt al snel geschikt voor de baan, zowel binnen als buiten de winkel.) Book heeft ook een verfrissend vriendschappelijke relatie met Scotland Yard-inspecteur Bliss (Elliot Levey) en de autoriteit van een nooit getoonde ‘brief van Churchill’ die hem vrije toegang geeft tot plaatsen delict, tot duidelijk ongenoegen van de geüniformeerde sergeant. Morris (Blake Harrison). (Misschien zit er meer achter deze vijandschap.) De productie is naturalistisch, met stukjes expressionistische neo-noir erin verwerkt wanneer een misdaad wordt beschreven.
Net als de beste, waarmee ik mijn favoriete series bedoel, is het humoristisch en leuk, maar ook menselijk en verdrietig. Persoonlijke zaken tussen de opdrachtgevers ontwikkelen zich in de loop van de drie verhalen van het seizoen (elk gepresenteerd in twee afleveringen); een tweede serie is al besteld, hartelijk dank.
