Steven Spielbergs film ‘Close Encounters of the Third Kind’ uit 1977 was een aberratie toen het in 1977 werd uitgebracht. De Amerikaanse cinema stond gedurende de jaren zeventig beter bekend om zijn gedurfde en volwassen verkenning van volwassen verhalen gebaseerd op de rauwe realiteit. Het was een tijd waarin de eerste generatie filmstudenten het land stormenderhand begon te veroveren, en filmmakers als Martin Scorsese, Francis Ford Coppola, Sidney Lumet, Robert Altman, Hal Ashby, Roman Polanski en Woody Allen de cinema in nieuwe richtingen duwden. De hit ‘Star Wars’ van George Lucas uit 1977 en de hits ‘Jaws’ en ‘Close Encounters’ van Steven Spielberg waren de uitschieters, omdat ze gebaseerd waren op fantasy, sci-fi en speciale effecten. De wereld hield van de films van Lucas en Spielberg, maar het is veelzeggend dat Allens ‘Annie Hall’ de Oscar voor Beste Film won boven ‘Star Wars’.
“Close Encounters” was de meest cerebrale van de sciencefictionhits en verkende de real-life overlevering van moderne UFO’s in de context van een thriller. In de film speelde Richard Dreyfuss een man die onlangs een vliegende schotel had ontmoet en plotseling werd getroffen door beelden en driften die hij niet kon verklaren. Hij werd gereden om naar de Devil’s Tower in Wyoming te gaan, waar de climax van de film plaatsvindt. “Close Encounters” is het meest bekend vanwege de climaxreeks, waarin een enorme UFO op aarde verschijnt en buitenaardse wezens tevoorschijn komen om honderden onderzoekers te begroeten. Spielberg is de gecrediteerde schrijver van ‘Close Encounters’, en het bevat het kenmerkende gevoel van ontzag van de filmmaker.
Hier zijn wat leuke weetjes: Spielberg werd ooit benaderd gevierde sciencefictionauteur Isaac Asimov om het scenario te schrijven. In een interview uit 1988 met de Los Angeles TimesAsimov onthulde dat hij definitief was benaderd en dat hij het optreden haastig had afgewezen. Het lijkt erop dat hij geen UFO-verhaal wilde schrijven waarin vliegende schotels werden verheerlijkt.
Asimov wilde geen verhaal schrijven waarin vliegende schotels als leeuwen werden beschouwd
Asimov begon met te zeggen dat hij het aanbod van Spielberg had afgewezen omdat hij niet wist wie deze Spielberg-jongen was. “Ik wist op dat moment niet wie hij was, of wat een hit de film zou worden”, zei Asimov. “Ik zou nog steeds hebben geweigerd, alleen met meer spijt.” Dit was natuurlijk een grapje over het uiteindelijke megasucces van ‘Close Encounters’. De belangrijkste reden dat hij de film afwees, was omdat hij, volgens zijn herinnering, een dom verhaal had. Zoals hij het zei:
“(‘Close Encounters’ was in sommige opzichten een idioot plot. (Hollywood-sci-fi-films) offeren gezond verstand en rationaliteit op aan speciale effecten. (…) Eerlijk gezegd zit ik liever thuis en schrijf mijn boeken.’
Asimov schreef veel wilde sciencefictionverhalen die zich afspeelden in de verre toekomst, en ging vaak over fantastische technologieën zoals robots en dergelijke, maar hij zorgde er altijd voor dat zijn fantasie binnen het bereik van het praktische bleef. Hij wilde op zijn minst de filosofie van nieuwe technologie verkennen; we kennen allemaal Asimovs Rules of Robotics, de geboden die in de hersenen van elke androïde moeten worden geïmplanteerd als we willen ontsnappen aan een robotovername.
Asimov betreurde de huidige staat van sciencefiction in 1988, wetende dat, dankzij het succes van “Star Wars” in het voorgaande decennium, visuele effecten het genre gingen overweldigen. “(D)ecente sciencefiction zal het niet goed doen”, zei hij, “omdat mensen speciale effecten willen … die zijn gaan domineren.” Hij voegde eraan toe dat als VFX geen probleem zou zijn, “400 miljoen mensen mijn boeken zouden lezen.” Asimov was altijd populair, maar was geen blockbustermaker zoals George Lucas.
Asimov overleed in 1992, maar zijn werken vormen momenteel de inspiratie voor vele hits. “Foundation” wordt momenteel uitgezonden op Apple TV.
