TikTok’s nieuwste trend om doelen te stellen is gebaseerd op een oude retailtruc: de loyaliteitsponskaart. Maar in plaats van gratis koffie bieden deze handgemaakte kaarten gebruikers een klein, tastbaar gevoel van voldoening.
Het beroep kan minder over gaan zelfverbetering en meer over het ritueel. Voor millennials en Gen Z – generaties opgegroeid met stickergrafieken, gouden sterren en het bijhouden van prestaties – biedt de ponskaart een vertrouwde feedbackloop. Het maken van de kaart, het versieren ervan en het perforeren van elk gaatje levert een prestatie op die zinvol kan aanvoelen, zelfs voordat het doel volledig is gerealiseerd.
Mediatheoretici zouden dit kunnen herkennen als een vorm van interpassiviteitwaarin het gebaar van vooruitgang de zaak zelf vervangt: door doelen om te zetten in meetbare mijlpalen, externaliseren gebruikers motivatie, waardoor de kaart een deel van het werk doet, terwijl de voldoening van de klap zijn eigen beloning wordt.
“Het maken van ponskaarten is zo’n leuke manier om doelpunten als een spel te laten voelen”, maker @caro.fields schreef in het bijschrift van haar TikTok. In een vervolgvideo voegde ze eraan toe: “Ze zijn een grappige manier om je doelen toegankelijker te maken.” Makers zoals zij benadrukken een van de grootste trekpleisters van de trend: het ontwerpen, maken en ponsen van de kaart kan net zo bevredigend zijn, en soms zelfs directer, dan het voltooien van het doel zelf.
Mashable trendrapport
Deze ponskaarten draaien op een soort retailpsychologie. Ze bieden niet alleen de belofte van een toekomstige beloning, maar ook een bewijs dat u dichter bij uw doel komt. Het verschil is dat gebruikers, in plaats van een gratis drankje te verdienen, microdoelen bijhouden die haalbaar lijken op een chaotische dag: vijf trainingen, tien wandelingen, zeven dagen bijhouden van een dagboek, een maand taaloefeningen, opgesplitst in haalbare stappen.
Maar discipline is niet het enige beroep. In een tijdperk van burn-out functioneren deze kaarten meer als comfortobjecten dan als productiviteitssystemen. Het is een kleine routine die inspanning tastbaar en misschien zelfs leuk maakt.
En net als veel andere productiviteitstrends op TikTok fungeren ponskaarten vaak als esthetische objecten. In tegenstelling tot apps zien geen enkele kaart er hetzelfde uit. De zorgvuldige letters, kleurcodering en beloningssecties maken net zo goed deel uit van de aantrekkingskracht als de doelen zelf, waardoor de grens tussen gereedschappen die bedoeld zijn om te worden gebruikt en objecten die zijn ontworpen om gezien te worden, vervaagt.
De ponskaarttrend weerspiegelt ook een bredere verschuiving naar analoge tools in online ruimtes. Van papieren planners en bullet journals tot analoge tassen en “dumbphone”-experimentenheeft TikTok tactiele, offline objecten steeds meer omarmd als reactie op de digitale overbelasting – en deze daarbij vaak weer omgezet in inhoud.
De kaarten garanderen misschien geen vervolg, maar ze bieden wel iets onmiddellijks: een snelle klap, een moment van voldoening en het gevoel dat er vooruitgang is geboekt, hoe klein ook.
