Waarom heeft Donald Trump Venezuela aangevallen en Maduro ingenomen?

De Amerikaanse president Donald Trump zegt dat de VS Venezuela zullen ‘heersen’ totdat we een veilige, correcte en verstandige transitie kunnen bewerkstelligen.

Het komt nadat Amerikaanse troepen de Venezolaanse leider Nicolás Maduro hebben gevangengenomen na aanvallen op het land.

Maduro werd met zijn vrouw uit Venezuela gevlogen en is in New York aangeklaagd wegens drugsbezit.

De aanvallen in Venezuela komen na een Amerikaanse drukcampagne tegen de Maduro-regering, die de regering-Trump ervan beschuldigt de VS te overspoelen met drugs en bendeleden.

Hier wat tot dit moment heeft geleid.

Trump geeft Nicolás Maduro de schuld van de komst van honderdduizenden Venezolaanse migranten naar de VS.

Zij behoren tot de bijna acht miljoen Venezolanen die naar schatting sinds 2013 de economische crisis en de repressie van het land zijn ontvlucht.

Zonder bewijs te leveren heeft Trump Maduro ervan beschuldigd “zijn gevangenissen en krankzinnigengestichten leeg te hebben gemaakt” en zijn gevangenen te “dwingen” om naar de VS te migreren.

Trump heeft zich ook geconcentreerd op het bestrijden van de toestroom van drugs – vooral fentanyl en cocaïne – naar de VS.

Hij heeft twee Venezolaanse criminele groepen – Tren de Aragua en Cartel de los Soles – aangewezen als Foreign Terrorist Organizations (FTO’s) en beweert dat laatstgenoemde door Maduro zelf wordt geleid.

Analisten hebben erop gewezen dat Cartel de los Soles geen hiërarchische groep is, maar een term die wordt gebruikt om corrupte functionarissen te beschrijven die cocaïne door Venezuela hebben laten passeren.

Trump had ook de beloning verdubbeld voor informatie die tot de arrestatie van Maduro leidde en heeft aangekondigd dat hij de Maduro-regering als FTO zou aanwijzen.

Maduro heeft heftig ontkend een kartelleider te zijn en heeft de VS ervan beschuldigd hun ‘oorlog tegen drugs’ te gebruiken als excuus om te proberen hem af te zetten en de enorme oliereserves van Venezuela in handen te krijgen.

Sinds Trump afgelopen januari aan zijn tweede ambtstermijn begon, is de druk op de regering-Maduro toegenomen.

Ten eerste verdubbelde de regering-Trump de beloning die zij uitloofde voor informatie die leidde tot de gevangenneming van Maduro.

In september begonnen Amerikaanse troepen schepen aan te vallen die zij ervan beschuldigden drugs van Zuid-Amerika naar de VS te vervoeren.

Sindsdien zijn er meer dan dertig aanvallen op dergelijke schepen geweest in het Caribisch gebied en de Stille Oceaan, waarbij meer dan 110 mensen omkwamen.

De regering-Trump stelt dat zij betrokken is bij een niet-internationaal gewapend conflict met de vermeende drugshandelaren, die zij beschuldigt van het voeren van irreguliere oorlogvoering tegen de VS.

Veel juridische experts zeggen dat de aanvallen niet gericht zijn tegen “wettige militaire doelen”. De eerste aanval – op 2 september – heeft bijzondere aandacht getrokken, omdat er niet één maar twee aanvallen plaatsvonden, waarbij overlevenden van de eerste treffer bij de tweede omkwamen.

Een voormalig hoofdaanklager bij het Internationaal Strafhof zei tegen de BBC dat de Amerikaanse militaire campagne meer in het algemeen in de categorie van ‘oorlogsmisdaden’ viel een geplande, systematische aanval op burgers in vredestijd.

In reactie hierop zei het Witte Huis dat het had gehandeld in overeenstemming met de wetten van gewapende conflicten om de VS te beschermen tegen kartels die “probeerden vergif naar onze kusten te brengen… en Amerikaanse levens te vernietigen”.

In oktober zei Trump dat hij de CIA toestemming had gegeven om geheime operaties in Venezuela uit te voeren.

Hij dreigde ook met aanvallen op het land tegen wat hij omschreef als “narcoterroristen”.

Hij zei dat de eerste van dergelijke aanvallen op 24 december had plaatsgevonden, hoewel hij weinig details gaf en alleen verklaarde dat de aanval zich had gericht op een ‘dokgebied’ waar boten zouden worden geladen die drugs zouden vervoeren.

Voorafgaand aan de arrestatie van Maduro zei Trump herhaaldelijk dat Maduro “geen vriend van de VS is” en dat het “slim van hem zou zijn om te gaan”.

Hij verhoogde ook de financiële druk op Maduro door een “totale zeeblokkade” af te kondigen voor alle gesanctioneerde olietankers die Venezuela binnenkomen en verlaten. Olie is de belangrijkste bron van buitenlandse inkomsten voor de regering van Maduro.

De VS hebben ook een enorme militaire macht in het Caribisch gebied ingezet, met als doel de stroom fentanyl en cocaïne naar de VS te stoppen.

Naast het aanvallen van schepen die zij beschuldigen van het smokkelen van drugs, heeft de strijdmacht ook een sleutelrol gespeeld in de Amerikaanse zeeblokkade.

