Islamabad, Pakistan – Toen de Indiase premier Narendra Modi stapte uit het vliegtuig in Tel Aviv woensdag voor zijn tweede bezoek aan Israël, en het eerste van een Indiase premier sinds zijn eigen historische reis in 2017, was de symboliek onmiskenbaar.
Hij werd op de rode loper verwelkomd door de Israëlische premier Benjamin Netanyahu, een regeringsleider die te maken krijgt met een arrestatiebevel van het Internationaal Strafhof en een oorlog in Gaza vervolgt die een groot deel van de wereld als genocide heeft veroordeeld.
Aanbevolen verhalen
lijst van 4 artikeleneinde van de lijst
Toch betekende het bezoek van Modi geen aarzeling, maar een oprechte steunbetuiging aan de uitbreiding van India’s strategische omhelzing van Israël.
Dagen voor zijn aankomst kondigde Netanyahu tijdens een kabinetsvergadering aan wat hij omschreef als een “zeshoek van allianties”een voorgesteld regionaal raamwerk dat India in het centrum plaatst, naast Griekenland, Cyprus en de niet nader genoemde Arabische, Afrikaanse en Aziatische staten.
Het verklaarde doel ervan was het tegengaan van wat hij ‘radicale assen noemde, zowel de radicale sjiitische as, waar we zeer hard tegen hebben opgetreden, als de opkomende radicale soennitische as’.
In een regio waar de Turkse president Recep Tayyip Erdogan tot de meest uitgesproken critici van Israël behoort, en waar Saoedi-Arabië en Pakistan een strategische wederzijdse defensieovereenkomst hebben geformaliseerd September 2025 – alle drie landen met een soennitische meerderheid – de contouren van wat Tel Aviv als deze ‘as’ zou kunnen beschouwen, zijn niet moeilijk te onderscheiden.
Tegen die achtergrond heeft de steeds nauwer wordende aansluiting van India bij Israël een directe invloed op – en zou deze een nieuwe vorm kunnen geven – de strategische calculus van Islamabad in een toch al onstabiele regio, zeggen analisten.
Uitbreiding van de banden op het gebied van defensie en technologie
De relatie tussen India en Israël is sindsdien sterk versneld Modi’s bezoek in 2017. India is nu de grootste wapenklant van Israël, en de agenda van deze week omvat defensie, kunstmatige intelligentie, kwantumcomputing en cyberveiligheid.
Er wordt verwacht dat een nieuw geclassificeerd raamwerk de export vanuit Israël van voorheen beperkte militaire hardware naar India zal openen. Een van de systemen die naar verluidt ter discussie staan, is de Israëlische Iron Beam, een hoogenergetisch laserwapen van de klasse 100 kW dat in december 2025 in het Israëlische leger werd geïntroduceerd. Samenwerking op het gebied van de overdracht van Iron Dome-raketverdedigingstechnologie voor lokale productie wordt ook overwogen.
Voor Masood Khan, de voormalige ambassadeur van Pakistan bij zowel de Verenigde Staten als de Verenigde Naties, markeert het bezoek een beslissend moment.
“Uit het nieuws dat naar buiten komt, blijkt dat ze een speciale strategische overeenkomst gaan ondertekenen, een overeenkomst die kan worden gezien als een tegenhanger van de overeenkomst die Pakistan en Saoedi-Arabië vorig jaar ondertekenden”, zei hij. “Israël heeft al zulke speciale overeenkomsten met landen als de VS en Duitsland.”
Masood Khalid, een voormalige Pakistaanse ambassadeur in China, wees op deze militaire dimensie.
“We hebben vorig jaar gezien hoe Israëlische drones werkten in het conflict tussen India en Pakistan tegen ons”, zei hij, verwijzend naar India’s gebruik van platforms van Israëlische oorsprong tijdens de aanvallen van mei 2025 op Pakistan, toen de Zuid-Aziatische buurlanden een intense vierdaagse luchtoorlog voerden. “Publieke verklaringen van beide kanten spreken over het versterken van de strategische samenwerking – vooral op het gebied van defensie, terrorismebestrijding, cyberveiligheid en AI.”
De Indiase defensiebanden met Israël zijn geen eenrichtingsverkeer meer. Tijdens de Israëlische oorlog tegen Gaza in 2024 leverden Indiase wapenbedrijven raketten en explosieven aan Tel Aviv, een Al Jazeera-onderzoek bevestigd.
Umer Karim, associate fellow bij het in Riyadh gevestigde King Faisal Center for Research and Islamic Studies, ziet de samenwerking als onderdeel van een bredere herijking.
“Het is duidelijk dat India een strategisch partnerschap met Israël is aangegaan, en in een tijd waarin beide regeringen bekritiseerd zijn vanwege hun daden, is deze bilaterale relatie voor beide steeds belangrijker geworden”, vertelde hij aan Al Jazeera.
Netanyahu’s ‘zeshoek’ en Pakistan
Het zeshoekige voorstel van Netanyahu blijft ongedefinieerd. Hij heeft een “georganiseerde presentatie” beloofd op een later tijdstip.
Terwijl Israël gelooft dat het wat de Israëlische premier omschreef als de ‘sjiitische as’ heeft verzwakt door zijn campagne van 2024-2025 tegen aan Iran verbonden groepen zoals Hezbollah en Hamas, is de ‘opkomende radicale soennitische as’ minder duidelijk gearticuleerd.
