Spoilers vooruit voor de boek- en filmversies van ‘Project Hail Mary’.
In “Project Hail Mary” brengen zowel Rocky (James Ortiz) als Ryland Grace (Ryan Gosling) unieke krachten mee van respectievelijk hun thuisplaneten Erid en de Aarde. Een van Rocky’s grootste troeven is xenoniet. De Eridian gebruikt in het hele verhaal het bijna universele bouwmateriaal. Het is het ruwe ingrediënt voor zijn schip, zijn tunnels en eigenlijk al het andere dat Rocky en Grace nodig hebben. Maar wat is het? Hoe legt auteur Andy Weir xenoniet uit in zijn roman?
De eerste keer dat we xenoniet in het verhaal zien, is in de enorme vorm van Rocky’s schip, de Blip-A. We krijgen het van dichtbij te zien wanneer Grace een cilinder van xenoniet ontvangt die naar het Weesgegroet wordt geschoten als een soort welkomstgeschenk bij het eerste contact. Hij voert enkele experimenten uit om te zien waar het van gemaakt is, en het verbijsterende antwoord dat hij krijgt is xenon.
Waarom is dat raar? Omdat xenon geen verzonnen buitenaards element is. Het is het echte element 54 of “Xe” (voor jullie allemaal die een periodiek systeem der elementen in handen kunnen krijgen). Het gekke is dat Xenon in het echte leven een edelgas is. Dat betekent dat het een ultrastabiel element is dat niet de neiging heeft om met iets anders te reageren. Het is duidelijk dat xenon in ‘Project Hail Mary’ meer is dan een gas. Het is geëxtrapoleerd naar een fictieve versie van het element dat wordt gemengd tot vaste verbindingen. Deze verbindingen zijn een mysterieus mengsel van xenon en andere ingrediënten, waardoor de Eridianen toegang hebben tot een hele reeks verschillende soorten op xenon gebaseerde materialen.
Hoe xenoniet wordt beschreven in het boek Project Hail Mary
Wanneer Grace in het boek ‘Project Hail Mary’ beseft dat het belangrijkste ingrediënt van Rocky’s merkwaardige constructiemateriaal een solide variant van xenon is, noemt hij het xenoniet. Om Grace’s innerlijke gedachten te citeren:
Ik heb geen xenoniet (zo noem ik deze vreemde buitenaardse verbinding, en niemand kan mij tegenhouden).
Het blijkt dat de variaties van xenonietverbindingen zeer divers en belachelijk sterk zijn. Ze kunnen worden gevormd tot zowel kleine dingen (denk aan een cilindrische container) als enorme dingen (zoals het schip van Rocky). Ze variëren ook in kleur en dekking, wat de blinde Eridianen niets kon schelen. Deze factoren worden belangrijk wanneer een eenzame Eridiaan tegen een eenzaam menselijk sterrenstelsel van Tau Ceti aan botst.
Wanneer Grace Rocky ontmoet, gebruikt deze een verscheidenheid aan xenonietverbindingen om de muur in het midden van de tunnel te bouwen die hun schepen met elkaar verbindt. Het doel van deze variaties is om erachter te komen welke het beste werkt voor de communicatie, en Grace is blij om te ontdekken dat één optie transparant is, net als glas. In dat deel van het boek krijgen we meer vermoedens van Grace over xenoniet:
Misschien is xenoniet als staal: veel verschillende recepten? (…) Beste gok: verschillende soorten xenoniet zijn optimaal voor verschillende situaties.
Xenonite is indrukwekkend, maar het is een tweesnijdend zwaard
Tegen het einde van het boek maakt Grace duidelijk dat er een grens is aan de menselijke kennis van xenoniet als hij zegt:
Xenoniet is een ingewikkelde keten van eiwitten en chemicaliën die ik niet hoop te begrijpen.
Dit komt op een punt waarop hij zich realiseert dat Taumoeba, de microscopische oplossing voor de Astrophage-invasie, overleeft door zich letterlijk te verstoppen in xenoniet. Dit brengt bijna de hele missie – die op dit moment zo dicht bij succes ligt – tot een rampzalig einde. Als Grace niet zo snel had nagedacht, zou Erid – en mogelijk ook de Aarde – nooit hun Taumoebische tegengif hebben gekregen.
Net als zoveel andere dingen in ‘Project Hail Mary’ speelt xenoniet een cruciale rol in het hele verhaal, waarbij het de hoofdrolspelers vooral helpt, maar ook pijn doet. Terwijl Rocky en Grace het gebruiken voor een scala aan kritische acties om hun werelden te redden, wordt het uiteindelijk een tweesnijdend zwaard. In veel opzichten is het de Yang van Ying to Astrophage. Astrofage is een microbe die hele soorten dreigt uit te roeien, maar het is ook een ongelooflijk krachtige energiebron die wordt gebruikt om het weesgegroet en de Blip-A op zeer korte afstand te lanceren om Taumoeba te vinden. Zoals elk instrument, hoe krachtig het ook is, is xenoniet uiteindelijk slechts zo effectief als de handen die het hanteren. Gelukkig zijn Grace en Rocky meer dan opgewassen tegen hun taak.
“Project Hail Mary” is nu in de bioscoop.