Experts op het gebied van de bestrijding van narcotica zeggen dat Venezuela een relatief kleine speler is in de mondiale drugshandel, en fungeert als doorvoerland waardoor elders geproduceerde drugs worden gesmokkeld.

Het buurland, Colombia, is ’s werelds grootste producent van cocaïne, maar men denkt dat het grootste deel ervan via andere routes de VS binnenkomt, en niet via Venezuela.

Volgens een rapport van de Amerikaanse Drug Enforcement Administration (DEA) uit 2020 wordt geschat dat bijna driekwart van de cocaïne die de VS bereikt via de Stille Oceaan wordt verhandeld, terwijl slechts een klein percentage via snelle boten in het Caribisch gebied komt.

Terwijl de meeste van de eerste aanvallen die de VS hebben uitgevoerd in het Caribisch gebied plaatsvonden, richtten de recentere aanvallen zich op de Stille Oceaan.

In september vertelde Trump aan de Amerikaanse militaire leiders dat de boten die het doelwit waren “opgestapeld waren met zakken wit poeder dat voornamelijk uit fentanyl en ook andere drugs bestond”.

Fentanyl is een synthetische drug die 50 keer krachtiger is dan heroïne en die in de VS de belangrijkste drug is geworden die verantwoordelijk is voor sterfgevallen door overdoses opioïden.

Op 15 december ondertekende Trump een uitvoerend bevel waarin hij fentanyl bestempelde als een “massavernietigingswapen”, met het argument dat het “dichter bij een chemisch wapen dan bij een verdovend middel” stond.

Fentanyl wordt echter voornamelijk in Mexico geproduceerd en bereikt de VS vrijwel uitsluitend via land via de zuidgrens.

Venezuela wordt door de DEA niet vermeld als land van herkomst voor fentanyl dat naar de VS wordt gesmokkeld Nationale evaluatie van de drugsdreiging uit 2025.

Nicolás Maduro kreeg bekendheid onder leiding van de linkse president Hugo Chávez en zijn Verenigde Socialistische Partij van Venezuela (PSUV).

Maduro, een voormalig buschauffeur en vakbondsleider, volgde Chávez op en is sinds 2013 president.

Gedurende de 26 jaar dat Chávez en Maduro aan de macht zijn, heeft hun partij controle verworven over belangrijke instellingen, waaronder de Nationale Vergadering, een groot deel van de rechterlijke macht en de kiesraad.

In 2024 werd Maduro uitgeroepen tot winnaar van de presidentsverkiezingen, hoewel de door de oppositie verzamelde stemmen erop wezen dat zijn kandidaat, Edmundo González, met grote meerderheid had gewonnen.

González had de belangrijkste oppositieleidster, María Corina Machado, bij de stemming vervangen nadat haar was uitgesloten van het kandidaatschap.

Ze kreeg in oktober de Nobelprijs voor de Vrede voor ‘haar strijd om een ​​rechtvaardige en vreedzame overgang van dictatuur naar democratie te bewerkstelligen’.

Machado trotseerde een reisverbod en begaf zich in december naar Oslo om de onderscheiding in ontvangst te nemen na maanden onderduiken.

Ze zei dat ze van plan was terug te keren naar Venezuela, een stap waardoor ze het risico zou lopen gearresteerd te worden door de Venezolaanse autoriteiten, die haar tot “voortvluchtige” hebben verklaard.

De VS hebben 15.000 troepen en een reeks vliegdekschepen, geleide-raketvernietigers en amfibische aanvalsschepen naar het Caribisch gebied gestuurd.

Onder de Amerikaanse vloot bevindt zich de USS Gerald Ford, ’s werelds grootste vliegdekschip.

Naar verluidt zijn Amerikaanse helikopters van daaruit opgestegen voordat Amerikaanse troepen op 10 december een olietanker voor de kust van Venezuela in beslag namen.

De VS zeiden dat de tanker “gebruikt was om gesanctioneerde olie uit Venezuela en Iran te vervoeren”. Venezuela omschreef de actie als een daad van “internationale piraterij”.

Sindsdien hebben de VS nog twee tankers onder vuur genomen in de wateren voor de kust van Venezuela.

Trump zei na de aanvallen van zaterdag dat de “Amerikaanse armada in positie blijft”.

Maduro heeft de regering-Trump er lange tijd van beschuldigd te hebben geprobeerd hem af te zetten, zodat de VS controle konden krijgen over de olierijkdommen van Venezuela, daarbij verwijzend naar een opmerking die Trump maakte nadat de VS de eerste olietanker voor de kust van Venezuela in beslag hadden genomen.

Toen verslaggevers hem vroegen wat er met de tanker en zijn lading zou gebeuren, zei hij: “Ik neem aan dat we de olie gaan houden.”

Amerikaanse functionarissen hebben echter eerder de beschuldigingen van Venezuela ontkend dat acties tegen de regering van Maduro een poging waren om de toegang tot de onaangeboorde reserves van het land veilig te stellen.

Venezuela heeft ’s werelds grootste bewezen reserves aan ruwe olie en de winsten uit de oliesector financieren meer dan de helft van de overheidsbegroting.

De export is echter getroffen door sancties en een gebrek aan investeringen en wanbeheer binnen de Venezolaanse staatsoliemaatschappij.

Volgens de Amerikaanse Energy Information Administration (EIA) produceerde Venezuela in 2023 slechts 0,8% van de mondiale ruwe olie.

Momenteel exporteert het ongeveer 900.000 vaten per dag en China is veruit de grootste afnemer.