Analisten suggereren dat het zou kunnen verwijzen naar staten en bewegingen die zich aansluiten bij de politieke islam en scherpe kritiek hebben op het Israëlische beleid, waaronder Turkiye en landen die de veiligheidsbanden met Riyad en Ankara hebben versterkt, zoals Pakistan dat heeft gedaan. Pakistan is ook het enige moslimland met kernwapens – iets dat Israël al lang zorgen baart: in de jaren tachtig probeerde Israël India te rekruteren voor een gezamenlijke militaire operatie tegen een nucleaire faciliteit in Pakistan, maar trok zich van dit plan terug nadat New Delhi zich van stemming onthield.
Karim was overtuigd van de plaats van Pakistan in het vizier van Netanyahu.
“Absoluut, Pakistan maakt deel uit van deze zogenaamde radicale soennitische as,” zei hij, met het argument dat de strategische overeenkomst van Pakistan met Riyadh en zijn nauwe banden met Turkiye rechtstreeks van invloed zijn op de berekeningen van Israël. “Om dit tegen te gaan, zal Israël zijn defensiesamenwerking en het delen van informatie met Delhi vergroten.”
Khalid wees op langdurige inlichtingenverbindingen.
“Het delen van inlichtingen tussen de Indiase RAW en de Israëlische Mossad dateert uit de jaren zestig. Hun versterkte interactie op dit gebied zou ons dus ernstige zorgen moeten baren”, zei hij, verwijzend naar de externe inlichtingendiensten van India en Israël.
Anderen dringen aan op voorzichtigheid. Gokhan Ereli, een in Ankara gevestigde onafhankelijke Golfonderzoeker, betoogde dat het onwaarschijnlijk is dat Pakistan een expliciet doelwit zal zijn binnen het kader van Israël.
“In deze context wordt Pakistan waarschijnlijker indirect getroffen, door de afstemming van Israëlische, Indiase en westerse dreigingsverhalen, dan dat het wordt uitgekozen als een destabiliserende actor op zichzelf”, zei hij tegen Al Jazeera.
Khan, de voormalige ambassadeur, was het daarmee eens.
“Ik zie geen directe dreiging, maar de latente vijandigheid is er wel. En als Modi in Tel Aviv is, zal hij proberen Netanyahu en andere leiders daar te vergiftigen om op een vijandige manier over Pakistan te denken”, zei hij.
Muhammad Shoaib, assistent-professor internationale betrekkingen aan de Quaid-i-Azam Universiteit, herhaalde die beoordeling.
“De nauwe betrekkingen van India met Israël zullen waarschijnlijk een negatieve invloed hebben op de perceptie en uitspraken van Tel Aviv over Pakistan”, zei hij.
De evenwichtsoefening in de Golf
Misschien wel de meest complexe arena voor Pakistan is de Golf. Decennia lang heeft het land vertrouwd op de Golfpartners voor financiële steun, waaronder doorlopende leningen en geldovermakingen die een cruciale pijler van zijn economie vormen.
Na de ondertekening van de Strategic Mutual Defense Agreement met Saoedi-Arabië afgelopen september zijn de discussies over de toetreding van Turkiye tot een soortgelijk raamwerk geïntensiveerd. Toch tekenden de Verenigde Arabische Emiraten, een van de nauwste Golfpartners van Pakistan, in januari 2026 een strategische overeenkomst met India.
Khalid riep op tot diepere economische integratie om deze banden te versterken.
“Pakistan doet er goed aan zijn bilaterale banden met belangrijke landen in het Midden-Oosten, Saoedi-Arabië, de VAE, Qatar en Koeweit te versterken,” zei hij, “maar naast de GCC moet Pakistan ook regionale samenwerking bevorderen, vooral met landen in Centraal-Azië, Turkiye, Iran en Rusland. Geo-economie door grotere handel en connectiviteit zou de basis moeten zijn van deze regionale samenwerking.” De Samenwerkingsraad van de Golf bestaat uit Bahrein, Koeweit, Oman, Qatar, Saoedi-Arabië en de VAE.
Wat de zaken nog ingewikkelder maakt, is de centrale rol van Iran in de huidige regionale spanningen. Nu Washington dreigt met mogelijke militaire actie tegen Iran, en Israël aandringt op regimeverandering in Teheran, heeft Pakistan stilletjes geprobeerd de spanningen te verminderen door te pleiten voor diplomatie.
“Maar er zijn twee belangrijke partijen – Iran en de VS – en dan, het allerbelangrijkste, Israël, dat zijn eisen niet alleen beperkt tot een nucleair akkoord”, zei Khan, de voormalige diplomaat. “Het wil zich uitbreiden naar de Iraanse raketverdedigingscapaciteiten en regionale allianties, en dat zou wel eens een knelpunt kunnen zijn. Het is de ambitie van Pakistan om bij te dragen aan de inspanningen om een diplomatieke oplossing te vinden.”
Strategische wedstrijd
Uiteindelijk moeten de Pakistaanse beleidsmakers beoordelen of de banden met Saoedi-Arabië en Turkiye sterk genoeg zijn om het groeiende partnerschap tussen India en Israël te compenseren.
Modi en Netanyahu formuleren hun veiligheidsdoctrines rond het tegengaan van wat zij omschrijven als ‘islamitisch radicalisme’. New Delhi heeft Pakistan herhaaldelijk beschuldigd van het aanzetten tot geweld tegen India.
Toch betoogde Khan dat Islamabad niet zonder invloed is.
“We hebben een firewall om ons heen gebouwd door de Indiase agressie in mei 2025 terug te dringen en door onze banden met de VS het afgelopen jaar te versterken”, zei hij.
